Czech Raildays 2019 (13) – doczepy wagonów motorowych

 

Minęło już sporo czasu od ostatniego wpisu na temat targów kolejowych Czech Raildays 2019. Wówczas zająłem się tematem „Vítkovickégo metra” (tu link do tego materiału). Teraz pora na historyczne doczepy wagonów motorowych. 

Takie pojazdy pojawiły się trzy i niestety nie towarzyszyły im wagony silnikowe. Wszystkie były elementem stoiska jakiejś firmy, np. miejscem spotkań biznesowych.

Zaczynam od najmniejszej doczepy. To wagon bufetowy (bistro). Pojazd o oznaczeniu Clm 4-6535, wyprodukowany na przełomie lat 40 i 50 tych ubiegłego wieku. Eksploatowany przez stowarzyszenie Plzeňská dráha (Kolej Pilzneńska) z Pilzna. 

Mała doczepka bufetowa, czyli wagon Clm 4-6535 stowarzyszenia Plzeňská dráha. 11.06.2019.

Detale wagonu Clm 4-6535. W oknie zamontowana rura klimatyzatora. To był bardzo dobry pomysł, bo tego dnia panował upał.

Na tym samym torze, obok ustawiono inny historyczny wagon doczepny. To dawna seria Balm, a obecna Btx761. Takie czteroosiowe wagony pasażerskie drugiej klasy produkowano w latach 1958 -1969 w Vagónce Studénka. Były doczepami do wagonów motorowych serii 820 (do roku 1988 jako seria M240.0).

Pojazd pokazany w Ostrawie miał oznaczenie 55 54 29-29 365-0. Najprawdopodobniej po przebudowie również pełnił funkcję wagonu bufetowego. To własność firmy Českomoravská železniční opravna z z miejscowości Přerov, która zajmuje się naprawami taboru kolejowego (między innymi wykonała rekonstrukcję słynnego wagonu motorowego Slovenská strela, o którym pisałem tutaj).

Kolejne wagonowe bistro pokazane na targach Czech Raildays 2019. Wagon dawnej serii Balm z firmy Českomoravská železniční opravna. 11.06.2019.

Dwa wagony bufetowe ustawione obok siebie. Duży Balm i mały Clm. 

Ostatni wagon doczepny ustawiono pośród lokomotyw, za opisanym już wagonem motorowym o nazwie Lucy Train. Ten pojazd to także bistro. Niestety nie mam na jego temat żadnych dodatkowych informacji – nie udało mi się sfotografować jego oznaczeń.

Po analizie materiałów dostępnych w Internecie, stwierdziłem, że najprawdopodobniej jest to „bufetový vůz” serii Bam. Własność przewoźnika České dráhy. Rocznik 1949, producent Vagonka Tatra Studénka. Przydział do stacji Pilzno. 

Ustawiony pośród innego taboru „bufetový vůz” serii Bam. 

W następnej części tej targowej relacji zaprezentuję pojazdy marki Zephir.

Warto jeszcze dodać, że wydarzenie o nazwie Czech Raildays już nie odbywa się. Edycja z roku 2019 była ostatnią. Targi kolejowe nie opuściły jednak Ostrawy. Teraz odbywają się pod nazwą Rail Business Days, a edycja 2026 będzie miała miejsce w dniach 9 – 11 czerwca. Tu link do strony internetowej.

Pierwsza część relacji z targów Czech Raildays 2019.

Relacja z targów Czech Raildays 2018.

Dni NATO 2022 Ostrawa (4) – Avia

 

Wracam do tematu Dni NATO 2022. Ostatnio prezentowałem dwa duże samoloty transportowe, które można było wówczas oglądać. Tu link do tego wpisu. Teraz pora na małą przerwę od pojazdów latających. 

Dni NATO to również możliwość zobaczenia różnego rodzaju ciężarówek, także o dość specyficznym zastosowaniu. Przykładem tego jest bohaterka niniejszego wpisu.

To Avia A31 będąca stałym elementem obsługi naziemnej na lotnisku w Ostrawie-Mošnovie. Pełni tam funkcję lotniskowego zasilacza naziemnego, czyli tak zwanego GPU (Ground Power Unit). W czeskiej terminologii wojskowej i lotniczej często nazywa się ją po prostu „pozemní zdroj” lub „agregát”. Innymi słowy to samobieżny agregat.

