Transexpo 2026 (1) – informacje ogólne

 

W dniach 14 – 16 października 2026 w Kielcach odbyły się XVIII Międzynarodowe Targi Transportu Zbiorowego Transexpo. Ta edycja była z różnych powodów inna, niż wcześniejsza, z 2024 roku, którą relacjonowałem tutaj. 

Zmianie uległa nazwa miejsca, w którym Transexpo odbywa się. Do tej pory były to Targi Kielce, a od września 2026 to Expo Kielce.

Również teren wystawienniczy uległ sporej metamorfozie. Dawniej pomiędzy wejściem od strony ul. Markowskiego, a halami była spora pusta przestrzeń. Teraz w miejscu tym znajdują się wielkie hale nr 8 i 9. Jest także nowe centrum konferencyjne, z którego skorzystał już Solaris, organizując tam konferencję prasową dotyczącą jubileuszu 30-lecia oraz sytuacji obecnej. Pojazdy, które pokazał Solaris będą tematem oddzielnego wpisu, natomiast już teraz warto podać pewną ciekawostkę, o której powiedziano w trakcie konferencji. Solaris obecnie pracuje nad dedykowaną platformą dla transportu międzymiastowego. Będą to autobusy o różnej długości, niskowejściowe i wysokopodłogowe. W pełni elektryczne, z możliwością zastosowania technologii wodorowej.

Na zakończenie konferencji symbolicznie podpisano umowę na dostarczenie 50 spalinowych Solarisów Urbino 18 do obsługi sieci połączeń Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie. To opcja do umowy z grudnia 2025, która opiewała na 120 przegubowców. Dokument podpisały Agata Stańda, Prezes Solaris Bus & Coach i Katarzyna Strzegowska, Dyrektor ZTM w Warszawie.

Targi Transexpo 2026 w nowych obiektach wystawienniczych. 14.10.2026.

Jeden ze slajdów pokazanych w trakcie konferencji prasowej Solarisa. Nowe rozwiązania dla komunikacji międzymiastowej.

Jeden ze slajdów pokazanych w trakcie konferencji prasowej Solarisa. Materiał dotyczący amerykańskiej wersji modelu Urbino z widocznym autobusem Solaris Urbino 40 electric.

Końcowa część konferencji prasowej Solarisa. Tuż przed podpisaniem umowy na dostarczenie 50 spalinowych Solarisów Urbino 18 do obsługi sieci połączeń Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie. Po lewej stronie Agata Stańda, Prezes Solaris Bus & Coach, a po prawej Katarzyna Strzegowska, Dyrektor ZTM w Warszawie. 14.10.2026.

Autobusów pokazano kilkadziesiąt. Co bardzo ważne, nie był to tylko tabor najnowszy. W przeciwieństwie do edycji targów z 2024 roku, nie zapomniano o pojazdach zabytkowych. Wówczas był eksponowany tylko jeden taki autobus (Ikarus 280). Teraz wystawiono ich aż 7 oraz historyczne pogotowie techniczne. To wielka i bardzo pozytywna zmiana, a w zasadzie powrót do wcześniejszej tradycji, bo wystawy taboru zabytkowego były charakterystycznym elementem targów Transexpo, który przyciągał wielu zwiedzających.

Poniżej krótki film typu shorts prezentujący historyczny tabor zgromadzony w ramach VI Wystawy Zabytkowych Autobusów. Została ona przygotowana przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej. Na nagraniu zobaczycie następujące pojazdy: Jelcz 272 MEX z Warszawy, Chevrolet EFD 183 FS z Warszawy, Jelcz M11 z Poznania, Scania CR111M z Krakowa, San H100B z Krakowa, Jelcz PR110U z Rzeszowa i Ikarus 411 z Warszawy.

Jak podano w informacji prasowej, na Transexpo 2026 pokazano aż 75 różnych modeli autobusów. Tę sporą ilość pojazdów dało się odczuć. Dotarcie do każdego z nich, obejrzenie go, obfotografowanie zajęło mi wiele godzin. 

Mam wrażenie, że zwiedzających było więcej niż ostatnio. Zazwyczaj po godzinie 14 przy wystawianych pojazdach robiło się już w miarę pusto, a w tym roku cały czas nie brakowało oglądających. 

Tradycyjnie relację z targów rozłożę na części. Ten wpis to jedynie zapowiedź tego, co już niedługo zobaczycie.

Tradycyjnie sporą ofertę pojazdów pokazała firma Mercus. Na zdjęciu innowacyjny pojazd Mercus TGE Maxi na podwoziu MAN, który jest połączeniem autobusu szkolnego i ewakuacyjnego. Jest on również przystosowany do przewozu osób z niepełnosprawnością. 

Turecki Güleryüz Ecoline 12 LE. To także element oferty firmy Mercus.

 

Karsan e-Jest to już stały uczestnik targów Transexpo.

