Wilno – dojazd z lotniska

 

Vilnius Airport, czyli Vilniaus oro uostas, a po polsku Port Lotniczy Wilno, to największe litewskie lotnisko. Położone zaledwie kilka kilometrów od wileńskiej starówki i doskonale skomunikowane z centrum miasta. 

Dojazd zapewniają miejskie autobusy kilku linii oraz kolej. Ta druga opcja jest najszybsza i najtańsza. Czas przejazdu ze zlokalizowanego obok lotniska przystanku kolejowego o nazwie „Oro uostas” („Lotnisko”) to tylko 7 minut. Niestety pociągi nie kursują zbyt często. Mniej więcej raz na godzinę lub rzadziej. Większość z nich jeździ w krótkiej relacji Wilno – Lotnisko i powrót do Wilna. Są także pociągi kursujące po dłuższej trasie Wilno – Jašiūnai lub Wilno – Valčiūnai. To ta sama linia, a Jašiūnai (po polsku Jaszuny) jest trochę dalej, niż Valčiūnai (po polsku Wołczuny).

Obowiązujący w trakcie pisania tego artykułu rozkład jazdy zakładał następujące godziny odjazdów z lotniska w dni robocze: 7:12 (kurs z Jašiūnai), 9:19 (kurs z Jašiūnai), 10:25, 11:25, 12:26, 13:05, 14:10, 15:52 (z Valčiūnai), 18:02 (z Jašiūnai) i 19:39 (z Valčiūnai). 

W soboty i święta ilość odjazdów zwiększa się o dwa: 8:15, 9:37, 10:25, 11:53 (z Valčiūnai), 12:26, 13:05, 14:10, 15:52 (z Valčiūnai), 16:30, 17:40, 18:27 i 19:39 (z Valčiūnai).

W przeciwnym kierunku, czyli z dworca Wilno do lotniska pociągi w dni robocze odjeżdżały o 7:55 (kurs do Jašiūnai), 10:00, 11:05, 12:11, 12:50, 13:55, 15:02 (do Valčiūnai), 16:35 (do Jašiūnai) i 18:50 (do Valčiūnai). Zatem o jeden kurs mniej niż z lotniska.

Natomiast w soboty i święta pociągi z głównej wileńskiej stacji w stronę lotniska odjeżdżały o 7:55, 9:20, 10:00, 11:05 (do Valčiūnai), 12:11, 12:50, 13:55, 15:02 (do Valčiūnai), 16:15, 17:25, 18:10 i 18:50 (do Valčiūnai). 

Aktualny rozkład jazdy można sprawdzić na stronie LTG Link – tu adres.

Koszt jednego biletu kolejowego z lub do lotniska to tylko 90 centów (około 3,80 zł). Tu warto dodać, że jest to przejazd trzecią klasą. Innych klas w pociągu nie ma. Nie należy kojarzyć tego faktu z jakimś bardzo mocnym pogorszeniem komfortu podróży. To po prostu oferta promocyjna, oferująca najlepszą cenę. 

Bilety można kupić bezpośrednio na podanej powyżej stronie internetowej LTG Link oraz w automacie biletowym na przystanku „Oro uostas” lub u obsługi pociągu. Na dworcu Wilno możemy skorzystać z kas biletowych.

Trasa z Wilna do Vilnius Airport (ta nazwa obok litewskiej Vilniaus oro uostas pojawia się w zapowiedziach głosowych i na tablicach informacyjnych) i na dalszym odcinku do Jašiūnai jest obsługiwana taborem spalinowym – autobusami szynowymi. W trakcie naszego pobytu w Wilnie były to wagony motorowe 620M produkcji polskiej firmy PESA. 

Linia ta od 2024 roku jest już zelektryfikowana (na pewno na odcinku z Wilna do lotniska), więc być może pojawi się tu także tabor elektryczny. 

Stacja Wilno. Przy jednym z zaśnieżonych peronów na odjazd oczekuje pociąg nr 951 w relacji Vilnius (12:11) - Vilniaus oro uostas / Vilnius Airport (12:18). Na trasie brak przystanków pośrednich. Obsługę zapewnia polski produkt, czyli PESA 620M. Dokładnie to egzemplarz o oznaczeniu 620Mc018. Widok z kładki dla pieszych. Wówczas zima była nie tylko śnieżna, ale także mroźna. Termometr wskazywał około -16 stopni. 16 stycznia 2026.

Ponownie 620Mc018. Następny dzień - sobota 17 stycznia 2026. Perony już odśnieżone i inne ustawienie wagonu motorowego - bezpośrednio przy wyjściu z przejścia podziemnego. Pojazd właśnie skończył bieg jako pociąg nr 950 w relacji Vilniaus oro uostas / Vilnius Airport (10:25) - Vilnius (10:32). Po zmianie kierunku jazdy będzie oczekiwał na odjazd jako pociąg nr 949 do lotniska, ale w wydłużonej relacji. Według rozkładu jazdy: Wilno (11:05) - Vilniaus oro uostas / Vilnius Airport (11:12) - Valčiūnai (11:23). Nadal zimno: -15 stopni.

