Położona na Słowacji, blisko polskiej granicy, Tatrzańska Łomnica jest częścią struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry. Jej lokalizacja u podnóża gór przyciąga licznych turystów. Mogą oni tam dotrzeć np. koleją.
Stacja kolejowa Tatrzańska Łomnica (Železničná stanica Tatranská Lomnica) jest dość nietypowa i warta uwagi. Bez wątpienia wzrok od razu przyciągają pobliskie tatrzańskie szczyty, w tym słynna Łomnica (Łomnicki Szczyt, 2634 m n.p.m.), na którą można wjechać kolejami linowymi.
Jest to stacja krańcowa, do której docierają dwie linie kolejowe, każda o innym rozstawie szyn.
Od strony gór znajduje się zelektryfikowana, wąskotorowa linia Tatrzańskiej Kolei Elektrycznej (Tatranské elektrické železnice, w skrócie TEŽ), o rozstawie szyn 1000 mm. Jej pojazdy kursują codziennie w takcie raz na godzinę w relacji do stacji Stary Smokowiec (Starý Smokovec), gdzie można przesiąść się do pociągu jadącego do Popradu (stacja Poprad-Tatry) lub do stacji Štrbské Pleso.
Równolegle do torów TEŽ znajduje się normalnotorowa, niezelektryfikowana linia do Zimnego Potoku (Studeny Potok), która łączy się tam z linią kolejową nr 185 (Poprad-Tatry – Plaveč). Obsługują ją autobusy szynowe w relacji Poprad-Tatry - Tatrzańska Łomnica. Poza sezonem turystycznym kursują tylko w soboty, niedziele i święta, a w okresie wakacyjnym (czerwiec/lipiec, sierpień) codziennie.
Pierwsze normalnotorowe pociągi dotarły do Tatrzańskiej Łomnicy w dniu 1 września 1895. Natomiast linia wąskotorowa ze Starego Smokowca została uruchomiona dopiero w 1911 roku.
Poniżej krótka dokumentacja fotograficzna stacji Tatrzańska Łomnica oraz obsługujących ją pojazdów. Efekt górskiej wyprawy w majowy długi weekend. W Polsce były tłumy, a tam wręcz pusto.
Stacja Tatrzańska Łomnica. Niezelektryfikowana linia normalnotorowa wraz z budynkiem dworcowym. 2.05.2026.
Wąskotorowa część stacji Tatrzańska Łomnica, obsługiwana przez Tatranské elektrické železnice. 2.05.2026.
Stacja Tatrzańska Łomnica, część normalnotorowa. Stadler GTW 2/6 nr 840 005-3 przewoźnika ZSSK oczekuje na odjazd o godzinie 19:26 jako pociąg nr 8430 do stacji Poprad-Tatry (przyjazd o godzinie 19:54). Rocznik 2003. Seria 840 reprezentowana jest tylko przez sześć pojazdów. Ten przegubowy wagon silnikowy (GTW to skrót od niemieckiego Gelenktriebwagen) przyjechał tu jako pociąg nr 8429 w relacji Poprad-Tatry (18:16) - Studený Potok (18:26/27) - Tatrzańska Łomnica (18:39). Trasa ta obsługiwana jest w takcie dwugodzinnym. Od godziny 6:16 (odjazdy z Popradu) do 20:16. 2.05.2026.
Widok, który zachwyca i sprawia, że miejsce to jest niesamowite. Stadler GTW 2/6 nr 840 005-3 pozuje na tle Tatr, oczekując na odjazd z Tatrzańskiej Łomnicy. Najwyższa z widocznych gór to Łomnicki Szczyt (2634 m n.p.m.), na którym znajduje się stacja kolei linowej. 2.05.2026.
Stację Tatrzańska Łomnica obsługują także „motoraki”. Tu pojazd o oznaczeniu 812 062-2. Oczekuje on na powrót do Popradu o godzinie 9:26 jako pociąg nr 8410. 3.05.2026.
