Podsudecką do Świdnicy 20 lat temu (6), Kamieniec Ząbkowicki – SP32 i inne

 

Wracam do serii wpisów dotyczących podróży do Świdnicy sprzed już wielu lat. Ostatnio prezentowałem lokomotywy, które jeździły w trakcie mego pobytu w rejonie lokomotywowni w Kamieńcu Ząbkowickim. Tu link do tego materiału. Teraz pora na czynne maszyny, które były ustawione wówczas przy „szopie”, ale nie jeździły.

Zaczynam od lokomotyw, które już dawno zniknęły z polskich szlaków. To SP32. Maszyny produkcji rumuńskiej (Faur), które ze względu na swoją awaryjność szybko zyskały ksywkę „zemsta Ceaușescu”. 

SP32, na które trafiłem w Kamieńcu Ząbkowickim obsługiwały wówczas głównie pociągi do Kudowy Zdroju, Stronia Śląskiego i Lądka Zdroju. Sporadycznie pojazdy tej serii pojawiały się także na Magistrali Podsudeckiej, docierając aż do Kędzierzyna-Koźla. Czasami pełniły np. funkcję grzałki składu pasażerskiego prowadzonego zimą przez lokomotywę ST43. Mam w swoich archiwach zdjęcie takiego ciekawego rozwiązania i za jakiś czas pojawi się ono w Blogu Transportowym.

W Kamieńcu Ząbkowickim udokumentowałem trzy lokomotywy serii SP32. Były to pojazdy o numerach 025, 056 i 072.

Zaczynam od SP32-072. To rocznik 1988. Maszyna przez całe swoje istnienie związana z Dolnym Śląskiem. Pierwszy przydział do Wałbrzycha. Z informacji dostępnych na portalu Ilostan Pojazdów Trakcyjnych wynika, że już w 2004 roku lokomotywa ta była odstawiona, nieeksploatowana. Następnie wraz z innymi pojazdami tej serii sprzedano ją do spółki Kolmex, która miała przeprowadzić modernizację. Nic z tego jednak nie wyszło – firma zbankrutowała, a finalnie SP32-072 w roku 2010 została zezłomowana.

Pod koniec marca 2000 lokomotywa SP32-072 przeszła naprawę rewizyjną. Dlatego w trakcie mojej wizyty w Kamieńcu Ząbkowickim wyróżniała się ładnym, świeżym malowaniem.

Lokomotywa SP32-072 pozuje przy zestawach kołowych. W tle fragment SP42-023. 3.11.2000.

Inne ujęcie lokomotywy SP32-072. Po prawej fragment stojącej na włączonym silniku SP42-023. W tle SP32-025 i SU45-011. 3.11.2000.

Na tym samym torze, w małym oddaleniu od SP32-072 stała inna „zemsta Ceaușescu”. To SP32-025. Za nią ustawiono ST43-361, ST43-325, SP32-056 i nieustalone ST43.

Lokomotywa SP32-025 to rocznik 1987. Maszyna ta także na stałe była związana z Dolnym Śląskiem, a jej pierwszym przydziałem była lokomotywownia w Nysie. Ostatnią naprawę rewizyjną przeszła w roku 1997. Również i ona miała zostać zmodernizowana. Ilostan Pojazdów Trakcyjnych przedstawia jej zdjęcie z 18 września 2011 – lokomotywa była wówczas w Pile, gdzie miano przeprowadzić modernizację. Nic z tego nie wyszło, a data zezłomowania nie jest oficjalnie podana.

Lokomotywa SP32-025 w otoczeniu innych maszyn wyprodukowanych w Rumunii. Po prawej fragment ST43-77, a po lewej ST43-361.

Trzecia „zemsta”, którą wówczas sfotografowałem to SP32-056. Rocznik 1987. To także dolnośląska maszyna, a jej pierwszym przydziałem była Nysa. Lokomotywa w 2010 roku została przewieziona do Piły celem przeprowadzenia wspomnianej już powyżej modernizacji. Brak danych dotyczących daty fizycznej likwidacji.