Stacja kolejowa Vilniaus oro uostas znajduje się blisko zabudowy lotniska (około 60 metrów). Maj 2024. Źródło: Google Street View. 

Stacja kolejowa Vilniaus oro uostas. PESA 620M to jej podstawowa obsługa. Taki wagon motorowy firma Google udokumentowała tam kilka razy. Tu widok jeszcze przed elektryfikacją. Czerwiec 2022. Źródło: Google Street View.

Druga opcja dojazdu z wileńskiego lotniska transportem zbiorowym to skorzystanie z autobusów komunikacji miejskiej. Do wyboru mamy aż sześć linii, w tym cztery dzienne i dwie nocne. 

Transportem publicznym w Wilnie zarządza JUDU (marka miejskiej jednostki budżetowej - Susisiekimo paslaugos), organizując komunikację autobusową i trolejbusową. Taryfa biletowa jest bardzo prosta. Mamy do wyboru dwa rodzaje biletów czasowych. Za 1 euro (czyli ok. 4,20 zł) możemy podróżować 30 minut. Natomiast bilet za 1,25 euro (około 5,26 zł) pozwala na godzinną podróż. Zatem w porównaniu z polskimi realiami tamtejsza komunikacja miejska jest tania (np. w Krakowie bilet godzinny to koszt 6 zł, a od marca 2026 będzie jeszcze drożej: 8 zł). Z lotniska do dworca kolejowego lub w inny rejon starego miasta dojedziemy na bilet 30 minutowy.

Dla osób planujących częstsze podróże transportem publicznym dobrym wyborem będzie bilet dzienny za 7,50 euro (około 31,60 zł) lub trzydniowy za 13,50 euro (około 57 zł). 

Najprostszym sposobem na kupno wileńskich biletów jest zainstalowanie aplikacji w telefonie. Do wyboru są dwie. Pierwsza z nich nazywa m.Ticket i jest promowana przez JUDU. Niestety ta opcja nie jest dostępna dla polskich numerów telefonów, co osobiście przetestowałem.  

Druga aplikacja to Trafi Vilnius. Ta działa bez zarzutu i co ciekawe, można z niej korzystać także w innych litewskich miastach. Tu link do dodatkowych informacji o Trafi Vilnius wraz z możliwością pobrania.

Bazuje ona na danych pozyskanych od JUDU - w trakcie pierwszego korzystania jesteśmy o tym informowani.  

Minusem tej aplikacji jest konieczność zakupu biletów za minimum 5 euro. Bilety można zakupić jeszcze przed podróżą, np. w Polsce. Przed jazdą bilet należy aktywować – czas aktywacji to 15 sekund. Na jednym urządzeniu możemy mieć kilka biletów dla podróżujących z nami osób.

Inna opcja to kupno biletu w pojeździe. Tabor kursujący w ramach sieci JUDU ma zamontowane małe elektroniczne automaty biletowe – bez wydruku, zapis na karcie płatniczej. W tym przypadku nie ma jednak żadnej opcji wyboru. Kupujemy tylko bilet 60 minutowy za 1,25 euro. 

Czy w Wilnie są bilety papierowe? Nie. Od 1 września 2024 funkcjonuje tylko elektroniczny system pobierania opłat.

Szczegóły na temat aktualnej taryfy na stronie JUDU pod tym linkiem.

Naklejka informująca o taryfie i sposobie kupna biletów. Znajdziecie ją w każdym autobusie i trolejbusie kursującym w sieci JUDU. 

Screen aplikacji Trafi Vilnius. Przegląd biletów. Na zielono zaznaczone dwa aktywne bilety na 30 minut. Do końca ich ważności pozostały 24 minuty. Na dole informacja, że na koncie są jeszcze cztery nieaktywne bilety 30 minutowe.

Screen aplikacji Trafi Vilnius. Przegląd biletów. Na zielono już aktywny bilet na 30 minut, a na żółto bilet aktywujący się. Za 10 sekund będzie ważny. 

Aplikacja Trafi Vilnius to także dostęp do rozkładów jazdy oraz map pokazujących przebieg poszczególnych linii lub lokalizację pojazdów, z uwzględnieniem miejsca naszego pobytu. W rejonie dworca (Stotis) aplikacja pomoże znaleźć nam właściwy przystanek dla konkretnej linii, bo jest tam ich dość sporo i są różnie rozmieszczone (dla ułatwienia nazwano je literami: A, B ...). 

Wspólny przystanek autobusowy (końcowo-początkowy i przelotowy) znajduje się tuż przy nowej hali odlotów. Najbliższe godziny odjazdów podaje elektroniczna tablica informacyjna.  

Najczęściej kursuje linia expressowa 3G. Odjazdy co około 8 minut w dni robocze (w szczycie nawet co 5 minut). Taka wysoka częstotliwość kursów obowiązuje również w określone pory rozkładów weekendowych (soboty, niedziele, święta). Wówczas dopatrzyłem się także kursów co 7 minut. 