Tabliczka znamionowa wagonu motorowego 812 062-2. Producent ŽOS Zvolen, rok 2006. Seria 812 powstała właśnie w tej firmie. Do jej budowy wykorzystano wagony silnikowe serii 810 oraz doczepne 011. Łącznie w latach 2001 - 2006 powstały 64 pojazdy serii 812.
Stacja Tatrzańska Łomnica, zelektryfikowana część wąskotorowa obsługiwana przez Tatranské elektrické železnice (operator to koleje słowackie ZSSK). Stadler GTW w wersji dedykowanej dla TEŽ. Dokładnie jednostki o oznaczeniach 425 954-5 oraz 425 953-7. Pojazdy za chwilę odjadą jako pociąg nr 8229 w relacji Tatrzańska Łomnica (18:42) - Stary Smokowiec (18:56). 2.05.2026.
Odjazd pociągu nr 8229 ze stacji Tatrzańska Łomnica. 2.05.2026.
Pociągi TEŽ pojawią się jeszcze w Blogu Transportowym. Planuję także większy materiał ze stacji Poprad-Tatry.
Warto jeszcze dodać, że w wakacyjne soboty na trasie Stary Smokowiec – Tatrzańska Łomnica oprócz Stadlerów GTW kursuje także zabytkowy pociąg „Kometa”.
Korzystając z połączeń kolejowych możemy dojechać do stacji Tatrzańska Łomnica także z Polski. Jest to oferta niestety mocno ograniczona – tylko w weekendy (zimowe i wakacyjne). Ze stacji Muszyna kursuje pociąg „Beliansky Express” do Popradu. Zatrzymuje się on także na stacji Studený Potok.
Zgodnie z comiesięczną tradycją, pora na zestawienie nowych filmów opublikowanych na kanale YouTube Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies). W październiku 2025 było ich osiem. Tradycyjnie jeden większy (4K), a reszta to krótkie nagrania typu „shorts”. Tematyka kolejowa i tramwajowa.
Główny motyw październikowych filmów to impreza kolejowa „Bieszczady 2025” zorganizowana przez Biuro Turystyki Kolejowej TurKol.pl, dokładnie pierwszy z uruchomionych wówczas pociągów specjalnych. To „Żelazny” w relacji Kraków Główny - Stalowa Wola Rozwadów przez Tarnów, Żabno, Tarnów, Dębicę, Chorzelów, Tarnobrzeg. Trójwagonowy pociąg prowadziła lokomotywa SU42-536 z SKPL.
To właśnie „Żelazny” i prowadząca go lokomotywa są bohaterami dużego nagrania 4K.
Fragment filmu. SU42-536 z pociągiem „Żelazny” w Żabnie.
Fragment filmu. SU42-536 z pociągiem „Żelazny” odjeżdża z Dębicy w stronę Mielca.
Oto, co zobaczycie na filmie:
0:12 - Stacja Kraków Główny. SU42-536 podjeżdża do składu.
0:44 - Stacja Kraków Główny. Dźwięki silnika SU42-536. Lokomotywa podpinana do wagonów.
1:27 - Stacja Bochnia. Postój pociągu. Dźwięki silnika lokomotywy.
1:35 - Stacja Tarnów. Zmiana kierunku jazdy. Oblot składu przed odjazdem do Żabna.
3:04 - Żabno, dawna stacja. Zmiana kierunku jazdy. Oblot składu przed powrotem do Tarnowa.
5:38 - Żabno, dawna stacja. Pociąg gotowy do powrotu do Tarnowa. Dźwięki silnika lokomotywy.
5:52 - Przejazd z Żabna do Tarnowa. Widok z pierwszego wagonu na lokomotywę.
6:24 - Stacja Dębica. Odjazd pociągu w stronę Mielca.
Nagrywałem 17 października 2025.