SP32-056 swoją ostatnią naprawę rewizyjną przeszła w roku 2001.

Lokomotywa SP32-056. Po prawej fragment ST43-325, a po lewej ST43 o nieustalonym oznaczeniu.

Pomiędzy SP32-072 i SP32-056 stały dwie inne lokomotywy produkcji rumuńskiej (Electroputere Craiova). Obok SP32-056 ustawiono ST43-325. To rocznik 1973. Początkowo lokomotywę przydzielono do Legnicy, a od roku 1987 „Rumun” był na stanie „szopy” w Ostrowie Wielkopolskim. Do Kamieńca Ząbkowickiego został oddelegowany w październiku 2000, czyli około miesiąc przed moim przyjazdem. Na lokomotywie zachował się nawet napis: „Zakład Taboru Ostrów Wlkp.”

Ostatnią naprawę rewizyjną lokomotywa ST43-325 przeszła pod koniec 2005 roku. Do kasacji trafiła w roku 2020. Na portalu Ilostan Pojazdów Trakcyjnych można zobaczyć jej zdjęcie z dnia 3 lutego 2020, wykonane na terenie lokomotywowni Wrocław Brochów, gdzie przygotowywano ją do złomowania. Tu link.

Lokomotywa ST43-325. Po prawej ST43-361, a po lewej SP32-056. W tle (pomiędzy ST43) mały fragment SU46-025.

Natomiast pomiędzy lokomotywami ST43-325 i SP32-025 stała maszyna o oznaczeniu ST43-361. To rocznik 1974. 

Początkowo maszyna trafiła na Opolszczyznę – pierwszy przydział do Opola. W roku 1987 przekazano ją do Kamieńca Ząbkowickiego. Po roku 2001 trafiła do Skarżyska-Kamiennej, a na koniec swego żywota powróciła da Dolny Śląsk. Została zezłomowana w 2019 roku.

Ostatnią naprawę rewizyjną lokomotywa ST43-361 przeszła w maju 2000. Fotografowałem ją kilka miesięcy później i wciąż prezentowała się bardzo ładnie, jak świeżo po malowaniu.

Lokomotywa ST43-361. Po prawej SP32-025, a po lewej ST43-325.

Na koniec lokomotywa z sąsiedniego toru. SU42-516 ustawiona pomiędzy ST43-77 i SU46-025.

Lokomotywa powstała w marcu 2000, a więc w trakcie mojej wizyty w Kamieńcu Ząbkowickim była to kilkumiesięczna nówka. Jednak w rzeczywistości to starsza maszyna, zbudowana w firmie NEWAG z Nowego Sącza na bazie SP42-236 z 1978 roku.

Jak podaje Ilostan Pojazdów Trakcyjnych, w roku 2013 lokomotywa powróciła do NEWAG-u, gdzie stała się SM42-700/35. Nowym właścicielem maszyny została firma Jaxan, która specjalizuje się w transporcie kolejowym kruszywa na terenie całej Polski.

Lokomotywa SU42-516. Po lewej stronie fragment SU46-025, a po prawej ST43-77. Widać też małą część SU45-011.

Ogólny widok na czynne lokomotywy ustawione przy hali „szopy” w Kamieńcu Ząbkowickim. Od lewej widać SP32-025, za nią fragment ST43-361. Obok ST43-77, za nią SU42-516 i SU46-025. Obok najprawdopodobniej SP42-023, za którą nieokreślona ST43. 3.11.2000.

Na tym kończę opis wizyty w rejonie lokomotywowni Kamieniec Ząbkowicki. W dalszej części relacji zabiorę Was już w dalszą podróż do Świdnicy.

Link do pierwszego wpisu o podróży do Świdnicy ponad 20 lat temu.