Linia 3G jedzie z portu lotniczego do Perkūnkiemis. Omija ona dworzec kolejowy i stare centrum Wilna, zbliżając się do niego jedynie w rejonie Žaliasis tiltas (Zielony Most). Trasę obsługuje tabor przegubowy z miejskiej spółki VVT (Vilniaus viešasis transportas).

Przy terminalu na rozpoczęcie kursu w relacji Oro Uostas - Perkūnkiemis oczekuje autobus linii 3G. To MAN Lion's City G CNG o numerze 4582. Rocznik 2020. Autobus należy do VVT. 16 stycznia 2026.

Aplikacja Trafi Vilnius. Mapa trasy linii 3G.

Jedyna linia przelotowa przejeżdżająca przez lotnisko to trasa nr 1 z Rodūnios sodai. Kursuje ona raz lub dwa na godzinę, a kończy przy głównym dworcu kolejowym – pętla Stotis. Za lotniskiem autobus wjeżdża kieszeniowo pod sklep Ikea i dopiero później zmierza do centrum. Przejeżdża wiaduktem obok lokomotywowni i przez ulice Švitrigailos, Kauno i Šopeno dociera do dworca. 

Linię nr 1 obsługuje tabor typu midi z firmy Transrevis.

Pętla Stotis. Stanowisko „G”. Isuzu Citibus rozpoczyna kurs linii 1 do Rodūnios sodai przez lotnisko. Autobus należy do innego przewoźnika kursującego po sieci JUDU - firma Transrevis. Pojazd z numerem V7019, rocznik 2017. Bardzo mroźny poranek (około -15 stopni), 18.01.2026.

 

Aplikacja Trafi Vilnius. Mapa trasy linii 1 wraz z fragmentem rozkładu jazdy.

Bezpośrednia linia zwykła z lotniska na dworzec kolejowy (Stotis) to trasa nr 2. Przeważnie kursuje tylko raz na godzinę (w dni robocze w określonych porach dwa razy na godzinę). Jak linia nr 1 kieszeniowo wjeżdża w rejon sklepu Ikea, a następnie przemieszcza się inną trasą – jedzie w prawo i od tej strony dociera do pętli Statis (przez ulice Liepkalnio i Geležinkelio).

Linię nr 2 obsługuje tabor typu maxi przewoźnika VVT.

Pętla Stotis. Na stanowisko „G” właśnie podstawia się autobus linii nr 2 do portu lotniczego. Na wyświetlaczu obok nazwy końcówki Oro Uostas widoczny symbol samolotu. To MAN Lion's City CNG z firmy VVT. Nr 944, rocznik 2013. Kurs na godzinę 8:17. 18.01.2026.

Fragment wnętrza powyższego MAN-a nr 944 w trakcie porannej obsługi linii 2 w stronę lotniska. Niedziela, wczesna pora i spory mróz - autobusem jechało tylko kilka osób, a na pewnym odcinku tylko my byliśmy pasażerami. Pokonanie całej trasy zajmuje 16 minut (rzeczywisty czas przejazdu zależy od pory i rodzaju dnia). 18.01.2026.

 

 

Aplikacja Trafi Vilnius. Mapa trasy linii 2 wraz z rozkładem jazdy porannego kursu, który obsługiwał udokumentowany na zdjęciach MAN nr 944. Czas przejazdu z lotniska na dworzec jest dłuższy - dodatkowy wjazd kieszeniowy. 

Oro Uostas. Oklejony reklamą MAN nr 944 właśnie skończył kurs linii nr 2. Za pięć minut rozpocznie podróż powrotną. 18.01.2026.

Swoją pętlę na lotnisku ma także linia 88. Druga końcówka to Europos aikštė, czyli Plac Europy. Częstotliwość kursów jest różna, raz lub dwa razy na godzinę. 

Z Oro Uostas jedzie jak linia nr 2, ale bez wjazdu pod sklep Ikea, nie wjeżdża też pod dworzec kolejowy, tylko przemieszcza się prosto, przez Aušros Vartų i Bazilijonų, mijając Aušros vartai, czyli słynną Ostrą Bramę. Potem jedzie wzdłuż starego miasta i przez Žaliasis tiltas przekracza rzekę Wilię. 

Linię 88 obsługuje tabor midi z firmy Transrevis.

Ulica Bazilijonų. W korku spowodowanym sprzeczką kierowców osobówek utknął autobus linii 88 w stronę pętli Europos aikštė. Na przednim wyświetlaczu nie widać relacji, tylko napis „Vilnius 💚 Ukraina”. Za chwilę zmieni się on na relację kursu i tak naprzemiennie. Takie rozwiązanie zastosowane jest w każdym autobusie i trolejbusie kursującym w ramach sieci połączeń JUDU. Autobus to Isuzu Citibus z firmy Transrevis. Pojazd nr 7009 z 2017 roku. Przed chwilą przejechał on obok słynnej Ostrej Bramy. Na autobusie reklama połączenia na lotnisko. 16.01.2026.

 

Aplikacja Trafi Vilnius. Mapa trasy linii 88 wraz z fragmentem rozkładu jazdy.