Jej zadaniem jest dostarczanie energii elektrycznej, bo samoloty na ziemi potrzebują prądu do działania systemów pokładowych (awionika, oświetlenie, klimatyzacja), a nie zawsze mogą korzystać z własnego generatora (APU), który zużywa paliwo lotnicze i generuje hałas. Dokładnie tak było w przypadku udostępnionego zwiedzającym potężnego Boeinga C-17A Globemaster III. To właśnie on był odbiorcą energii dostarczanej przez Avię.

Avia A31 z zabudową agregatu. Jako tło transportowy Boeing C-17A Globemaster III z armii USA. Nawierzchnia przy wylocie rur wydechowych agregatu jest dość mocno okopcona. 17.09.2022.

Z informacji znalezionych w Internecie wynika, że zabudowa ciężarówki skrywa silnik spalinowy (najprawdopodobniej marki Zetor), który napędza prądnicę generującą prąd o parametrach lotniczych: 115 V / 400 Hz (AC) oraz 28 V (DC). Na powyższych zdjęciach widać dwie rury wydechowe wychodzące z zabudowy, zatem ukryte są tam dwa silniki i najprawdopodobniej każdy z nich generuje inne napięcie.

Dodatkowo obok transportowego Boeinga stał inny agregat – brytyjskiej marki Houchin. Od roku 2018 jest to część spółki ITW GSE, której zadanie to „dostarczanie branży lotniczej najczystszych, najbardziej niezawodnych i najbardziej ekonomicznych systemów obsługi naziemnej” – cytat ze strony internetowej ITW GSE. Podano tam również, że: „Od 2018 roku sprzedajemy nasze produkty wyłącznie pod marką ITW GSE. Nazwa ta powstała w wyniku procesu konsolidacji marek, w ramach którego połączono dotychczasowe marki AXA Power, Hobart, Houchin, J&B Aviation i ITW GSE Military”.

Pokazany w Ostrawie agregat marki Houchin nie był samobieżny. To przyczepa.

Przyczepa-agregat nieistniejącej już marki Houchin. Obok Boeing C-17A Globemaster III, a w tle bombowiec B-52H Stratofortress. 17.09.2022.

Avia A31 i Houchin obok Boeinga C-17A Globemaster III, a w tle oblegany przez tłumy zwiedzających Lockheed C-5M Super Galaxy. 

Kultowych ciężarówek czechosłowackiej produkcji na Dniach NATO 2022 było całkiem sporo. Przyznam wręcz, że nawet zbyt dużo, bo niekiedy brakowało mi już sił i chęci do ich dokumentowania. Nie były to już jednak Avie, tylko Tatry. Tatry, wszędzie Tatry. Pojawią się one dopiero w późniejszych odcinkach tego reportażu. W następnym wracam do tematu wielkich samolotów.

Tu link do pierwszej części relacji z Dni NATO 2022.

Dni NATO 2022 Ostrawa (3) – duże samoloty transportowe

 

Minęło już sporo czasu od publikacji ostatniej części relacji z Dni NATO 2022, zatem wracam do tematu. Zakończyłem już prezentację cywilnych samolotów, które można było wówczas zobaczyć (tu link). Teraz pora na obiecane maszyny wojskowe. 

Dla przypomnienia, opisywana impreza odbyła się w dniach 17 i 18 września 2022 na terenie lotniska Mošnov w rejonie Ostrawy (Ostrava Airport). Bez wątpienia jedną z jej największych atrakcji była możliwość zobaczenia z bliska wielkich samolotów transportowych. Do niektórych nawet każdy mógł wejść. Odbywały się także dynamiczne pokazy. 

Te maszyny znajdowały się bezpośrednio przy wejściu na teren wystawienniczy, zatem wciąż oblegały je tłumy zwiedzających. 

Jedną z nich był ciężki wojskowy samolot transportowy Boeing C-17A Globemaster III z USA - Air Force. Jego numer to 80057 (98-0057). Rocznik 1999.

Maszyna ta przyleciała z USA, ze stanu Nowy Jork. Tam ma swój stały przydział – w New York Air National Guard (NY ANG), czyli tłumacząc Nowojorska Gwardia Narodowa Powietrzna. Jest ona częścią Gwardii Narodowej Powietrznej, formacji rezerwowej pod dowództwem Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych. 

Dokładnie należy do 105th Airlift Wing (105. Skrzydło Lotnictwa Transportowego). Jednostka ta stacjonuje w bazie lotniczej Stewart w hrabstwie Orange. 