Dwa z krótkich filmów typu „shorts” to również pociąg „Żelazny”. Na początek zapraszam do Żabna koło Tarnowa. Sporadycznie docierają tam tylko pociągi towarowe. To obecnie końcowy punkt dawnej linii do Szczucina.
Lokomotywa SU42-536 wykonuje oblot składu. Przejazd jest trochę utrudniony, bo tor w kilku miejscach mocniej przykryła ziemia.
Teraz stacja Dębica. Pociąg „Żelazny” odjeżdża w stronę Mielca. Lokomotywa pięknie „kopci” i „gwiżdże”. Prawdziwy „Diesel power”.
Zmieniamy środek transportu i kraj. Norwegia, Bergen. Tramwaj określany mianem kolei miejskiej Bybanen. To Stadler Variobahn nr 218. Po zmianie kierunku jazdy wagon obsługując linię nr 1 podstawia się na przystanek początkowy na terenie miejscowego lotniska. 24 sierpnia 2025.
Ponownie kolejowo i w Polsce. Stacja Oświęcim. Niedawno uruchomione połączenie z Krakowa do Bielska.
ED74-001 z PKP Intercity odjeżdża jako pociąg IC „Baltazar” relacji Kraków Główny (14:24) - Bielsko-Biała Główna (15:49). 4.10.2025.
Wracamy do Norwegii. Tym razem Oslo.
Tramwaj CAF Urbos 100 nr 443 na linii 19. Lokalne oznaczenie modelu to SL18. Przejazd z ulicy Kirkeristen w Stortorvet. 17 czerwca 2025.
Jeszcze raz stacja Oświęcim. Odjazd lokomotywy EP09-017 z PKP Intercity, która prowadzi pociąg EC „Porta Moravica” z austriackiego Grazu do Przemyśla Głównego. Pociąg zestawiony z wagonów austriackich kolei ÖBB i szwajcarskich SBB-CFF-FFS, w tym słynny wagon panoramiczny „Gotthard Panorama Express”. 16.08.2024.
Od nowego rozkładu jazdy 2025/2026 pociąg będzie obsługiwany wagonami kolei czeskich, a zatem nie będzie w nim już „atrakcji turystycznej”, czyli panoramicznej pierwszej klasy. Szkoda.
Ostatni z październikowych filmów to ponownie materiał z Norwegii. Bergen. Końcówka linii tramwajowych nr 1 i 2 w centrum miasta.
Kurs do lotniska rozpoczyna wagon Stadler Variobahn nr 233 na linii 1. W tle na przystanku końcowo-początkowym linii 2 stoi Stadler Variobahn nr 203. 25 sierpnia 2025.
Pociąg specjalny „Żelazny” już niedługo będzie bohaterem większego wpisu w Blogu Transportowym. Nim to jednak nastąpi, zapraszam do lektury materiału o innej imprezie kolejowej zorganizowanej przez Turkol. Pociągiem do Baborowa – tu link.
Flåmsbana jest jedną z największych atrakcji turystycznych Norwegii. Zaliczana jest także do grona najpiękniejszych tras kolejowych Europy. Niekiedy bywa także określana mianem tej najpiękniejszej, choć w większości tytuł ten przyznaje się linii w Szwajcarii, po której przemieszcza się panoramiczny pociąg Kolei Retyckich o nazwie Ekspres Bernina.
Co jest „naj” to kwestia indywidualnego odbioru i oceny. Na ten moment na temat szwajcarskich kolei nie mogę się wypowiedzieć. Natomiast w kwestii Flåmsbany jak najbardziej tak. Bez wątpienia widoki z okien pociągu są obłędne. Wielkie góry z licznymi wodospadami, piękno otaczającej przyrody i ciekawa architektura mijanych budynków, głównie drewnianych. Na końcu trasy, w miejscowości Flåm, stacja jest zlokalizowana tuż przy Aurlandsfjordzie, będącym odnogą Sognefjorden, najdłuższego fiordu Norwegii. Tuż przy stacji zazwyczaj cumuje wielki wycieczkowiec. Ten rejon jest wpisany na słynną listę UNESCO.
