Nowe filmy – grudzień 2025

 

Tradycyjnie raz w miesiącu zapraszam na kanał filmowy Bloga Transportowego w serwisie YouTube (Lukaszwo – Transport Movies). W grudniu 2025 opublikowałem siedem nagrań. Jedno duże 4K, a pozostałe to krótkie nagrania typu „shorts”. Tematyka tramwajowa i autobusowa. Materiały z Polski i zagranicy. 

Zaczynam od filmu 4K. To materiał tramwajowy, który powstał w Szwecji, w Goteborgu. Zobaczycie na nim różne rodzaje wagonów kursujących po mieście. Od najstarszych, do najnowszych.

Fragment filmu. Wagon typu M31 nr 303 na linii 4. 

Fragment filmu. Wagon typu M32 nr 444 na linii 10.

Fragment filmu. Wagony typu M29 nr 833+808 na linii 3.

Poniżej lista pojazdów, które zobaczycie na filmie:

0:12 - M31 nr 369 na linii 7

0:23 - M31 nr 303 na linii 4

0:33 - Autobus Volvo 7900A Hybrid na linii 18

0:46 - M29 nr 850+855 na linii 10

1:03 - M32 nr 402 na linii 3

1:12 - M32 nr 444 na linii 10

1:28 - M29 nr 842

1:53 - M29 nr 841+819 na linii 10

2:12 - M31 nr 331 na linii 1

2:41 - M31 nr 344 na linii 9

2:49 - Autobus MAN Lion`s City L LE CNG na linii X2

2:58 - M29 nr 833+808 na linii 3

3:19 - M31 nr 320 na linii 6

3:29 - M33A nr 529 na linii 1

3:56 - M33B nr 496 na linii 1.

Nagrywałem 2 maja 2024.

Teraz pora na krótkie nagrania typu „shorts”. Na początek Kraków. Prywatny autobus Mercedes-Benz O404 (rej. KMY 4RA4) skręca z ul. Pawiej w ul. Rafała Kalinowskiego. 1 listopada 2025.

Nadal Kraków. Tramwaj Duewag GT8N nr RF319. Wagon właśnie zmienił kierunek jazdy i podjeżdża do tymczasowego przystanku początkowego „Wańkowicza” przy ul. Kocmyrzowskiej. Obsługa linii nr 1. Ze względu na przebudowę linii tramwajowej do Wzgórz Krzesławickich, dalsza jazda nie była możliwa, a odcinek ten był obsługiwany wyłącznie przez wagony dwukierunkowe. 8 sierpnia 2023.

Zmieniamy miasto na Kędzierzyn-Koźle. Należący do miejscowego MZK autobus SOR BN8,5 nr 10 wyjeżdża z pobliskiej zajezdni, aby rozpocząć kurs linii 8 w relacji Kędzierzyn Dworzec Kolejowy - Nałkowskiej. 14 grudnia 2025.

Linia nr 8 w niedziele i święta (wtedy powstało nagranie) wykonuje tylko dwie pary kursów. Tu warto przypomnieć, że przed laty „ósemka” była linią szczytową, która łączyła pętle Pogorzelec i Elektrownia Blachownia. Kursował na niej także tabor przegubowy.

Ponownie Kraków. Ulica Klasztorna. Solaris Urbino 12 nr PU988 w trakcie obsługi linii 123. Kierunek: Mały Płaszów P+R. Rok produkcji 2016. Nagranie z dnia 12 sierpnia 2023. 

Wracamy na Opolszczyznę. Autobus Solaris Urbino 12 nr 170 z MZK Kędzierzyn-Koźle. Obsługa linii nr 13. Rejon dworca kolejowego w Kędzierzynie. 14 grudnia 2025.

Ostatnie grudniowe nagranie powstało w Skandynawii. Bergen, Norwegia. Tramwaj Stadler Variobahn nr 201 jako linia nr 1 (bybanen) oraz autobus Scania Citywide LE Suburban nr 7155 na linii 50E. Kaigaten, 25 sierpnia 2025.