Boeingi C-17 Globemaster III były produkowane w latach 1991 – 2015. Łącznie powstało 279 egzemplarzy takich samolotów. Zdecydowana większość trafiła do sił zbrojnych USA. Inne kraje, których armie użytkują takie maszyny to np. Australia, Kanada, Wielka Brytania, Katar, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Indie. W ramach programu Strategic Airlift Capability trzy C-17 są wspólnie eksploatowane przez kilka państw NATO, w tym przez Polskę. 

Boeing C-17A Globemaster III był dostępny dla zwiedzających. Miał otwartą część ładunkową, do której można było wejść.

Boeing C-17A Globemaster III nr 80057 z New York Air National Guard pośród tłumów odwiedzających Dni NATO 2022 w Ostrawie. 17.09.2022.

Boeing C-17A Globemaster III miał udostępniony pokład ładunkowy. Praktycznie każdy odwiedzający chciał go zwiedzić, więc było tam dość tłoczno.

Boeing C-17A Globemaster III. Detale wnętrza.

Boeing C-17A Globemaster III. Detale zewnętrzne.

Porównanie wielkości. Boeing C-17A Globemaster III pośród samochodów i namiotów. Nad ogonem widoczny spadochroniarz - różne pokazy to dodatkowa atrakcja tej imprezy. 

Przy Boeingu C-17 ustawiono innego, większego kolosa. To Lockheed C-5M Super Galaxy (L-500). Samolot o oznaczeniu 86-0013. Rocznik 1987. To także maszyna z USA - Air Force. Otrzymała ona imię „Spirit of Normandy” (tłumacząc: „Duch Normandii”) i numer 60013. 

Zgodnie z napisami na samolocie, ma on przydział do Air Force Reserve Command (Dowództwo Rezerwy Sił Powietrznych). Wewnątrz wisiała flaga stanu Teksas, więc tam zapewne mieści się lotnisko bazowe tej wielkiej maszyny.

Oczywiście ten samolot również był oblegany przez tłumy. Jego wnętrze udostępniono zwiedzającym. Co ciekawe, maszyna ta może być ładowana zarówno od przodu (kabina podnosi się do góry), jak i z tyłu. Zatem możliwe było przejście przez cały samolot.

Lockheed C-5 Galaxy powstał w ilości 161 egzemplarzy (w latach 1968 – 1973 wersja C-5A i w latach 1985 – 1989 wersja C-5B). Jego producent to amerykańska firma Lockheed, która działała w latach 1927 – 1995. Następnie doszło to fuzji z Martin Marietta Corporation, której efektem jest nadal funkcjonujący Lockheed Martin, działający w sektorze lotniczym i obronnym.

Lockheed C-5 Galaxy to jeden z największych samolotów transportowych świata. Ma zasięg międzykontynentalny. USA Air Force eksploatują go od 1969 roku i były jedynym odbiorcą. Maszyny te wspierały amerykańskie wojsko we wszystkich głównych konfliktach (np. Wietnam, Irak, Afganistan) oraz w operacjach sojuszniczych. 

Obecnie wszystkie eksploatowane samoloty Lockheed C-5 Galaxy są po modernizacji, a w związku z tym ich nazwa została zmieniona na Lockheed C-5M Super Galaxy.

Lockheed C-5M Super Galaxy (L-500) z USA  Air Force. Maszyna nr 60013 (86-0013). Widok na przód kolosa. Dziób podniesiony, a w związku z tym otwarta część ładunkowa. 17.09.2022.

Lockheed C-5M Super Galaxy (L-500). Widok na tył wielkiej maszyny.

Lockheed C-5M Super Galaxy (L-500). Wnętrze transportowego kolosa.

Lockheed C-5M Super Galaxy (L-500) - specyfikacja techniczna. Banery ustawione wewnątrz samolotu.

Lockheed C-5M Super Galaxy (L-500). Porównanie wielkości w stosunku do samochodów i namiotów.

Jeszcze jedno porównanie wielkości. Fragment Lockheeda C-5M Super Galaxy (L-500) i stojący obok śmigłowiec Bell AH-1Z Viper z Marines (Korpus Piechoty Morskiej). 

Boeing C-17A Globemaster III i Lockheed C-5M Super Galaxy nie były jedynymi samolotami transportowymi pokazanymi w trakcie Dni NATO 2022. Zaprezentuję je już wkrótce. W następnej części tej relacji mały przerywnik od lotnictwa, choć z samolotem w tle. Ciężarówka Avia obsługująca miejscowe lotnisko.

Część nr 4 - Avia.

Tu link do pierwszej części relacji z Dni NATO 2022.