Podróż Flåmsbaną w jedną stronę trwa około godziny. To bardzo przyjemnie spędzony czas. Za oknem co chwilę pojawiają się zapierające dech widoki. Czy robisz zdjęcia, nagrywasz film, czy po prostu oglądasz, zdecydowanie warto odbyć taką podróż. Ponieważ linia ta cieszy się bardzo dużą popularnością, bilety najlepiej kupić wcześniej. Bez problemu zrobimy to korzystając ze strony internetowej norweskich kolei Vy. Tu link.
Kolej Flåm jest wyjątkowa nie tylko ze względu na niesamowite widoki. Wyróżniają ją również kwestie techniczne. Jest ona uznawana za najbardziej stromą linię normalnotorową na świecie (bez zastosowania zębatek). Nachylenie na większości trasy wynosi 55 promili. Pociągi rozpoczynają kurs na stacji Myrdal, która położona jest na wysokości 867 m n.p.m., a kończą na wysokości 2 m n.p.m. w miejscowości Flåm.
„20-kilometrowa trasa kolejowa ukazuje norweską przyrodę w najczystszej postaci i stanowi arcydzieło norweskiej inżynierii. Flåmsbana słynie z niesamowitych tuneli, które wiją się między górami – 18 z 20 tuneli zostało zbudowanych ręcznie” – to cytat ze strony kolei Vy, które obsługują Kolej Flåm.
Podróż Flåmsbaną daje możliwość podziwiania piękna norweskiej natury. Wielkie góry, niezwykła przyroda i co jakiś czas rzeczka lub strumień. Są też liczne wodospady, ale ich aktywność jest uzależniona od pory roku. Latem niektóre zanikają lub są słabo widoczne ze względu na mniejszą ilość wody. 25.08.2025.
Miejscowość Flåm jest dość rozległa. Po około pięciu minutach jazdy (w stronę stacji Myrdal) można zobaczyć np. charakterystyczny, czarny (określany także jako ciemnobrązowy) kościół z 1670 roku (Flåm kyrkje). Na zdjęciach widoczny na pierwszym planie.
Pociąg wspina się z Flåm do Myrdal wijąc się pośród gór. Po lewej stronie widoczny fragment przedniej części pociągu oraz słup trakcyjny.
Pociąg dość często przejeżdża obok mniejszych lub większych wodospadów. Przy jednym z nich nawet powstał przystanek kolejowy, ale o tym napiszę później.
Widoki są przepiękne niezależnie, po której stronie pociągu siedzisz. Jednak znacznie więcej zobaczysz siedząc po stronie prawej (dla relacji w stronę stacji Myrdal). Po lewej niestety często są przyległe do torowiska skały, a w godzinach dopołudniowych pogodnych dni mocno świeci tam słońce.
Krótki film nagrany z pociągu. Widok na skład przejeżdżający obok pięknych, wysokich gór. Nagranie kończy się wjazdem do jednego z 20 tuneli. Pociąg zjeżdża ze stacji Myrdal do Flåm. 25.08.2025.
Flåmsbana powstała celem obsługi transportowej fiordu, zapewnienia dojazdu z Oslo i Bergen, łącząc także małe miejscowości z resztą Norwegii. Jej budowa została zatwierdzona przez rząd norweski już w 1908 roku. Jednak prace rozpoczęły się dopiero w 1923 roku. Prawie 20 lat później, w roku 1940 rozpoczęto regularny ruch towarowy, a w roku 1941 pasażerski.
Kolej Flåm na stacji Myrdal styka się z Bergensbanen. To linia łącząca Oslo z Bergen. Także wyjątkowa, bo to najwyżej położona główna linia kolejowa w Europie, z najwyższym punktem na wysokość 1238 m n.p.m. – także będąca atrakcją turystyczną zapewniającą niezwykłe widoki. To jednak temat na inny wpis w Blogu Transportowym.