Na targach Transexpo 2026 pokazano dwa przegubowce. To jeden z nich, niestety ze schowaną przyczepą. BMC Procity 18LF. 

Zeroid Low Entry. Hiszpański minibus elektryczny z obniżonym wejściem. Produkt oferowany w Polsce przez turecką firmę Tekaydinlar.

Jeden z elementów wystawy przygotowanej przez IGKM. Chevrolet EFD 183 FS. 

Otokar Vectio C (mild) Hybrid dla firmy ReloBus.

King Long PEV8. Egzemplarz dla miasta Bochnia. 

Mercedes-Benz O321HL. Piękny oldtimer pokazany przez firmę Polster. 

Golden Dragon Triumph 12. 

Równolegle do targów Transexpo odbywała się impreza o nazwie Hol-Expo, poświęcona pomocy drogowej. Tu przykładowy element ekspozycji, holownik Mercedes-Benz Arocs.

Następny wpis dotyczący targów Transexpo 2026 będzie poświęcony autobusom marki King Long.

Relacja z Transexpo 2024.

Relacja z TransExpo 2022.

Relacja z TransExpo 2018.

Relacja z TransExpo 2016.

Relacja z TransExpo 2010.

Nowe filmy – maj 2026

 

W maju 2026 na kanale YouTube Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies) publikowałem filmy dotyczące autobusów i tramwajów. Łącznie osiem nagrań. Jedno duże jakości 4K, a pozostałe to krótkie filmiki typu „shorts”.

Tradycyjnie zaczynam od dużego filmu. Jego bohaterami są tramwaje kursujące po stolicy Bułgarii. Tamtejsza sieć jest dość ciekawa zarówno pod względem taborowym, jak i infrastrukturalnym, bo funkcjonują dwa rozstawy szyn. Wąski i normalny.

Fragment filmu. Wąskotorowy tramwaj Schindler/Siemens Be 4/6 S nr 669 na linii 12. 

Fragment filmu. Wąskotorowy tramwaj Tatra T6A2B nr 3040 na linii 10. W tle produkt polski, czyli PESA Swing 122NaSF. 

Fragment filmu. Wąskotorowy tramwaj PESA Swing 122NaSF nr 2304 na linii 27.

Fragment filmu. Normalnotorowy skład Tatra T6A5 + Tatra T6A5 nr 4149 + 4151 na linii 22.

Nagrywałem 17 kwietnia 2026 w centrum Sofii. Oto, jakie pojazdy zobaczycie na filmie:

0:12 - PESA Swing 122NaSF nr 2317, linia 27;

0:32 - PESA Swing 122NaSF nr 2344, linia 18;

1:00 - Tatra T6A2B nr 3040, linia 10;

1:22 - PESA Swing 122NaSF nr 2304, linia 27;

1:37 - Inekon T8M-700IT nr 3407, linia 12;

1:44 - Schindler/Siemens Be 4/6 S nr 669, linia 12;

1:56 - PESA Swing 122NaSF nr 2304, linia 27;

2:06 - Tatra T6A5 nr 4167, linia 21;

2:15 - Schindler/Siemens Be 4/6 S nr 669, linia 12;

2:26 - Tatra T6A5 + Tatra T6A5 nr 4148 + 4150, linia 22;

2:36 - Tatra T6A5 + Tatra T6A5 nr 4186 + 4187, linia 22;

2:50 - Tatra T6A5 + Tatra T6A5 nr 4149 + 4151, linia 22.

Pierwszy majowy „shorts” prezentuje autobus z MPK Kraków. To Solaris Urbino 12 mild hybrid nr BU354 udokumentowany w trakcie obsługi linii 122 do pętli Zesławice.

Ulica Nowolipki (obok zajezdni Bieńczyce). 12 kwietnia 2026.

Ponownie zapraszam do Sofii. Tramwaj PESA Swing nr 2343 w trakcie obsługi linii 18. Plac Sweta Nedela obok cerkwi o tej samej nazwie. 17 marca 2026.

Wracamy do Polski. Należący do MPK Kraków autobus Mercedes-Benz Citaro nr BO293 w trakcie obsługi linii 138 do pętli Kombinat. 

Przejazd z ul. Nowolipki w Makuszyńskiego. 12 kwietnia 2026.

Kraków, al. Andersa, przed przystankiem „DH Wanda”. Wagon N8S-NF nr HK457 w trakcie obsługi linii  16 do pętli Mistrzejowice. 8 kwietnia 2026.

Kraków, ul. Radzikowskiego. Należący do MPK Kraków autobus Autosan Sancity 9LE o oznaczeniu BA139 w trakcie obsługi linii 140 do końcówki Radzikowskiego Osiedle. 26 stycznia 2026.

Kraków. Tramwaj PESA 2014N nr HG921 na linii 52. Aleja Andersa przed przystankiem „DH Wanda”. Kierunek pętla Osiedle Piastów. 9 kwietnia 2026.

Pierwsze dni eksploatacji najnowszych autobusów Irizar ie bus 12 z MPK Kraków. 