MPK Kraków, listopad 1999. Na pętli Krowodrza Górka. T4 i 102Na.

 

W Blogu Transportowym co jakiś czas zamieszczam starsze materiały. Dawno już ich nie było, więc czas to zmienić.

Zapraszam zatem do Krakowa sprzed lat. Mamy środę, 17 listopada 1999. Trochę pochmurny dzień. Tabor tramwajowy kursujący wówczas po mieście stanowi obecne atrakcje Krakowskiej Linii Muzealnej. Wtedy Konstal 102Na, czy skład MAN T4 + B4 to było coś codziennego. Zatem nie każdy mijany pojazd tego typu stawał się obiektem fotografowanym. 

Bohatera tego wpisu nie mogłem sobie odpuścić. Wyglądał przepięknie – świeżo po remoncie, błyszczący nowym lakierem. To skład MAN T4 + B4 nr 110 + 510. Wagon silnikowy to rocznik 1959. Pierwotnie eksploatowany w Norymberdze (pod numerem 247), a w latach 1990 – 2002 w Krakowie. Następnie pojazd ten trafił do prywatnej kolekcji tramwajów, ustawionych przy ul. Salomejskiej w Warszawie.

Natomiast doczepa to rocznik 1960. Pierwotnie eksploatowana w Norymberdze (pod numerem 1544), a w latach 1989 – 2002 w Krakowie. Finalnie została zezłomowana.

Skład 110 + 510 obsługiwał wówczas linię nr 5 w relacji Wzgórza Krzesławickie – Krowodrza Górka. Tu warto zwrócić uwagę na fakt, że nie było jeszcze wtedy tunelu pod dworcem kolejowym i „piątka” kursowała przez ul. Lubicz, Basztową i Długą.

Tramwajem tym miałem jechać tylko jeden przystanek, ale „tak mnie oczarował”, że finalnie zdecydowałem się na wydłużenie podróży do pętli Krowodrza Górka, aby móc go tam sfotografować. Była to jeszcze stara wersja pętli Krowodrza Górka – przed przebudową.

Kraków. Pętla Krowodrza Górka. Na wykonanie kolejnego kursu do Wzgórz Krzesławickich oczekuje skład MAN T4 + B4 nr 110 + 510. 17.11.1999.

 

Doczepa MAN B4 nr 510.

Na tym samym torze, przed składem T4 + B4 stał Konstal 102Na nr 253. Wagon w niebieskim malowaniu, czyli bez wszechobecnych wówczas reklam. To rocznik 1972. Były to ostatnie miesiące jego eksploatacji. Został zezłomowany w 2000 roku.

Wsiadłem do niego na chwilę i korzystając z tego, że był pusty, sfotografowałem wnętrze. Było ono mocno zużyte, a wyróżniało się charakterystycznymi metalowymi siedzeniami. Brązowe (jedno lub więcej zielone) i odrapane. W swoich zapiskach określiłem je jako okropne.

Wagon nr 253 obsługiwał linię nr 7 w relacji Krowodrza Górka – Długa – Basztowa – Westerplatte – Starowiślna – Grzegórzecka – al. Pokoju – Dąbie. 

Wnętrze wagonu Konstal 102Na nr 253. Obsługa linii 7. Oczekiwanie na pasażerów na pętli Krowodrza Górka. 17.11.1999.

Wagonem nr 253 nie wracałem z Krowodrzy. Przesiadłem się do innej „stodwójki”. Był to pojazd o numerze 272, który obsługiwał mającą zmienioną trasę linię nr 15 do pętli Pleszów. Był on biały, z reklamą kart płatniczych Visa. Jego wnętrze okazało się całkowitym przeciwieństwem 253. Przyjemne, zadbane, z plastikowymi siedzeniami. Tego pojazdu niestety nie fotografowałem. Istniał on w latach 1971 – 2000, w tym do roku 1988 był eksploatowany w Gdańsku.