Flåmsbana początkowo była obsługiwana trakcją parową. Był to jednak dość krótki okres, bo już w 1944 została zelektryfikowana, jako jedna z pierwszych linii w Norwegii. Jej standardową obsługę zapewniają elektrowozy z wagonami, choć w ruchu pasażerskim były także epizody elektrycznych zespołów trakcyjnych.
Ruch towarowy na Kolei Flåm zakończono w 1992 roku. Z przewozami pasażerskimi też nie było wówczas najlepiej. Koszty eksploatacyjne rosły, a ceny biletów utrzymywały się na dość niskim poziomie. Względy ekonomiczne nakazywały zamknąć linię. Na szczęście tak się nie stało. W roku 1998 zarząd nad tą piękną trasą przejęła firma Flåm Utvikling, zajmująca się rozwojem turystycznym miejscowości Flåm. Podniesiono ceny biletów, rozpoczęto odpowiednie działania marketingowe i udało się. Flåmsbana została znaną na całym świecie atrakcją Norwegii.
Film nagrany na stacji Myrdal. Pociąg linii R45 Flåmsbana właśnie kończy bieg. Po wymianie pasażerów i krótkim postoju, o godzinie 10:45 rozpocznie kurs powrotny. Prowadzi go lokomotywa EL18 2253. Na drugim końcu elektrowóz EL18 2251. Wprowadzenie dwóch lokomotyw przyspiesza obsługę pociągów na stacjach końcowych, co w sezonie turystycznym jest bardzo istotne. 25.08.2025.
Widok na górską stację Myrdal, która położona jest na wysokości 867 metrów nad poziomem morza. Jest na niej widoczny pociąg linii R45 Flåmsbana, który o godzinie 13:24 rozpocznie podróż powrotną do Flåm. Na pierwszym planie lokomotywa EL18 2253. Zdjęcie wykonałem z pociągu do Bergen (Vossebanen, która jest częścią linii Bergensbanen), stąd te niechciane przebłyski oświetlenia. 25.08.2025.
Myrdal. Tablica z nazwą stacji i podaną na niej wysokością jest dość często fotografowana.
Stacja Myrdal. Widok z krawędzi peronowej przy torze nr 11, z którego korzysta Flåmsbana. W dali, prawy tor wchodzący do galerii lawinowej i dalej do tunelu to Bergensbanen w stronę Oslo, a tor obok, stromo prowadzący w dół i do widocznej galerii lawinowej to Flåmsbana.
Stacja Myrdal. Tor 11, widok w stronę Bergen. Za chwilę wjedzie pociąg z i do Flåm. W dali, przy torze nr 1 widoczny Stadler FLIRT, który przyjechał z Bergen. Większość jego pasażerów przesiada się tutaj do Flåmsbany. Na zdjęciu widać pracownika kolei, który pilnuje, aby nikt nie przekraczał wymalowanej żółtej linii. Informuje on także, gdzie zatrzymają się wagony zarezerwowane dla grup zorganizowanych (zawsze od strony Bergen).
Stacja Myrdal. Tor 11, widok w stronę Flåm.
Stacja Myrdal ma tylko jeden peron i dwie krawędzie. Z widocznego po prawej stronie toru nr 11 korzysta Flåmsbana. Po lewej stronie jest tor nr 1 dedykowany dla Bergensbanen / Vossebanen. Za stacją jest już tylko jeden tor prowadzący do tunelu, kierunek Bergen.
Stacja Myrdal. Pociąg Kolei Flåm już wjechał. Pasażerowie wysiedli, a nowi podróżni zaczynają wsiadać. Tu większa, zorganizowana grupa z zarezerwowanym wagonem. Informacje o rezerwacji wagonów dla grup znajdują się na drzwiach. Jeżeli brak jest takiej kartki (wydruk z podaną nazwą grupy lub biura turystycznego), wagon jest ogólnodostępny.