Tramwaje z Bergen już niedługo będą szczegółowo opisane w Blogu Transportowym.

Autosany H9-21 w Krakowie

 

Jeszcze około 10 lat temu zobaczenie Autosana serii H9 w ruchu nie było zbyt trudne. Dość licznie występowały one w całej Polsce. Tak było również w Krakowie. Dokładnie chodzi mi o modele H9-20 i H9-21. 

Sytuacja zmieniła się i zastąpił je nowszy tabor. Okazuje się jednak, że w stolicy Małopolski można jeszcze natrafić na taki pojazd. W dość krótkim czasie „upolowałem” aż dwie „dziewiątki”. Przyznam, że nie spodziewałem się tego.

Pierwszy z tych autobusów ma swoje stałe miejsce postoju na osiedlu Lubocza. Dokładnie na placu przy ul. Łuczanowickiej, obok nowej restauracji Colorova. 

To Autosan H9-21.41S z 1999 roku. Rejestracja: KK 5698M. VIN: SUASW3AAPXS021474. Przebieg: 499890 km (dane za portalem Bezpieczny Autobus). 

Niestety w Internecie nie znalazłem żadnych informacji na temat tego konkretnego egzemplarza. Czyj był i kto posiada go teraz, jakie jest jego zastosowanie. Ważne, że jest w Krakowie. 

Autosan H9-21.41S o rejestracji KK 5698M, który parkuje przy restauracji Colorova. 11.11.2025.

Na drugiego z Autosanów serii H9 natrafiłem w innej części miasta. Na terenie Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim. Dokładnie na ul. Mieczysławy Ćwiklińskiej. Stał na miejscach postojowych w rejonie Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 6 Państwowej Straży Pożarnej (kiedyś fotografowałem tam Jelcza 317 – tu link do wpisu na jego temat).

Tym razem to gość z innej części Polski, dość odległej. Rejestracja (żółta dla pojazdu zabytkowego) wskazuje województwo pomorskie, powiat pucki. Natomiast portal Bezpieczny Autobus informuje, że województwem, w którym obecnie zarejestrowano pojazd jest mazowieckie. 

To Autosan H9-21.41S z 2002 roku. Rejestracja: GPU 8T. VIN: SUASW3AAP2S022019. Przebieg: 359336 km.

W przypadku tego autobusu, historia jest dobrze opisana w Internecie. Jego pierwszym właścicielem był Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Opolu Lubelskim, eksploatujący pojazd zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli jako autobus szkolny (w charakterystycznym pomarańczowym malowaniu). W roku 2013 „gimbus” zmienił właściciela. Potem miało to miejsce jeszcze kilkukrotnie, a ostatni raz w 2024 roku, kiedy to trafił do miejscowości Kobyłka w województwie mazowieckim. Być może jego postój w Krakowie oznacza następną zmianę właściciela.

Autosan H9-21.41S o rejestracji GPU 8T. Ulica Mieczysławy Ćwiklińskiej. 2.01.2026.

Autosan H9-21.41S to odpowiedź producenta z Sanoka na reformę edukacji w 1999 roku, wprowadzającą między innymi gimnazja. Koniecznym stał się dowóz dzieci do szkół, a zatem władze lokalne musiały inwestować w niezbędny do realizacji tego zadania tabor. Litera „S” na końcu oznaczenia modelu oznacza „szkolny”. Ponieważ przedstawiony na początku artykułu krakowski Autosan to także H9-21.41S, zatem jego pierwszym zadaniem na pewno była obsługa którejś z polskich szkół. 

Autosany H9-21 na krakowskich ulicach to już wyjątkowa rzadkość. Nie oznacza to jednak, że marki tej nie ma już w stolicy Małopolski. Wręcz przeciwnie. Jest i ma się całkiem dobrze. W szkołach nauki jazdy na Autosanach uczą się przyszli kierowcy zawodowi, a MPK wciąż kupuje nowe egzemplarze najkrótszej wersji. 