Transexpo 2024 (5) – ARTHUR

 

Wracam do tematu XVII Międzynarodowych Targów Transportu Zbiorowego Transexpo, które odbyły się w dniach 16 – 18 października 2024 w Kielcach. Ostatnio pisałem o ekspozycji pojazdów marki Otokar. Tu link do tego materiału. Teraz obiecany wodorowy ARTHUR H2.

Na stoisku firmy ARTHUR BUS GmbH pokazano tylko jeden autobus. To pojazd w barwach komunikacji miejskiej miasta Lublin, wzbogaconych o grafiki dotyczące pobliskiego Świdnika. 

To jeden z trzech takich pojazdów zakupionych przez miasto Świdnik, do eksploatacji w sieci połączeń autobusowych Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego (ZDiTM) z Lublina, na liniach przebiegających przez Świdnik. Użytkujący je przewoźnik to MPK Lublin.

Autobus otrzymał numer taborowy 4041.

Autobus ARTHUR H2 zakupiony przez miasto Świdnik, eksploatowany przez MPK Lublin. Stoisko ARTHUR BUS GmbH na targach Transexpo 2024.

Stoisko ARTHUR BUS GmbH było jednym z nielicznych, którego ekspozycję można było oglądać także z góry. 16.10.2024.

Autobus ARTHUR H2 był prezentowany w bardzo dobrej lokalizacji - wejście do głównej hali wystawienniczej, obok przejść do sąsiednich hal. Dlatego zawsze było przy nim sporo osób, co niestety mocno utrudniało wykonywanie zdjęć. Na pierwszym planie krzesła i stoliki będące elementami stoiska firmy ARTHUR BUS GmbH. 

Wnętrze ARTHUR-a H2 nr 4041. Tapicerka siedzeń wyraźnie wskazuje do obsługi jakiego miasta przeznaczono ten autobus.

Trzy „wodorowce” zakupione przez miasto Świdnik miały być zapowiedzią większej obecności autobusów ARTHUR H2 w taborze MPK Lublin. Podpisana w kwietniu 2025 umowa dotyczyła aż 20 egzemplarzy takich pojazdów. Żaden z nich nie trafił jednak do przewoźnika.    

Dlaczego?

Pojawiły się problemy finansowe po stronie producenta. Jak podał portal Bankier.pl, jeszcze przed podpisaniem umowy, pod koniec 2024 roku polski oddział niemieckiej firmy ARTHUR BUS GmbH zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości do Sądu Rejonowego Lublin-Wschód z siedzibą w Świdniku.

Produkcja autobusów ARTHUR H2 miała być wielkim sukcesem, a przy okazji wskrzeszeniem lubelskiej fabryki, która zaliczała już różne upadłości (wcześniej mieścił się tam np. Ursus Bus, a pierwotnie Fabryka Samochodów Ciężarowych). Niestety nie udało się. 

Z dostępnych w Internecie informacji wynika, że powstało łącznie 5 egzemplarzy autobusu wodorowego ARTHUR H2. Dwa testowe i trzy „świdnickie” dla MPK Lublin, w tym prezentowany w Kielcach nr 4041.

Strona internetowa głównego, niemieckiego oddziału firmy ARTHUR BUS GmbH nadal jest czynna (upadłość ogłosił tylko polski oddział) i oprócz modelu 12-metrowego, poleca także jego wersję przegubową. ARTHUR ZERO 18. Taki autobus najprawdopodobniej fizycznie nigdy nie powstał.

Warto jeszcze zająć się nazwą autobusu, a dokładniej określeniem modelu. Kiedy pisałem relację z wcześniejszej edycji targów Transexpo (2022), ARTHUR podawał na swojej stronie internetowej, że pojazd ten funkcjonuje jako ARTHUR H2 BUS, ale linia produktowa to ARTHUR ZERO. Teraz strona podaje, że to ARTHUR ZERO 12.