Tu pojazd o oznaczeniu DE654. Przejazd techniczny po ładowaniu, wyjazd do obsługi linii 304. Ulica Warszawska. 30 maja 2026.

Tramwaje w Sofii już niedługo będą bohaterami oddzielnego materiału w Blogu Transportowym. Zajmę się też tematem najnowszych autobusów Irizar ie bus 12 z MPK Kraków.

Nowe Solarisy w Krakowie, spora porcja niebieskiego taboru

 

W dniu 8 kwietnia 2026 w Krakowie odbyło się uroczyste przekazanie 48 nowych autobusów. Ich odbiorca to MPK, a dostawca Solaris. Wydarzenie to miało miejsce na terenie zajezdni Bieńczyce.

Tabor MPK Kraków powiększył się wówczas o pojazdy spalinowe. Dokładnie 35 egzemplarzy modelu Urbino 12 i 13 Urbino 10,5. Ta druga wersja to nowość na krakowskich ulicach. Efekt umowy podpisanej w lipcu 2025.

Wszystkie dostarczone Solarisy są w charakterystycznych, niebieskich nowych barwach krakowskiej komunikacji miejskiej. 

Dostawa taboru innego niż elektryczny lub hybrydowy w przypadku tego przewoźnika może dziwić, zatem warto przytoczyć słowa Prezesa Zarządu MPK w Krakowie, Rafała Świerczyńskiego: „Planując zakup nowych autobusów staramy się dbać nie tylko o komfort pasażerów i naszych pracowników. Równie ważna jest dla nas także kwestia niezawodności komunikacji autobusowej, która służy mieszkańcom Krakowa. Dlatego zamawiając nowe pojazdy zwracamy uwagę na dywersyfikację źródeł zasilania. Ważne są także parametry nowych autobusów, wśród których są autobusy standardowe i midi, które mogą być kierowane do obsługi linii w takie rejony miasta, gdzie nie zmieszczą się najdłuższe autobusy”.

Wszystkie Solarisy Urbino 10,5 trafiły do zajezdni Wola Duchacka, gdzie otrzymały oznaczenia z zakresu DA158 - DA170. Natomiast model 12-metrowy został rozdzielony do pozostałych zajezdni. Do Bieńczyc przekazano 20 egzemplarzy (numeracja z zakresu BU800 – BU819), a do Płaszowa 15 sztuk (numeracja z zakresu PU820 – PU834). W przypadku zajezdni Bieńczyce, numeracja BU801 – BU819 była już wykorzystywana przed laty. Tak oznaczono pojazdy z pierwszej serii krakowskich przedstawicieli modelu Urbino 12 (od BU801 do BU850). 

Jeden z najnowszych Solarisów Urbino 12 w taborze MPK Kraków. Autobus o oznaczeniu PU820. Fot. Solaris.

Wnętrze Solarisa Urbino 12 nr PU820. Fot. Solaris.

Taki model autobusu nie obsługiwał wcześniej krakowskiej komunikacji miejskiej. Solaris Urbino 10,5. W tym przypadku pojazd o oznaczeniu DA167. Fot. Solaris.

Nowe Solarisy Urbino 10,5 można zobaczyć np. na pętli Nowy Kleparz. Tu pojazd o oznaczeniu DA161 podstawiony jako linia miejska wspomagająca 420 (niestety wyświetlacz nie współpracował z moim aparatem) do końcówki Tonie. Obok Autosan Sancity 9LE nr BA139 jako linia 140 do przystanku Radzikowskiego Osiedle. 11.05.2026.

Solarisy Urbino 12 przydzielone do zajezdni Bieńczyce otrzymały oznaczenia z przedziału BU800 – BU819. Taką numerację (z wyłączeniem BU800) posiadały pierwsze krakowskie Solarisy (50 egzemplarzy o numerach BU801 - BU850). Na zdjęciu jeden z nich. Urbino 12 nr BU804. Rocznik 2004. Tu w trakcie obsługi linii 103 do pętli Prokocim UJ. Obecnie trasa ta ma zupełnie inny przebieg. Aleja Krasińskiego, przed Mostem Dębnickim. 12.02.2011. MPK pojazd ten sprzedało w roku 2019, do firmy Kłosok z Żor. W dniu 5.11.2020 autobus spłonął w Gliwicach, w następstwie czego został zezłomowany. 

„Wraz z najnowszymi dostawami liczba Solarisów dostarczonych do Krakowa w ostatnich trzech dekadach przekroczyła 660 pojazdów. Co szósty z nich to zeroemisyjny autobus bateryjny” – fragment informacji prasowej producenta.