Wileńskie lotnisko jest także obsługiwane komunikacją nocną. Tu do wyboru mamy dwie trasy. N8 z częstotliwością co 30 minut przez dworzec kolejowy do Centrum lub w wersji wydłużonej do Placu Europy. Linia kursuje tylko w piątki i soboty.

Druga nocna trasa to 88N. Odpowiednik linii dziennej 88 do Placu Europy, ale z wjazdem kieszeniowym pod dworzec kolejowy (Stotis). Ta linia nie kursuje w piątki i soboty, a odjeżdża raz lub dwa razy na godzinę.

 

Aplikacja Trafi Vilnius. Mapy tras linii nocnych N8 i 88N wraz z fragmentem rozkładu jazdy linii 88N.

Z linii nocnych nie korzystałem, więc niestety szczegółów (np. obsługi taborowej) opisać nie mogę. Podane przeze mnie informacje mogą ulec zmianie, dlatego warto skorzystać z bezpośredniego źródła, gdzie znajdziecie szczegółowe rozkłady wraz z schematami tras. Tu link.

Inne materiały na temat wileńskiej komunikacji miejskiej zamieszczę w Blogu Transportowym już wkrótce.

Wenecja – komunikacja miejska (1), vaporetto - bilety

 

Laguna Wenecka w Blogu Transportowym pojawiała się już kilka razy. Pisałem np. o promie Pallestrina (tu link) i o wraku statku Riva (tu link). 

Teraz pora na większy materiał o komunikacji miejskiej Wenecji, a dokładnie o jej najbardziej oryginalnym i charakterystycznym elemencie. To tramwaje wodne, czyli vaporetto. Ich historia sięga roku 1881. Wówczas, w związku z trwającym „Kongresem Geograficznym”, na Canal Grande (główny i największy wenecki kanał) pojawił się statek parowy „Regina Margherita” („Królowa Margherita”). Jest on oficjalnie uznawany za pierwsze vaporetto. 

Rejsy te były traktowane jako eksperyment. Wykazał on, że wodna komunikacja miejska w Wenecji jest potrzebna. Budziło to oczywiście sprzeciw gondolierów, ale „mleko się już rozlało” i wprowadzenie tramwajów wodnych było kwestią czasu. 

Po zakończeniu eksperymentu, w Paryżu powołano spółkę akcyjną z kapitałem francuskim, o nazwie „Compagnie des bateaux Omnibus”. Kiedy uzyskała ona koncesję na obsługę linii Canal Grande, rozpoczęto budowę ośmiu statków we francuskich stoczniach w Rouen. 

Pierwsze vaporetto, czyli parowiec „Regina Margherita”. Rok 1894. Widoczne oznaczenia ówczesnego właściciela: SVL. Cytat fotograficzny ze strony www.veniceboats.com. 

W roku 1890 obsługę wodnej komunikacji miejskiej w Wenecji przejęła inna firma, włoska. Società Veneta Lagunare (Spółka Laguny Weneckiej), w skrócie SVL. Wówczas ofertę połączeń rozszerzono, oferując także rejsy do miejscowości położonych w pobliżu Wenecji, na stałym lądzie. Stopniowo zwiększono też ilość vaporetto – dokupiono 23 nowe statki.

Przez kolejne lata przewoźnicy zmieniali się jeszcze kilkukrotnie. Obecnie, od 1978 roku funkcję tę pełni Azienda del Consorzio Trasporti Veneziano, czyli w skrócie Actv. 

Szczegółami dotyczącymi wodnego taboru Actv zajmę się w dalszej części artykułu. Teraz pora na elementy najważniejsze dla osób chcących podróżować po Wenecji. Bilety i trasy vaporetto.

Przedstawiciel najnowszych weneckich vaporetto. Jednostka o oznaczeniu Actv 53 (VE 9636). Rocznik 2024. Napęd hybrydowy (spalinowo-elektryczny). Premiera liniowa w dniu 4 maja 2024. Wówczas do ruchu wprowadzono pięć takich łodzi, o numeracji Actv 50 - Actv 54. Na zdjęciu w trakcie obsługi linii nr 2 do S. MARCO GIARDINETTI. Canal della Giudecca na początkowym odcinku trasy. 11.10.2025.

Actv jest również zarządcą lokalnego transportu publicznego w Wenecji. Bilety na vaporetto są więc także ważne w autobusach, zwykłym tramwaju (niezupełnie zwykłym, bo korzysta on tylko z jednej szyny i ma gumowe koła – Translohr) oraz w kolejce People Mover.

Jak to wygląda cenowo? Bilety (stan na 1 listopada 2025) obejmujące przejazdy bez vaporetto kosztują znacznie mniej, niż te pozwalające na podróż wodnym środkiem transportu. Taki jednorazowy bilet, który jest ważny przez 75 minut kosztuje 1,5 euro. Obowiązuje na terenie gminy Wenecja, ale nie dotyczy dojazdu do lotniska Marco Polo. 