Autosan A1012T o rejestracji KR 6KU57 to narzędzie do nauki dla przyszłych kierowców autobusów. Na boku pojazdu podano nazwy dwóch szkół: Codex i LUZ. Autosan ten to rocznik 2008. Co ciekawe, jako fabrycznie nowy był eksploatowany w Szwecji, a dopiero od 2019 roku w Polsce. Według portalu Bezpieczny Autobus, ma na liczniku ponad 289022 km. Na zdjęciach udokumentowany w trakcie przejazdu przez al. Andersa, obok DH Wanda. 3.03.2025.

 

MPK Kraków eksploatuje ponad 30 takich małych Autosanów Sancity 9LE (M09LE). Tu jeden z najnowszych egzemplarzy, nr DA150 z 2024 roku (eksploatacja od 2025 roku). Ul. Ćwiklińskiej, obsługa aglomeracyjnej linii 284 w relacji Wieliczka Centrum - Nowy Bieżanów Południe. 2.01.2026.

Inne wpisy dotyczące autosanów H9-21 i H9-20 są dostępne pod tym linkiem.

Nowe filmy – listopad 2025

 

W listopadzie 2025 na kanale filmowym Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies) pojawiło się siedem nowości. Tradycyjnie jeden dłuższy film, a pozostałe to krótkie nagrania typu „shorts”. Tematyka autobusowa, tramwajowa, kolejowa i trolejbusowa.

Jak zawsze zaczynam od dłuższego nagrania. To prezentacja pojazdów z historycznej kolekcji MPK Kraków. 

Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Zorganizowana w dniach 7 listopada - 3 grudnia 2025 wystawa o nazwie „Przystanek Jubileusz”, z okazji 150-lecia komunikacji miejskiej w Krakowie. Szczegółowo opisałem ją w oddzielnym wpisie – tu link.

Fragment filmu. Jelcze M-11 i PR-110, a obok Solaris Urbino 12.

Fragment filmu. Widok na ekspozycję ustawioną w hangarze.

Na filmie zobaczycie autobusy San H01B, Ikarus 620, Jelcz M-11, Jelcz PR-110U, Solaris Urbino 12, Jelcz 021, Ikarus 280 i Autosan H6-20. Mikrobusy Nysa N59M i Nysa 522. Taksówki Warszawa M20 i FSO 125p. Przyczepy autobusowe Karosa B40 i Gottfried Lindner.

Nagranie powstało 15 listopada 2025.

Pierwszy z listopadowych „shortsów” także powstał w Krakowie. 

Częściowo otwarta po przebudowie pętla tramwajowa Wzgórza Krzesławickie. Pomiędzy przystankiem końcowym i początkowym przejeżdża Stadler Tango „Lajkonik” nr HY866 na linii 4. 

1 listopada 2025.

Zmieniamy środek transportu i kraj. Słowacja, miasto Preszów. 

Trolejbus Škoda 30Tr SOR nr 740. Ulica Hlavná, linia nr 1. Nieprawdopodobne jest to, że w kadrze brak samochodów osobowych, a to przecież centrum miasta.

Data nagrania: 2 maja 2025.

Teraz Austria. Wiedeń. Pętla tramwajowa Schottentor. Wjazd wagonu Siemens ULF A1 nr 104 na linii 44. Ujęcie rozpoczyna się widokiem na charakterystyczny Kościół Wotywny (Votivkirche), wzniesiony w 1879 roku na pamiątkę ocalenia cesarza Franciszka Józefa z zamachu.

Data nagrania: 11 październik 2023.

Wracamy do Polski. Dębica. Przy dworcu kolejowym przejeżdża autobus Solaris Urbino 12 nr 062 z MKS (Miejska Komunikacja Samochodowa) Dębica. Obsługa linii nr 3. 

Data nagrania: 17 października 2025.

Stacja Kraków Główny. Lokomotywa 3E-100-030 z SKPL odjeżdża ze składem pociągu specjalnego „Karo” z Poznania Głównego do Krakowa Głównego przez Jarocin, Pleszew, Kalisz, Zduńską Wolę, Kłobuck i Pyrzowice Lotnisko. Pociąg skończył bieg. Przejazd zorganizowała firma Turkol. Więcej na ten temat pisałem pod tym linkiem.