Pozostając w temacie dostaw nowych, niebieskich Solarisów warto także dodać, że w roku 2025, również w kwietniu, zakończono realizację innego kontraktu. To dostawa 37 autobusów Urbino 12 mild hybrid. W tym 12 egzemplarzy w nietypowej jak na Kraków wersji dwudrzwiowej, dedykowanej do obsługi linii aglomeracyjnych. Trafiły one do zajezdni Płaszów, otrzymując oznaczenia z zakresu PU375 – PU386. Pozostałe, trójdrzwiowe 25 egzemplarzy przydzielono do Bieńczyc, oznaczając w zakresie BU350 – BU374. 

Były to pierwsze autobusy MPK Kraków w nowym, niebieskim wzorze malowania. Wcześniej takie barwy miał tylko tabor firmy Mobilis z nowego kontraktu. 

Solaris Urbino 12 mild hybrid o oznaczeniu BU372 w trakcie obsługi linii 122 do pętli Aleja Przyjaźni. Autobus jedzie przez ul. Nowolipki, mijając swój dom, czyli zajezdnię Bieńczyce. 12.04.2026.

Solaris Urbino 12 mild hybrid w wersji dwudrzwiowej. To pojazd o oznaczeniu PU384. Ulica Powstańców Wielkopolskich, wyjazd na linię z zajezdni Płaszów do pętli Podgórze SKA. 5.05.2026.

Tak prezentuje się w ruchu Solaris Urbino 12 mild hybrid nr BU354. Ulica Nowolipki (przy zajezdni Bieńczyce). Obsługa linii 122 do pętli Zesławice. 12 kwietnia 2026.

Więcej wpisów dotyczących tej marki znajduje się pod tagiem „Solaris”.

Wenecja – komunikacja miejska (1), vaporetto - bilety

 

Laguna Wenecka w Blogu Transportowym pojawiała się już kilka razy. Pisałem np. o promie Pallestrina (tu link) i o wraku statku Riva (tu link). 

Teraz pora na większy materiał o komunikacji miejskiej Wenecji, a dokładnie o jej najbardziej oryginalnym i charakterystycznym elemencie. To tramwaje wodne, czyli vaporetto. Ich historia sięga roku 1881. Wówczas, w związku z trwającym „Kongresem Geograficznym”, na Canal Grande (główny i największy wenecki kanał) pojawił się statek parowy „Regina Margherita” („Królowa Margherita”). Jest on oficjalnie uznawany za pierwsze vaporetto. 

Rejsy te były traktowane jako eksperyment. Wykazał on, że wodna komunikacja miejska w Wenecji jest potrzebna. Budziło to oczywiście sprzeciw gondolierów, ale „mleko się już rozlało” i wprowadzenie tramwajów wodnych było kwestią czasu. 

Po zakończeniu eksperymentu, w Paryżu powołano spółkę akcyjną z kapitałem francuskim, o nazwie „Compagnie des bateaux Omnibus”. Kiedy uzyskała ona koncesję na obsługę linii Canal Grande, rozpoczęto budowę ośmiu statków we francuskich stoczniach w Rouen. 

Pierwsze vaporetto, czyli parowiec „Regina Margherita”. Rok 1894. Widoczne oznaczenia ówczesnego właściciela: SVL. Cytat fotograficzny ze strony www.veniceboats.com. 

W roku 1890 obsługę wodnej komunikacji miejskiej w Wenecji przejęła inna firma, włoska. Società Veneta Lagunare (Spółka Laguny Weneckiej), w skrócie SVL. Wówczas ofertę połączeń rozszerzono, oferując także rejsy do miejscowości położonych w pobliżu Wenecji, na stałym lądzie. Stopniowo zwiększono też ilość vaporetto – dokupiono 23 nowe statki.

Przez kolejne lata przewoźnicy zmieniali się jeszcze kilkukrotnie. Obecnie, od 1978 roku funkcję tę pełni Azienda del Consorzio Trasporti Veneziano, czyli w skrócie Actv. 

Szczegółami dotyczącymi wodnego taboru Actv zajmę się w dalszej części artykułu. Teraz pora na elementy najważniejsze dla osób chcących podróżować po Wenecji. Bilety i trasy vaporetto.

Przedstawiciel najnowszych weneckich vaporetto. Jednostka o oznaczeniu Actv 53 (VE 9636). Rocznik 2024. Napęd hybrydowy (spalinowo-elektryczny). Premiera liniowa w dniu 4 maja 2024. Wówczas do ruchu wprowadzono pięć takich łodzi, o numeracji Actv 50 - Actv 54. Na zdjęciu w trakcie obsługi linii nr 2 do S. MARCO GIARDINETTI. Canal della Giudecca na początkowym odcinku trasy. 11.10.2025.

Actv jest również zarządcą lokalnego transportu publicznego w Wenecji. Bilety na vaporetto są więc także ważne w autobusach, zwykłym tramwaju (niezupełnie zwykłym, bo korzysta on tylko z jednej szyny i ma gumowe koła – Translohr) oraz w kolejce People Mover.