Jeżeli chcemy podróżować także (lub tylko) vaporetto, wówczas cena biletu 75-minutowego wzrasta do 9,5 euro. Tu należy jednak mieć na uwadze, że taki bilet nie jest ważny na linii 16 i 19, na trasie do Casinò i na wszystkich liniach Alilaguna. Nie dojedziemy na nim także na lotnisko Marco Polo. 

Jeżeli planujemy większą ilość podróży po Wenecji (także na słynne wyspy Murano i Burano), na pewno bardziej opłaca się bilet 24-godzinny. W wersji z vaporetto (Venezia Daily Pass) to koszt 25 euro. W jego przypadku ograniczenia są takie same, jak dla biletu 75-minutowego. Tylko ten bilet pozwala na podróż pociągiem Trenitalia w połączeniach regionalnych (R) i szybkich regionalnych (RV) na terenie gminy Wenecja (stacje kolejowe Venezia S. Lucia, Venezia P.to Marghera, Venezia Mestre, Venezia Carpenedo, Venezia Mestre Ospedale).

Są także bilety 48-godzinne (za 35 euro), 72 (za 45 euro) i 168-godzinne, czyli tygodniowe (za 65 euro). Mimo, że droższe, nie są one ważne w pociągach Trenitalia. 

Aktualny cennik pod tym linkiem.

Bilety można kupić w punktach stacjonarnych, w automatach biletowych i niekiedy w pojazdach (drożej). Jednak najwygodniejszą formą zakupu biletu (pozwalającą uniknąć wielkich kolejek) jest skorzystanie z aplikacji AVM Venezia. Przy okazji, jeżeli przyjeżdżacie własnym samochodem, za jej pomocą można opłacić parking. Tu link do strony Actv z informacją o aplikacji.

Dla przyspieszenia kupowania, aplikację warto zainstalować już w Polsce oraz wówczas uzupełnić niezbędne dane i podpiąć kartę płatniczą. Bilet zakupiony przez aplikację należy aktywować przed rozpoczęciem podróży. Bilet aktywowany generuje kod QR. Jego zeskanowanie jest konieczne do otwarcia bramek na wielu przystankach vaporetto. Nie jest to jednak takie proste i oczywiste zadanie. Na czytniku należy wybrać niebieski symbol kodu QR, a telefon położyć na dole urządzenia, ekranem do góry. Papierowy bilet wystarczy przyłożyć do czytnika.

Screeny ekranów aplikacji AVM Venezia. Od lewej ekran wyboru opcji - klikamy niebieski parking, info & ticket. Na środku przejście do Ticket office i na końcu wybór rodzajów biletów. 

Screeny ekranów aplikacji AVM Venezia. Przykładowy (już nieważny) bilet dzienny na usługi wodne Actv za 25 euro. Wygenerowany kod otwiera bramki na głównych przystankach. Widać także dodatkową informację, gdzie bilet jest ważny oraz gdzie nie możemy z niego skorzystać.

Vaporetto zatrzymują się na specjalnych pływających przystankach. Są one duże, zadaszone, z miejscami siedzącymi. Taka charakterystyczna żółto-biała „wiata”. Ponieważ unoszą się na wodzie, więc często samo oczekiwanie na statek dostarcza wielu ciekawych wrażeń. Wystarczy, że obok coś przepłynie, a przystanek buja się. 

Na głównych lub większych przystankach znajduje się kilka pływających „wiat”. Dla ułatwienia ich rozpoznawania, oznaczono je drukowanymi literami „A”, „B” i dalej odpowiednio do ilości „wiat”. Na rozkładach jazdy znajduje się informacja, z którego przystanku odpływa dana linia. Np. RIALTO „B”. Odległości pomiędzy „wiatami” jednego przystanku potrafią być dość spore, co warto uwzględnić przy planowanych przesiadkach (np. z linii 1 do 2 na S.MARCO - S.ZACCARIA „F”).

Przykładowe pływające przystanki („wiaty”, określane także mianem pontonów) weneckiej komunikacji wodnej. Tu przystanek  „Arsenale” przy wartym zobaczenia Arsenale di Venezia (słynna stocznia). Podpływa do niego płynące z Lido vaporetto linii nr 1. To jednostka o oznaczeniu Actv 81 (VE 7533), rocznik 1974. 27.08.2015.

Canal Grande, przystanek „Giglio” (pełna nazwa to „S. Maria del Giglio”). Obsługuje go hybrydowe vaporetto nr Actv 51 (VE 9634) z 2024 roku. Linia nr 1 do wyspy Lido. Zgodnie z planami władz Wenecji, do roku 2027 wszystkie vaporetto pływające przez Canal Grande będą ekologiczne, hybrydowe. Jednostki tej wielkości nazywane są motobattelli. 11.10.2025.

Przystanków vaporetto w Wenecji jest dość sporo, ale nie każda przepływająca obok linia się na nich zatrzymuje. Niektóre tramwaje wodne pomijają poszczególne przystanki, inne obsługują wszystkie, ale wzdłuż jednego brzegu i nie dają możliwości przedostania się na drugą stronę kanału. Dla ułatwienia, na stronie Actv funkcjonuje interaktywna mapa, która pokazuje dokładny przebieg danej linii wraz z przystankami, na których się zatrzymuje. Jest tam także link do rozkładu jazdy danej trasy. To ta strona.