Data nagrania: 22 listopada 2025.

Ponownie Wiedeń. Główny dworzec kolejowy (Wien Hauptbahnhof). Właśnie kończy bieg pociąg IC 730 z Villach. Prowadzi go lokomotywa Siemens EuroSprinter nr 1116 176. 

Rozkład jazdy: Villach Hbf 06:13, Klagenfurt Hbf 06:38-06:39, Leoben Hbf 08:32-08:33, Bruck an der Mur 08:42-08:45, Wien Hbf 10:35. 

Nagranie z dnia 20 czerwca 2023.

Trolejbusowych nagrań z miasta Preszów mam jeszcze kilka. Pojawią się już niedługo. Będą także między innymi kolejne materiały z wiedeńskiego dworca głównego.

Ikarusy według AI

 

Wracam do tematu pojęcia sztucznej inteligencji o różnego rodzaju pojazdach. Kiedy poprosiłem o wygenerowanie zdjęć autobusu Jelcz PR-110, powstały dziwne twory, które bardzo nawiązywały do Ikarusów serii 200 (pisałem o tym tutaj). Uznałem zatem, że AI nie będzie mieć żadnych problemów z tworzeniem obrazów takich autobusów. To właśnie one są tematem tego wpisu.

Na początek poprosiłem o realistyczny obraz autobusu Ikarus 260 w scenerii polskiego miasta z lat 80-tych. Otrzymałem ciekawego dziwoląga jadącego do centrum. Oczywiście malowanie w żaden sposób nie odpowiada realiom tamtego okresu. Przy okazji ludzie chodzą po ulicy. Osobówka po prawej stronie to też dziwny mutant.

Wygenerowany przez AI obraz autobusu Ikarus 260 w scenerii polskiego miasta lat 80-tych.

Zmieniłem polecenie, prosząc jedynie, aby Ikarus był niebieski. Powstał zupełnie inny pojazd. Mocno wykadrowany, więc nie widać dodatkowych, pewnie niepoprawnych elementów otoczenia (cały czas mają to być lata 80-te ubiegłego wieku). Nie pasuje np. żółta rejestracja i przede wszystkim marka, którą nie jest Ikarus, a Ikarrs. 

Patrząc do wnętrza pojazdu widziałbym bardziej model 255.

Wygenerowany przez AI obraz autobusu Ikarus 260 w scenerii polskiego miasta lat 80-tych.

Imprezy transportowe, które polegają na przejazdach autobusami (przykładowy link), często uwzględniają tak zwany „offf road”, czyli podróż po różnych bezdrożach. Osobiście bardzo lubię taki punkt programu. Postanowiłem więc skierować generowanego przez AI Ikarusa na polną drogę. 

Wyszło dość ciekawie. Wersja dwudrzwiowa.

Ikarus 260 na polnych bezdrożach.

Druga opcja, także dwudrzwiowa (drzwi dość fantazyjne). Brak dodatkowych elementów w tle w postaci np. pojazdów, budynków powoduje, że obraz jest bardzo realistyczny (oczywiście przyjmując, że była taka wersja Ikarusa). 

Ikarus 260 na polnych bezdrożach.

Postanowiłem sprawdzić, jak AI radzi sobie ze śniegiem. Wyraźnie zaznaczyłem, że ma być go dużo. Liczyłem np. na zaspy. 

Śnieg wprawdzie dostałem, ale nie w takiej ilości. Całość wyszła dość ładnie.

Ikarus 260 według AI w wersji zimowej.

Poprosiłem zatem o drugą wersję.

Śniegu przybyło, a Ikarus częściowo stał się bardziej rzeczywisty. Niestety efekt psują mocno nietypowe drzwi. 

Ikarus 260 według AI w wersji zimowej.

Netflix prowadzi obecnie dość intensywną kampanię promującą piąty (i ponoć ostatni) sezon serialu Stranger Things. W Polsce dotyczy ona także komunikacji miejskiej, np. kursujący po Poznaniu specjalny filmowy tramwaj, czy przystanek autobusowy w Bydgoszczy, udający element ze świata serialu. 