Stacja Myrdal. Widok na podstawiony pociąg Flåmsbany. Na wagonie charakterystyczne logo Kolei Flåm oraz wypisane miejsca postoju. W dali słabo widoczny elektrowóz EL18 2251 przewoźnika Vy, który poprowadzi skład do Flåm.
Przejazd Flåmsbaną nie należy do tanich atrakcji. Ceny są zróżnicowane i zależne od pory roku i popularności danego kursu. Sezon letni trwa w okresie maj – wrzesień i w jego trakcie w dni robocze uruchamianych jest 10 par pociągów (odjazdy z Flåm o godzinie 7:20, 8:20, 9:35, 10:50, 12:10, 13:30, 14:55, 16:15, 17:30 i 18:45; odjazdy ze stacji Myrdal o godzinie 8:17, 9:30, 10:45, 12:06, 13:24, 14:48, 16:07, 17:22, 18:37 i 19:53), a w soboty i niedziele 9 par (godziny te same, brak jedynie porannej pary z z Flåm o godzinie 7:20 i powrót z Myrdal o 8:17). Wszystkie pociągi Kolei Flåm w rozkładzie jazdy są oznaczone jako linia R45.
Poranny pociąg w stronę stacji Myrdal w dzień roboczy jedzie wyjątkowo krótko, bo tylko 42 minuty. Wynika to z faktu, iż nie zatrzymuje się na jedynej na trasie mijance oraz pomija inne przystanki. Jest on też objęty najtańszą taryfą, zaczynającą się od 399 koron norweskich (około 147 zł). Pozostałe pociągi jadą w rozkładowym czasie 55 – 58 minut, a najtańsze bilety zaczynają się od 513 koron (około 189 zł) lub (dla większości kursów) od 570 koron (około 210 zł). Są to ceny za bilet w jedną stronę.
W październiku kursuje codziennie sześć par pociągów (odjazdy z Flåm o godzinie 8:20, 9:35, 10:50, 12:10, 14:55 i 16:15; odjazdy ze stacji Myrdal o godzinie 9:30, 10:45, 12:06, 13:24, 16:07, 17:22). Ceny najtańszych biletów zaczynają się od 513 koron.
Od listopada liczba codziennych kursów jest zredukowana do czterech. Są to odjazdy z Flåm o godzinie 9:00, 11:45, 14:30 i 16:50 oraz odjazdy ze stacji Myrdal o godzinie 10:15, 13:15, 15:39 i 18:05). Czas przejazdu jest krótszy i wynosi od 43 do 50 minut. Ceny najtańszych biletów zaczynają się od 399 koron.
Jest to rozkład aktualny dla 2025 roku. Podane godziny mogą ulec zmianie, dlatego zawsze należy przeprowadzić ich weryfikację na stronie przewoźnika – tu link.
Kolej Flåm jest skomunikowana z pociągami odjeżdżającymi do Bergen i Oslo. Nie należy się więc martwić krótkim czasem przesiadki.
Podwójny Stadler FLIRT kolei Vy na linii R40 (Vossebanen) przywiózł od strony Bergen pasażerów zamierzających podróżować Koleją Flåm. W przypadku opóźnień na Flåmsbanie, pociągi do Bergen i Oslo zaczekają. To samo w przypadku odwrotnej relacji. Skład do Flåm nie odjedzie przed przyjazdem skomunikowanych pociągów z Bergen lub Oslo.
Przykładowy bilet na podróż Koleją Flåm. Podany jest między innymi numer pociągu (a właściwie linii, bo wszystkie pociągi do i z Flåm to R45) oraz godzina rozpoczęcia podróży i jej zakończenia. Brak ceny, ale są dane imienne osoby kupującej bilety. W tym przypadku zmieniono mi imię z „Łukasz” na „ukasz”, bo w alfabecie norweskim nie ma litery „Ł”. Brak rezerwacji miejsc.
Tabor kursujący po Flåmsbanie będzie omówiony w drugiej części tego materiału.