Głównym przystankiem przesiadkowym w Wenecji jest „Piazzale Roma”. To tam kończą trasy linie autobusowe ze stałego lądu oraz jednoszynowy tramwaj i kolejka People Mover. Są tam także parkingi dla samochodów prywatnych, a w pobliżu mieści się dworzec kolejowy Venezia S. Lucia. Przystani vaporetto (pływających „wiat”) jest tam aż 7, od „A” do „G”. To tam zaczyna trasę linia vaporetto nr 1, która przepływa przez główny i największy wenecki kanał (Canal Grande) i dopływa do wyspy Lido. 

Kursuje ona przez wszystkie dni tygodnia od godziny 4:36 (pierwszy kurs z Lido) do 0:39 (koniec ostatniego kursu na Lido). Przez większą część dnia pływa co 12 minut, później (i wcześniej) co 20 minut. Obsługiwana jest przez większe statki typu motobattelli. Czas całego rejsu w jedną stronę wynosi około 60 minut. 

Przebieg trasy linii nr 1. Cytat fotograficzny ze strony Actv - link.

Zespół przystanków „Piazzale Roma”. Na końcu widoczna „wiata C”, przy której rozpoczyna trasę linia nr 1. Stoi tam podstawione vaporetto typu motobattelli. Przy przystanku „D” pasażerów zabiera inny rodzaj vaporetto - motoscafi, czyli łódź smuklejsza i szybsza niż vaporetto motobattelli. W tym przypadku to jednostka o oznaczeniu Actv 190 (VE 7726). Rocznik 1978. Obsługa linii nr 3 do Murano. 10.10.2025.

Canal Grande. Do przystanku „Ferrovia” przy dworcu kolejowym Venezia S. Lucia dopływa vaporetto linii 1 w kierunku wyspy Lido. Będzie to pierwszy postój po rozpoczęciu kursu przy Piazzale Roma. To motobattelli o oznaczeniu Actv 10 (VE 8152). Przedstawiciel starszego taboru, rocznik 1985. 10.10.2025.

Kolejne linie vaporetto omówię w drugiej części tego materiału.

Flåmsbana – wyjątkowa atrakcja Norwegii (1)

 

Flåmsbana jest jedną z największych atrakcji turystycznych Norwegii. Zaliczana jest także do grona najpiękniejszych tras kolejowych Europy. Niekiedy bywa także określana mianem tej najpiękniejszej, choć w większości tytuł ten przyznaje się linii w Szwajcarii, po której przemieszcza się panoramiczny pociąg Kolei Retyckich o nazwie Ekspres Bernina.

Co jest „naj” to kwestia indywidualnego odbioru i oceny. Na ten moment na temat szwajcarskich kolei nie mogę się wypowiedzieć. Natomiast w kwestii Flåmsbany jak najbardziej tak. Bez wątpienia widoki z okien pociągu są obłędne. Wielkie góry z licznymi wodospadami, piękno otaczającej przyrody i ciekawa architektura mijanych budynków, głównie drewnianych. Na końcu trasy, w miejscowości Flåm, stacja jest zlokalizowana tuż przy Aurlandsfjordzie, będącym odnogą Sognefjorden, najdłuższego fiordu Norwegii. Tuż przy stacji zazwyczaj cumuje wielki wycieczkowiec. Ten rejon jest wpisany na słynną listę UNESCO.

Podróż Flåmsbaną w jedną stronę trwa około godziny. To bardzo przyjemnie spędzony czas. Za oknem co chwilę pojawiają się zapierające dech widoki. Czy robisz zdjęcia, nagrywasz film, czy po prostu oglądasz, zdecydowanie warto odbyć taką podróż. Ponieważ linia ta cieszy się bardzo dużą popularnością, bilety najlepiej kupić wcześniej. Bez problemu zrobimy to korzystając ze strony internetowej norweskich kolei Vy. Tu link.

Kolej Flåm jest wyjątkowa nie tylko ze względu na niesamowite widoki. Wyróżniają ją również kwestie techniczne. Jest ona uznawana za najbardziej stromą linię normalnotorową na świecie (bez zastosowania zębatek). Nachylenie na większości trasy wynosi 55 promili. Pociągi rozpoczynają kurs na stacji Myrdal, która położona jest na wysokości 867 m n.p.m., a kończą na wysokości 2 m n.p.m. w miejscowości Flåm. 

„20-kilometrowa trasa kolejowa ukazuje norweską przyrodę w najczystszej postaci i stanowi arcydzieło norweskiej inżynierii. Flåmsbana słynie z niesamowitych tuneli, które wiją się między górami – 18 z 20 tuneli zostało zbudowanych ręcznie” – to cytat ze strony kolei Vy, które obsługują Kolej Flåm.

Podróż Flåmsbaną daje możliwość podziwiania piękna norweskiej natury. Wielkie góry, niezwykła przyroda i co jakiś czas rzeczka lub strumień. Są też liczne wodospady, ale ich aktywność jest uzależniona od pory roku. Latem niektóre zanikają lub są słabo widoczne ze względu na mniejszą ilość wody. 25.08.2025.