Podążając za modą na Stranger Things, postanowiłem przenieść Ikarusa 260 w realia serialu. AI stworzyło różne wersje. Moim zdaniem najciekawsza jest właśnie ta. Autobus ma elementy charakterystyczne dla pojazdów amerykańskich. Na tablicy kierunkowej pięknie podana relacja (akcja toczy się w mieście Hawkins), która niestety wygląda jak wyświetlana diodami, których w latach 80-tych nie było. Może to jednak tylko mocno podświetlony film, jak np. w autobusach marki DAB.

Zdjęcie dość ciemne, ale przez to dobrze oddające klimat serialu, który jest miksem różnych gatunków filmowych, w tym horroru.

Ikarus 260 dla USA według AI. Miasteczko Hawkins z serialu Stranger Things.

Teraz tyle w temacie zdjęć Ikarusów generowanych przez AI. Na pewno za jakiś czas w Blogu Transportowym zagoszczą kolejne wersje.

Wystawa autobusów z okazji 150-lecia komunikacji miejskiej w Krakowie

 

Na temat jubileuszu krakowskiej komunikacji miejskiej w Blogu Transportowym pisałem już kilka razy, np. o specjalnej linii obsługiwanej Jelczami PR-110 (tu link) i o paradzie autobusów (tu link). 

Z okazji 150-lecia komunikacji miejskiej w Krakowie zorganizowano także specjalną wystawę o nazwie „Przystanek Jubileusz”. Jej lokalizacja to dawna zajezdnia autobusowa Czyżyny. Dokładniej należący do Muzeum Inżynierii i Techniki (dawne Muzeum Inżynierii Miejskiej) tamtejszy wyremontowany hangar. 

Na jego terenie zgromadzono między innymi historyczny tabor MPK Kraków. Pojazdów tych było całkiem sporo. Autobusy San H01B, Ikarus 620, Jelcz M-11, Jelcz PR-110U, Solaris Urbino 12, Jelcz 021, Ikarus 280 i Autosan H6-20. Mikrobusy Nysa N59M i Nysa 522. Taksówki Warszawa M20 i FSO 125p. Przyczepy autobusowe Karosa B40 i Gottfried Lindner.

Pojazdy były otwarte, ale niestety ich wnętrz nie udostępniono zwiedzającym. Poniżej prezentuję zdjęcia ekspozycji. 15.11.2025.

Ikarus 280.26 nr 24575.

Drugi z dwóch pokazanych przegubowców. Jelcz 021 nr 549 ustawiony obok Ikarusa 280. 

Za przegubowcami ustawiono pięć krótkich autobusów. Pierwszy z nich to najmłodszy z pokazanych pojazdów. Solaris Urbino 12 nr BU820 z 2004 roku. Zmontowany w Krakowie przedstawiciel pierwszej serii Solarisów dla stolicy Małopolski. 

Tegoroczna nowość w autobusowej kolekcji MPK. Jelcz PR-110U nr 21205, o którym pisałem tutaj. 

Jelcz M-11 nr 12240.

Ikarus 620 nr 118. Autobus ustawiony pomiędzy Jelczem M-11 i Sanem H01B.

San H01B nr 86, o którym pisałem tutaj.

Autosan H6-20 nr 10108. 

Wnętrze Autosana H6-20. 

Mikrobus Nysa 522 nr 803. 

Mikrobus Nysa N59M nr 28.

Warszawa M20 nr 365, czyli taksówka z krakowskiego MPK.

Druga z pokazanych taksówek, FSO 125p nr 723.

Przyczepy autobusowe Karosa B40 (biało-niebieska) i Gottfried Lindner (kremowo-niebieska).

W hangarze znajduje się antresola, która pozwalała podziwiać zgromadzone pojazdy z góry.

Jeszcze film – spacer po hangarze. Nagrywałem 15 listopada 2025.

Wystawę otwarto dla zwiedzających w okresie od 7 listopada do 3 grudnia 2025.