Jak to wygląda cenowo? Bilety (stan na 1 listopada 2025) obejmujące przejazdy bez vaporetto kosztują znacznie mniej, niż te pozwalające na podróż wodnym środkiem transportu. Taki jednorazowy bilet, który jest ważny przez 75 minut kosztuje 1,5 euro. Obowiązuje na terenie gminy Wenecja, ale nie dotyczy dojazdu do lotniska Marco Polo. 

Jeżeli chcemy podróżować także (lub tylko) vaporetto, wówczas cena biletu 75-minutowego wzrasta do 9,5 euro. Tu należy jednak mieć na uwadze, że taki bilet nie jest ważny na linii 16 i 19, na trasie do Casinò i na wszystkich liniach Alilaguna. Nie dojedziemy na nim także na lotnisko Marco Polo. 

Jeżeli planujemy większą ilość podróży po Wenecji (także na słynne wyspy Murano i Burano), na pewno bardziej opłaca się bilet 24-godzinny. W wersji z vaporetto (Venezia Daily Pass) to koszt 25 euro. W jego przypadku ograniczenia są takie same, jak dla biletu 75-minutowego. Tylko ten bilet pozwala na podróż pociągiem Trenitalia w połączeniach regionalnych (R) i szybkich regionalnych (RV) na terenie gminy Wenecja (stacje kolejowe Venezia S. Lucia, Venezia P.to Marghera, Venezia Mestre, Venezia Carpenedo, Venezia Mestre Ospedale).

Są także bilety 48-godzinne (za 35 euro), 72 (za 45 euro) i 168-godzinne, czyli tygodniowe (za 65 euro). Mimo, że droższe, nie są one ważne w pociągach Trenitalia. 

Aktualny cennik pod tym linkiem.

Bilety można kupić w punktach stacjonarnych, w automatach biletowych i niekiedy w pojazdach (drożej). Jednak najwygodniejszą formą zakupu biletu (pozwalającą uniknąć wielkich kolejek) jest skorzystanie z aplikacji AVM Venezia. Przy okazji, jeżeli przyjeżdżacie własnym samochodem, za jej pomocą można opłacić parking. Tu link do strony Actv z informacją o aplikacji.

Dla przyspieszenia kupowania, aplikację warto zainstalować już w Polsce oraz wówczas uzupełnić niezbędne dane i podpiąć kartę płatniczą. Bilet zakupiony przez aplikację należy aktywować przed rozpoczęciem podróży. Bilet aktywowany generuje kod QR. Jego zeskanowanie jest konieczne do otwarcia bramek na wielu przystankach vaporetto. Nie jest to jednak takie proste i oczywiste zadanie. Na czytniku należy wybrać niebieski symbol kodu QR, a telefon położyć na dole urządzenia, ekranem do góry. Papierowy bilet wystarczy przyłożyć do czytnika.

Screeny ekranów aplikacji AVM Venezia. Od lewej ekran wyboru opcji - klikamy niebieski parking, info & ticket. Na środku przejście do Ticket office i na końcu wybór rodzajów biletów. 

Screeny ekranów aplikacji AVM Venezia. Przykładowy (już nieważny) bilet dzienny na usługi wodne Actv za 25 euro. Wygenerowany kod otwiera bramki na głównych przystankach. Widać także dodatkową informację, gdzie bilet jest ważny oraz gdzie nie możemy z niego skorzystać.

Vaporetto zatrzymują się na specjalnych pływających przystankach. Są one duże, zadaszone, z miejscami siedzącymi. Taka charakterystyczna żółto-biała „wiata”. Ponieważ unoszą się na wodzie, więc często samo oczekiwanie na statek dostarcza wielu ciekawych wrażeń. Wystarczy, że obok coś przepłynie, a przystanek buja się. 

Na głównych lub większych przystankach znajduje się kilka pływających „wiat”. Dla ułatwienia ich rozpoznawania, oznaczono je drukowanymi literami „A”, „B” i dalej odpowiednio do ilości „wiat”. Na rozkładach jazdy znajduje się informacja, z którego przystanku odpływa dana linia. Np. RIALTO „B”. Odległości pomiędzy „wiatami” jednego przystanku potrafią być dość spore, co warto uwzględnić przy planowanych przesiadkach (np. z linii 1 do 2 na S.MARCO - S.ZACCARIA „F”).

Przykładowe pływające przystanki („wiaty”, określane także mianem pontonów) weneckiej komunikacji wodnej. Tu przystanek  „Arsenale” przy wartym zobaczenia Arsenale di Venezia (słynna stocznia). Podpływa do niego płynące z Lido vaporetto linii nr 1. To jednostka o oznaczeniu Actv 81 (VE 7533), rocznik 1974. 27.08.2015.

Canal Grande, przystanek „Giglio” (pełna nazwa to „S. Maria del Giglio”). Obsługuje go hybrydowe vaporetto nr Actv 51 (VE 9634) z 2024 roku. Linia nr 1 do wyspy Lido. Zgodnie z planami władz Wenecji, do roku 2027 wszystkie vaporetto pływające przez Canal Grande będą ekologiczne, hybrydowe. Jednostki tej wielkości nazywane są motobattelli. 11.10.2025.