Tyle w temacie wodorowego autobusu produkowanego w Lublinie. W następnej części relacji z Transexpo 2024 pokażę ofertę firmy Mercus.

Relacja z TransExpo 2022.

Relacja z TransExpo 2018.

Relacja z TransExpo 2016.

Relacja z TransExpo 2010.

Pierwszy wpis dotyczący Transexpo 2024.

Nowe filmy – czerwiec 2026

 

Jak co miesiąc zapraszam na przegląd filmowych nowości z kanału YouTube Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies). W czerwcu 2026 zamieściłem tam sześć nagrań.

Były to materiały dotyczące trolejbusów, tramwajów i kolei. Jeden duży film jakości 4K, a pozostałe to krótkie nagrania typu „shorts”.

Dużym filmem 4K zapraszam do Sofii, na tamtejszy główny dworzec kolejowy. Udokumentowałem tam tabor bułgarskich kolei BDŻ (БДЖ) oraz tureckich TCDD.

Na początku zobaczycie wjazd dwóch spalinowych zespołów trakcyjnych Siemens Desiro. Potem pojawia się „gwóźdź programu”, czyli pociąg do Stambułu.

Fragment filmu. Ze stacji Sofia odjeżdża „Istanbul-Sofia Express” prowadzony bułgarską lokomotywą Škoda 68E nr 44 062-5. 

To „Istanbul-Sofia Express” prowadzony bułgarską lokomotywą Škoda 68E nr 44 062-5, do której dołączono wagony tureckich kolei TCDD oraz bułgarskich BDŻ. Te ostatnie to pojazdy pozyskane z Niemiec, ex koleje DB. Niestety w Bułgarii jest spory problem z dewastacją taboru kolejowego i zarówno Siemensy Desiro, jak i wagony ex DB są mocno „pobazgrolone”.

Nagrywałem 17 kwietnia 2026.

Pierwszy film typu „shorts” opublikowany w czerwcu 2026 to także tematyka kolejowa. Tym razem Polska.

Stacja Kędzierzyn-Koźle. Przejazd lokomotywy 201Eo-014 z firmy Cargounit. 17 maja 2026.

Wracamy do Bułgarii. Sofia. Bulwar „Patriarchy Eutymiusza”. Przejazd trolejbusów Škoda 27Tr Solaris III nr 1666 na linii 5 i Škoda 27Tr Solaris IV nr 2807 na linii 7. 18 kwietnia 2026.

Ponownie tematyka kolejowa. Tym razem Włochy. Odjazd pociągu Intercity ze stacji Genova Piazza Principe. Na początku składu lokomotywa E414.132 w charakterystycznym nowym biało-niebieskim malowaniu. Na końcu pociągu lokomotywa E414.157 w starych barwach pociągów kategorii InterCity. Przewoźnik: Trenitalia. 28 lutego 2026.

Zmieniamy kraj, środek transportu i temperaturę.

Litwa, Wilno. Trolejbus Solaris Trollino 12 nr 2752 przejeżdża obok głównego dworca kolejowego. Obsługa linii 16. Mroźny zimowy wieczór. 16 stycznia 2026.

Ostatni z czerwcowych filmów to tematyka tramwajowa.

Kraków. Przejazdy taboru zabytkowego w ramach Krakowskiej Linii Muzealnej. Trasę 0 obsługuje wypożyczony z Poznania tramwaj Beijnes 3G nr 610. Wagon skręca z ulicy Dajwór w św. Wawrzyńca. 21 czerwca 2026.

Wypożyczony z Poznania tramwaj Beijnes 3G pojawi się jeszcze w Blogu Transportowym.

Dodatkowe informacje na temat włoskich lokomotyw serii E414 znajdziecie w tym wpisie.

Na stację Genova Piazza Principe zaproszę także w oddzielnym materiale.