Miejscowość Flåm jest dość rozległa. Po około pięciu minutach jazdy (w stronę stacji Myrdal) można zobaczyć np. charakterystyczny, czarny (określany także jako ciemnobrązowy) kościół z 1670 roku (Flåm kyrkje). Na zdjęciach widoczny na pierwszym planie. 

Pociąg wspina się z Flåm do Myrdal wijąc się pośród gór. Po lewej stronie widoczny fragment przedniej części pociągu oraz słup trakcyjny. 

Pociąg dość często przejeżdża obok mniejszych lub większych wodospadów. Przy jednym z nich nawet powstał przystanek kolejowy, ale o tym napiszę później. 

Widoki są przepiękne niezależnie, po której stronie pociągu siedzisz. Jednak znacznie więcej zobaczysz siedząc po stronie prawej (dla relacji w stronę stacji Myrdal). Po lewej niestety często są przyległe do torowiska skały, a w godzinach dopołudniowych pogodnych dni mocno świeci tam słońce.

Krótki film nagrany z pociągu. Widok na skład przejeżdżający obok pięknych, wysokich gór. Nagranie kończy się wjazdem do jednego z 20 tuneli. Pociąg zjeżdża ze stacji Myrdal do Flåm. 25.08.2025.

Flåmsbana powstała celem obsługi transportowej fiordu, zapewnienia dojazdu z Oslo i Bergen, łącząc także małe miejscowości z resztą Norwegii. Jej budowa została zatwierdzona przez rząd norweski już w 1908 roku. Jednak prace rozpoczęły się dopiero w 1923 roku. Prawie 20 lat później, w roku 1940 rozpoczęto regularny ruch towarowy, a w roku 1941 pasażerski. 

Kolej Flåm na stacji Myrdal styka się z Bergensbanen. To linia łącząca Oslo z Bergen. Także wyjątkowa, bo to najwyżej położona główna linia kolejowa w Europie, z najwyższym punktem na wysokość 1238 m n.p.m. – także będąca atrakcją turystyczną zapewniającą niezwykłe widoki. To jednak temat na inny wpis w Blogu Transportowym.

Flåmsbana początkowo była obsługiwana trakcją parową. Był to jednak dość krótki okres, bo już w 1944 została zelektryfikowana, jako jedna z pierwszych linii w Norwegii. Jej standardową obsługę zapewniają elektrowozy z wagonami, choć w ruchu pasażerskim były także epizody elektrycznych zespołów trakcyjnych. 

Ruch towarowy na Kolei Flåm zakończono w 1992 roku. Z przewozami pasażerskimi też nie było wówczas najlepiej. Koszty eksploatacyjne rosły, a ceny biletów utrzymywały się na dość niskim poziomie. Względy ekonomiczne nakazywały zamknąć linię. Na szczęście tak się nie stało. W roku 1998 zarząd nad tą piękną trasą przejęła firma Flåm Utvikling, zajmująca się rozwojem turystycznym miejscowości Flåm. Podniesiono ceny biletów, rozpoczęto odpowiednie działania marketingowe i udało się. Flåmsbana została znaną na całym świecie atrakcją Norwegii.

Film nagrany na stacji Myrdal. Pociąg linii R45 Flåmsbana właśnie kończy bieg. Po wymianie pasażerów i krótkim postoju, o godzinie 10:45 rozpocznie kurs powrotny. Prowadzi go lokomotywa EL18 2253. Na drugim końcu elektrowóz EL18 2251. Wprowadzenie dwóch lokomotyw przyspiesza obsługę pociągów na stacjach końcowych, co w sezonie turystycznym jest bardzo istotne. 25.08.2025.

Widok na górską stację Myrdal, która położona jest na wysokości 867 metrów nad poziomem morza. Jest na niej widoczny pociąg linii R45 Flåmsbana, który o godzinie 13:24 rozpocznie podróż powrotną do Flåm. Na pierwszym planie lokomotywa EL18 2253. Zdjęcie wykonałem z pociągu do Bergen (Vossebanen, która jest częścią linii Bergensbanen), stąd te niechciane przebłyski oświetlenia. 25.08.2025.

Myrdal. Tablica z nazwą stacji i podaną na niej wysokością jest dość często fotografowana.

 

Stacja Myrdal. Widok z krawędzi peronowej przy torze nr 11, z którego korzysta Flåmsbana. W dali, prawy tor wchodzący do galerii lawinowej i dalej do tunelu to Bergensbanen w stronę Oslo, a tor obok, stromo prowadzący w dół i do widocznej galerii lawinowej to Flåmsbana. 

Stacja Myrdal. Tor 11, widok w stronę Bergen. Za chwilę wjedzie pociąg z i do Flåm. W dali, przy torze nr 1 widoczny Stadler FLIRT, który przyjechał z Bergen. Większość jego pasażerów przesiada się tutaj do Flåmsbany. Na zdjęciu widać pracownika kolei, który pilnuje, aby nikt nie przekraczał wymalowanej żółtej linii.  Informuje on także, gdzie zatrzymają się wagony zarezerwowane dla grup zorganizowanych (zawsze od strony Bergen).