Przystanków vaporetto w Wenecji jest dość sporo, ale nie każda przepływająca obok linia się na nich zatrzymuje. Niektóre tramwaje wodne pomijają poszczególne przystanki, inne obsługują wszystkie, ale wzdłuż jednego brzegu i nie dają możliwości przedostania się na drugą stronę kanału. Dla ułatwienia, na stronie Actv funkcjonuje interaktywna mapa, która pokazuje dokładny przebieg danej linii wraz z przystankami, na których się zatrzymuje. Jest tam także link do rozkładu jazdy danej trasy. To ta strona.

Głównym przystankiem przesiadkowym w Wenecji jest „Piazzale Roma”. To tam kończą trasy linie autobusowe ze stałego lądu oraz jednoszynowy tramwaj i kolejka People Mover. Są tam także parkingi dla samochodów prywatnych, a w pobliżu mieści się dworzec kolejowy Venezia S. Lucia. Przystani vaporetto (pływających „wiat”) jest tam aż 7, od „A” do „G”. To tam zaczyna trasę linia vaporetto nr 1, która przepływa przez główny i największy wenecki kanał (Canal Grande) i dopływa do wyspy Lido. 

Kursuje ona przez wszystkie dni tygodnia od godziny 4:36 (pierwszy kurs z Lido) do 0:39 (koniec ostatniego kursu na Lido). Przez większą część dnia pływa co 12 minut, później (i wcześniej) co 20 minut. Obsługiwana jest przez większe statki typu motobattelli. Czas całego rejsu w jedną stronę wynosi około 60 minut. 

Przebieg trasy linii nr 1. Cytat fotograficzny ze strony Actv - link.

Zespół przystanków „Piazzale Roma”. Na końcu widoczna „wiata C”, przy której rozpoczyna trasę linia nr 1. Stoi tam podstawione vaporetto typu motobattelli. Przy przystanku „D” pasażerów zabiera inny rodzaj vaporetto - motoscafi, czyli łódź smuklejsza i szybsza niż vaporetto motobattelli. W tym przypadku to jednostka o oznaczeniu Actv 190 (VE 7726). Rocznik 1978. Obsługa linii nr 3 do Murano. 10.10.2025.

Canal Grande. Do przystanku „Ferrovia” przy dworcu kolejowym Venezia S. Lucia dopływa vaporetto linii 1 w kierunku wyspy Lido. Będzie to pierwszy postój po rozpoczęciu kursu przy Piazzale Roma. To motobattelli o oznaczeniu Actv 10 (VE 8152). Przedstawiciel starszego taboru, rocznik 1985. 10.10.2025.

Kolejne linie vaporetto omówię w drugiej części tego materiału.

Nowe filmy – wrzesień 2025

 

We wrześniu 2025 na kanale YouTube Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies) zamieściłem sześć nowych nagrań. Jeden duży film 4K i pięć krótkich typu „shorts”. Tematyka kolejowa, autobusowa i tramwajowa.

Zaczynam od większego filmu. Nagrałem go na słowackiej stacji Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica). Jego głównym bohaterem jest „brejlovec”, po polsku określany jako „nurek”. Dokładnie to lokomotywa 754 032-1, która prowadzi pociąg R 942 „Fatran” w relacji Zvolen - Vrútky. 

Fragment filmu. Lokomotywa 754 032-1 przewoźnika ZSSK (Železničná spoločnosť Slovensko) wjeżdża na stację Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica).

 

Film prezentuje wjazd i odjazd tego pociągu. Nagrałem także spalinowy zespół trakcyjny 861 035-8, który odjeżdża jako pociąg Os 7325 do stacji Zvolen. 3.05.2025.

Teraz zapraszam do Krakowa. Pętla autobusowa Aleja Przyjaźni, z której w kolejny kurs do końcówki Cracovia Stadion (linia 502) wyrusza Volvo 7900A Hybrid nr BH431. Pojazd należy do MPK Kraków.

Na końcu nagrania widać także niebieski autobus Castrosua New City CNG nr MS611 z firmy Mobilis. Obsługuje on linię 110. 31 maja 2025.

Zabytkowy skład Konstal N + Lora (nr 26 + 1017) reklamuje paradę tramwajów, która przejedzie ulicami Krakowa w dniu 21 września 2025. 

Oldtimery jadą z ul. św. Gertrudy w Westerplatte. 10 września 2025.

Ponownie Słowacja. Stacja Stary Smokowiec (Starý Smokovec). Odjazd dwóch wąskotorowych przegubowych wagonów silnikowych Stadler GTW kolei TEŽ (Tatranské elektrické železnice) jako pociąg Os 8224 relacji Starý Smokovec (16:06) - Tatranská Lomnica (16:20). 

Pociąg tworzą wagony o oznaczeniu 425 951-1 + 425 958-6. 1 sierpnia 2025.