Jelcz 003 z Wieliczki

 

Przyznam, że bardzo lubię odwiedzać targi staroci. Czy to w Polsce, czy w innych krajach. Z transportowego punktu widzenia można trafić tam na różne perełki. Tu chodzi mi przede wszystkim o pocztówki prezentujące różne pojazdy. Czasami można też natknąć się np. na jakiś ciekawy model (np. Leyland National 11,3, o którym pisałem tutaj), czy stare zdjęcie. To właśnie taka fotografia jest bohaterką tego materiału.

Kupiłem ją za 5 zł przy krakowskiej hali targowej. Była ukryta pośród wielu innych zdjęć. Pozostałości po różnych rodzinnych albumach, spiętych razem, niekoniecznie będących w dobrym stanie.

Powód zakupu to dobrze widoczny samochód pożarniczy. Najprawdopodobniej jest to Jelcz 003 na bazie Stara 25, a dokładniej Stara A26P. Pojazd o rejestracji KK-06-14. Taki format tablic rejestracyjnych obowiązywał w Polsce w latach 1956 – 1976. Pierwsza litera „K” oznacza województwo krakowskie.

Na drzwiach kabiny widoczny duży napis: Wojewódzki Ośrodek Szkolenia Pożarniczego w Wieliczce. W obecnych strukturach Państwowej Straży Pożarnej taka jednostka już nie funkcjonuje. 

Za kierownicą pięknego Jelcza 003 siedzi pan Jurek. Wiadomo, że kierowca tak ma na imię, bo na odwrocie zdjęcia umieszczono dedykację: „Na pamiątkę ofiarowuję swoją podobiznę. Jurek”.

Jelcz 003 na zdjęciu z targu staroci. Ta sama fotografia w kilku wersjach cyfryzacji. Różne urządzenia i programy. 

Dedykacja umieszczona na odwrocie zdjęcia.

Jakie były losy tego pojazdu? Niestety Internet na ten temat milczy. Pośród „krążących po sieci” fotografii nie znajdziemy Jelcza (Stara) o rejestracji KK-06-14. Bardzo prawdopodobne jest jednak, że po zakończeniu służby w ośrodku szkolenia, trafił do którejś z okolicznych ochotniczych straży. Być może został nawet zachowany jako zabytek, bo wszakże takich „pozostawionych dla potomności” Jelczy 003 jeszcze trochę jest. Może publikacja tej fotografii pozwoli ustalić jego dalsze losy.

Natomiast historia ośrodka szkolenia w Wieliczce i tamtejszej straży jest opisana na stronie PSP pod tym linkiem.

W Blogu Transportowym co jakiś czas zamieszczam zdjęcia wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Również w przypadku tej archiwalnej fotografii postanowiłem wykorzystać to narzędzie.

Najpierw poprosiłem o obrobienie, oczyszczenie zdjęcia.

Jelcz 003 z Wieliczki. Wersja zdjęcia obrobiona przez AI.

Drugim poleceniem było oddalenie pojazdu i dodanie elementów otoczenia. Powstała ciekawa scenka prezentująca przygotowania do ćwiczeń pożarniczych na terenie jakiegoś miasteczka. Z założenia ma to pewnie być Wieliczka.

Domniemana sceneria wokół Jelcza 003 ze starej fotografii.

Chciałem także zobaczyć, jak Jelcz 003 mógł wyglądać w kolorze. Dla AI nie było to problemem. Niby wszystko jest dobrze, ale niestety tył pojazdu został nieznacznie zmieniony. Jakoś tak uwspółcześniony. 

Wersja kolorowa Jelcza 003.

Ten zmieniony tył bardzo mnie drażnił. Pisałem różne prompty, ale AI nie dało rady go zmienić. Sięgnąłem zatem po najprostszą opcję. Przyciąłem zdjęcie.

Wersja przycięta kolorowego zdjęcia Jelcza 003.

Wpis dotyczący innego Jelcza 003 (z Alwerni) do zobaczenia pod tym linkiem.