Stacja Myrdal. Tor 11, widok w stronę Flåm. 

Stacja Myrdal ma tylko jeden peron i dwie krawędzie. Z widocznego po prawej stronie toru nr 11 korzysta Flåmsbana. Po lewej stronie jest tor nr 1 dedykowany dla Bergensbanen / Vossebanen. Za stacją jest już tylko jeden tor prowadzący do tunelu, kierunek Bergen.

Stacja Myrdal. Pociąg Kolei Flåm już wjechał. Pasażerowie wysiedli, a nowi podróżni zaczynają wsiadać. Tu większa, zorganizowana grupa z zarezerwowanym wagonem. Informacje o rezerwacji wagonów dla grup znajdują się na drzwiach. Jeżeli brak jest takiej kartki (wydruk z podaną nazwą grupy lub biura turystycznego), wagon jest ogólnodostępny.

Stacja Myrdal. Widok na podstawiony pociąg Flåmsbany. Na wagonie charakterystyczne logo Kolei Flåm oraz wypisane miejsca postoju. W dali słabo widoczny elektrowóz EL18 2251 przewoźnika Vy, który poprowadzi skład do Flåm.

Przejazd Flåmsbaną nie należy do tanich atrakcji. Ceny są zróżnicowane i zależne od pory roku i popularności danego kursu. Sezon letni trwa w okresie maj – wrzesień i w jego trakcie w dni robocze uruchamianych jest 10 par pociągów (odjazdy z Flåm o godzinie 7:20, 8:20, 9:35, 10:50, 12:10, 13:30, 14:55, 16:15, 17:30 i 18:45; odjazdy ze stacji Myrdal o godzinie 8:17, 9:30, 10:45, 12:06, 13:24, 14:48, 16:07, 17:22, 18:37 i 19:53), a w soboty i niedziele 9 par (godziny te same, brak jedynie porannej pary z z Flåm o godzinie 7:20 i powrót z Myrdal o 8:17). Wszystkie pociągi Kolei Flåm w rozkładzie jazdy są oznaczone jako linia R45.

Poranny pociąg w stronę stacji Myrdal w dzień roboczy jedzie wyjątkowo krótko, bo tylko 42 minuty. Wynika to z faktu, iż nie zatrzymuje się na jedynej na trasie mijance oraz pomija inne przystanki. Jest on też objęty najtańszą taryfą, zaczynającą się od 399 koron norweskich (około 147 zł). Pozostałe pociągi jadą w rozkładowym czasie 55 – 58 minut, a najtańsze bilety zaczynają się od 513 koron (około 189 zł) lub (dla większości kursów) od 570 koron (około 210 zł). Są to ceny za bilet w jedną stronę.

W październiku kursuje codziennie sześć par pociągów (odjazdy z Flåm o godzinie 8:20, 9:35, 10:50, 12:10, 14:55 i 16:15; odjazdy ze stacji Myrdal o godzinie 9:30, 10:45, 12:06, 13:24, 16:07, 17:22). Ceny najtańszych biletów zaczynają się od 513 koron.

Od listopada liczba codziennych kursów jest zredukowana do czterech. Są to odjazdy z Flåm o godzinie  9:00, 11:45, 14:30 i 16:50 oraz odjazdy ze stacji Myrdal o godzinie 10:15, 13:15, 15:39 i 18:05). Czas przejazdu jest krótszy i wynosi od 43 do 50 minut. Ceny najtańszych biletów zaczynają się od 399 koron.

Jest to rozkład aktualny dla 2025 roku. Podane godziny mogą ulec zmianie, dlatego zawsze należy przeprowadzić ich weryfikację na stronie przewoźnika – tu link.

Kolej Flåm jest skomunikowana z pociągami odjeżdżającymi do Bergen i Oslo. Nie należy się więc martwić krótkim czasem przesiadki.  

Podwójny Stadler FLIRT kolei Vy na linii R40 (Vossebanen) przywiózł od strony Bergen pasażerów zamierzających podróżować  Koleją Flåm. W przypadku opóźnień na Flåmsbanie, pociągi do Bergen i Oslo zaczekają. To samo w przypadku odwrotnej relacji. Skład do Flåm nie odjedzie przed przyjazdem skomunikowanych pociągów z Bergen lub Oslo.

Przykładowy bilet na podróż Koleją Flåm. Podany jest między innymi numer pociągu (a właściwie linii, bo wszystkie pociągi do i z Flåm to R45) oraz godzina rozpoczęcia podróży i jej zakończenia. Brak ceny, ale są dane imienne osoby kupującej bilety. W tym przypadku zmieniono mi imię z „Łukasz” na „ukasz”, bo w alfabecie norweskim nie ma litery „Ł”. Brak rezerwacji miejsc.

Tabor kursujący po Flåmsbanie będzie omówiony w drugiej części tego materiału.