Wracamy do Krakowa, do tamtejszych oldtimerów. Przez przystanek „Rondo Czyżyńskie” na al. Jana Pawła II jedzie wypożyczony z Wrocławia Konstal 4N1 nr 1444 z krakowską doczepą ND nr 512. To zjazd do zajezdni Nowa Huta po zakończonej obsłudze specjalnej linii nr 7 w relacji Górka Narodowa P+R - Dąbie. 22 czerwca 2025.

Kraków. Uruchomiona w ramach obchodów 150-lecia komunikacji miejskiej specjalna linia oznaczona jako „PR”. Do jej obsługi wyznaczono wyłącznie autobusy Jelcz PR-110. Wszystkie przyjechały z innych miast. Po jednym egzemplarzu z Wrocławia, Poznania i Rzeszowa oraz dwa z Warszawy. 

Linia „PR” kursowała pomiędzy pętlami autobusowymi Aleja Przyjaźni i Nowy Kleparz. Na nagraniu warszawski Jelcz PR-110M nr 4617 z 1991 roku, który właśnie rozpoczął kurs z Alei Przyjaźni. 31.05.2025.

Słowacka stacja Stary Smokowiec pojawi się w Blogu Transportowym jeszcze kilka razy. Będą kolejne filmy oraz większy materiał. Ponownie zaproszę Was także do Bańskiej Bystrzycy.

Kilka autobusów z Londynu (1) – Routemaster

 

Tym wpisem rozpoczynam serię materiałów dotyczących autobusów kursujących po Londynie. Bez wątpienia są to pojazdy wyjątkowe i mocno egzotyczne dla osób z innych rejonów świata. Jednocześnie najbardziej rozpoznawalne, bo chyba każdy kojarzy czerwone, piętrowe autobusy ze stolicą Wielkiej Brytanii. Pojawiają się one w filmach, reklamach, a nawet na puszkach z herbatą, czy ciastkami. 

Najbardziej rozpoznawalnym i kultowym z londyńskich autobusów jest Routemaster. Wprawdzie już wycofany z obsługi tamtejszej komunikacji miejskiej, lecz nadal regularnie pojawiający się na ulicach miasta. To właśnie Routemaster jest bohaterem tej części.

Piętrowe autobusy AEC Routemaster powstawały w latach 1954–1968 w londyńskim Southall. Nazwa AEC to skrótowiec od Associated Equipment Company. Brytyjski producent autobusów i ciężarówek, działający w latach 1912 – 1979.   

Autobusy AEC Routemaster powstały na bazie projektu opracowanego przez zarządcę londyńskiego transportu publicznego – London Transport (pełna nazwa: The London Transport Executive). Były następcami wcześniejszego wspólnego projektu AEC i London Transport, czyli piętrowego autobusu Regent III RT, który wówczas był symbolem londyńskiej komunikacji miejskiej.

Jednym z zadań przewidzianych dla nowych Routemasterów było zastępowanie stopniowo likwidowanych trolejbusów oraz oczywiście starszych autobusów. 

Pojazdy te wytwarzano w różnych wersjach. Najwięcej powstało egzemplarzy modelu RM. Ponad 2100 sztuk o długości 8,38 m. Na drugim miejscu znalazł się model wydłużony (do 9,12 m) RML. Powstały 524 egzemplarze. Inne wersje (różniące się długością, lokalizacją schodów, ilością reflektorów przednich i innymi elementami) to RMC (69 egzemplarzy), RCL (43 sztuki), RMF (51), RMA (65) i wyjątkowa, bo mająca tylko jednego przedstawiciela FRM – zupełnie inny wygląd, bo silnik umieszczono z tyłu. Dla komunikacji miejskiej Londynu przeznaczone były modele RM i RML. Łącznie wszystkich autobusów AEC Routemaster powstało 2876 egzemplarzy. 

Co ciekawe, po latach zdarzało się, że wersje nieprzeznaczone dla londyńskiej komunikacji miejskiej finalnie trafiały do obsługi tras w ramach sieci London Transport. Tak było np. z dedykowaną dla linii lotniczych British European Airways wersją RMA. Powstałe w latach 1966 – 1967 pojazdy obsługujące linię specjalną do lotniska Heathrow, w drugiej połowie lat 70-tych zmieniły właściciela i realizowane zadania (wszystkie 65 egzemplarzy).

Routemastery szybko przypadły do gustu Londyńczykom. Technicznie również okazały się bardzo dobrymi pojazdami – decyzje kasacyjne zapadały tylko w przypadku znacznych uszkodzeń związanych np. z wypadkiem. Były wygodne, a dzięki obniżonej masie (aluminiowe nadwozie) również ekonomiczne. Dopiero w latach 80-tych zaczęły się „zwykłe” likwidacje. Nie zamierzano jednak tak szybko rezygnować z całej floty Routemasterów. Przechodziły one naprawy i modernizacje (np. wymiana silnika na nowy). Być może nadal kursowałyby po Londynie, lecz na przeszkodzie stanęło kilka czynników. Główny to bezpieczeństwo. Z tyłu nie było drzwi, więc co jakiś czas dochodziło do wypadków, także śmiertelnych. Inny istotny element to brak niskiej podłogi. Ekonomicznie stare AEC Routemastery również nie wychodziły najlepiej. Finalnie zapadła decyzja o zakończeniu eksploatacji tych kultowych pojazdów. Ostatni z nich z regularnej linii miejskiej zjechał w 2005 roku.

Nie oznaczało to na szczęście całkowitego zniknięcia tych pojazdów z ulic Londynu. Przez lata eksploatacji stały się ikoną tego miasta i wciąż po nim kursują. Niektóre zachowane w stanie oryginalnym, inne przebudowane na kabriolety lub po mocnej modernizacji wnętrza. Obsługują linie turystyczne, w tym specjalną T15.

Czy obecnie łatwo jest zobaczyć czynnego Routemastera na ulicach Londynu? Tak, ale zdecydowanie w centrum, przy największych atrakcjach miasta (np. Big Ben, Parliament St). W trakcie około 2 – 3 godzinnego sobotniego spaceru, który nie był ukierunkowany na „autobusowe polowanie” natrafiliśmy na pięć takich pojazdów, w tym dwa kabriolety.

AEC Routemaster RML o dawnym numerze taborowym RML2402 i z wciąż obowiązującą rejestracją JJD 402D pozował mi do zdjęć na New Oxford Street, skrzyżowanie z Shaftesbury Avenue. To rocznik 1966. Obecna własność firmy London Routemaster Bus Hire, która oferuje wycieczki po stolicy oraz wynajem historycznych autobusów na różne okazje - w tym przypadku ślub. Być może przewóz gości weselnych, a może jako limuzyna dla nowożeńców. Przy pozbawionym drzwi tylnym wejściu charakterystyczny kosz na zużyte bilety. Pod nim wypisano, że autobus może przewozić 72 pasażerów, w tym na dolnym poziomie 40, a na górnym 32. 8.02.2025.

Kultowe autobusy AEC Routemaster kursują na specjalnej turystycznej linii T15, którą codziennie uruchamia firma Londoner Buses. Co 30 minut ikona Londynu wyrusza w trasę łączącą Trafalgar Square z Tower of London. Powyżej screen weekendowego rozkładu jazdy oraz plan przejazdu linii T15. Jeden bilet kosztuje 7,5 funta. Tu link do podającej szczegóły strony Londoner Buses.

Trafalgar Square i zagęszczenie piętrowych autobusów. Kolejny kurs na turystycznej linii T15 do Tower of London właśnie rozpoczyna AEC Routemaster RM nr RM1941 (rejestracja ALD 941B) z firmy Londoner Buses. To rocznik 1964. Po lewej stronie fragment nieokreślonego New Routemastera, a po prawej na linii 139 do Golders Green jedzie Alexander Dennis Enviro 400 MMC Hybrid nr TEH2072 z Metroline London, rocznik 2015. 8.02.2025.

Trafalgar Square. Porównanie londyńskiej ikony transportu i autobusu będącego jej następcą. Na pierwszym planie Wright New Routemaster nr LT750 z firmy Metroline London na linii 9. To 2016 rocznik. W dali prezentowany na powyższych zdjęciach AEC Routemaster nr RM1941 z Londoner Buses na turystycznej trasie T15. 8.02.2025.

Bridge Street. Obok słynnego Big Bena (tu niewidocznego) przejeżdża AEC Routemaster RM o dawnym numerze RM191 (dawna i obecna rejestracja: VLT 191). Rocznik 1960. To przejazd turystyczny organizowany przez Brigit's Bakery. Wnętrze pojazdu jest zmodernizowane - zamontowano stoliki, aby móc pić herbatę i spożywać słodkości. Całość w ramach wycieczki o nazwie Classic Afternoon Tea London Sightseeing Bus Tour. Cena 45 funtów dla osoby dorosłej i 40 funtów dla dziecka. Tu szczegóły. Poniżej pojazd w ruchu. 8.02.2025. 

Powyższy AEC Routemaster RM z Brigit's Bakery o dawnym numerze RM191 w wersji dynamicznej na Bridge Street. Przed nim i za nim Wright New Routemaster. 8.02.2025.

Wycofywane z Londynu Routemastery trafiały do różnych miast Wielkiej Brytanii oraz do innych krajów. W Polsce także znalazło się kilka przedstawicieli tej serii, np. w Muzeum Motoryzacji i Techniki z Otrębus w województwie mazowieckim.

Autobusy tworzone specjalnie dla Londynu to już tradycja tego miasta. Kiedy zatem zabrakło Routemasterów, władze postanowiły wprowadzić kolejny wyjątkowy pojazd. Tak powstał New Routemaster, który będzie bohaterem następnego wpisu dotyczącego londyńskich autobusów.