Na stacji Tatrzańska Łomnica

 

Położona na Słowacji, blisko polskiej granicy, Tatrzańska Łomnica jest częścią struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry. Jej lokalizacja u podnóża gór przyciąga licznych turystów. Mogą oni tam dotrzeć np. koleją.  

Stacja kolejowa Tatrzańska Łomnica (Železničná stanica Tatranská Lomnica) jest dość nietypowa i warta uwagi. Bez wątpienia wzrok od razu przyciągają pobliskie tatrzańskie szczyty, w tym słynna Łomnica (Łomnicki Szczyt, 2634 m n.p.m.), na którą można wjechać kolejami linowymi.

Jest to stacja krańcowa, do której docierają dwie linie kolejowe, każda o innym rozstawie szyn.

Od strony gór znajduje się zelektryfikowana, wąskotorowa linia Tatrzańskiej Kolei Elektrycznej (Tatranské elektrické železnice, w skrócie TEŽ), o rozstawie szyn 1000 mm. Jej pojazdy kursują codziennie w takcie raz na godzinę w relacji do stacji Stary Smokowiec (Starý Smokovec), gdzie można przesiąść się do pociągu jadącego do Popradu (stacja Poprad-Tatry) lub do stacji Štrbské Pleso. 

Równolegle do torów TEŽ znajduje się normalnotorowa, niezelektryfikowana linia do Zimnego Potoku (Studeny Potok), która łączy się tam z linią kolejową nr 185 (Poprad-Tatry – Plaveč). Obsługują ją autobusy szynowe w relacji Poprad-Tatry - Tatrzańska Łomnica. Poza sezonem turystycznym kursują tylko w soboty, niedziele i święta, a w okresie wakacyjnym (czerwiec/lipiec, sierpień) codziennie.

Pierwsze normalnotorowe pociągi dotarły do Tatrzańskiej Łomnicy w dniu 1 września 1895. Natomiast linia wąskotorowa ze Starego Smokowca została uruchomiona dopiero w 1911 roku.

Poniżej krótka dokumentacja fotograficzna stacji Tatrzańska Łomnica oraz obsługujących ją pojazdów. Efekt górskiej wyprawy w majowy długi weekend. W Polsce były tłumy, a tam wręcz pusto.

Stacja Tatrzańska Łomnica. Niezelektryfikowana linia normalnotorowa wraz z budynkiem dworcowym. 2.05.2026.

Wąskotorowa część stacji Tatrzańska Łomnica, obsługiwana przez Tatranské elektrické železnice. 2.05.2026.

Stacja Tatrzańska Łomnica, część normalnotorowa. Stadler GTW 2/6 nr 840 005-3 przewoźnika ZSSK oczekuje na odjazd o godzinie 19:26 jako pociąg nr 8430 do stacji Poprad-Tatry (przyjazd o godzinie 19:54). Rocznik 2003. Seria 840 reprezentowana jest tylko przez sześć pojazdów. Ten przegubowy wagon silnikowy (GTW to skrót od niemieckiego Gelenktriebwagen) przyjechał tu jako pociąg nr 8429 w relacji Poprad-Tatry (18:16) - Studený Potok (18:26/27) - Tatrzańska Łomnica (18:39). Trasa ta obsługiwana jest w takcie dwugodzinnym. Od godziny 6:16 (odjazdy z Popradu) do 20:16. 2.05.2026.

Widok, który zachwyca i sprawia, że miejsce to jest niesamowite. Stadler GTW 2/6 nr 840 005-3 pozuje na tle Tatr, oczekując na odjazd z Tatrzańskiej Łomnicy. Najwyższa z widocznych gór to Łomnicki Szczyt (2634 m n.p.m.), na którym znajduje się stacja kolei linowej. 2.05.2026.

Stację Tatrzańska Łomnica obsługują także „motoraki”. Tu pojazd o oznaczeniu 812 062-2. Oczekuje on na powrót do Popradu o godzinie 9:26 jako pociąg nr 8410. 3.05.2026.

Tabliczka znamionowa wagonu motorowego 812 062-2. Producent ŽOS Zvolen, rok 2006. Seria 812 powstała właśnie w tej firmie. Do jej budowy wykorzystano wagony silnikowe serii 810 oraz doczepne 011. Łącznie w latach 2001 - 2006 powstały 64 pojazdy serii 812.  

Stacja Tatrzańska Łomnica, zelektryfikowana część wąskotorowa obsługiwana przez Tatranské elektrické železnice (operator to koleje słowackie ZSSK). Stadler GTW w wersji dedykowanej dla TEŽ. Dokładnie jednostki o oznaczeniach 425 954-5 oraz 425 953-7. Pojazdy za chwilę odjadą jako pociąg nr 8229 w relacji Tatrzańska Łomnica (18:42) - Stary Smokowiec (18:56). 2.05.2026.

 

Odjazd pociągu nr 8229 ze stacji Tatrzańska Łomnica. 2.05.2026.

Pociągi TEŽ pojawią się jeszcze w Blogu Transportowym. Planuję także większy materiał ze stacji Poprad-Tatry.

Warto jeszcze dodać, że w wakacyjne soboty na trasie Stary Smokowiec – Tatrzańska Łomnica oprócz Stadlerów GTW kursuje także zabytkowy pociąg „Kometa”.

Korzystając z połączeń kolejowych możemy dojechać do stacji Tatrzańska Łomnica także z Polski. Jest to oferta niestety mocno ograniczona – tylko w weekendy (zimowe i wakacyjne). Ze stacji Muszyna kursuje pociąg „Beliansky Express” do Popradu. Zatrzymuje się on także na stacji Studený Potok.

Trolejbusy w Weronie – powrót po latach

 

Zastępowanie systemów trolejbusowych autobusami elektrycznymi to niestety ostatnio coraz powszechniejsze zjawisko. Idealnym przykładem jest Moskwa, która w roku 2020 zamknęła swoją sieć (do roku 2015 będącą największą na świecie, wówczas rozpoczęły się pierwsze likwidacje). 

Inne przykłady to Biszkek w Kirgistanie (likwidacja w 2024 roku), Boston w USA (rok 2023), Wellington w Nowej Zelandii (rok 2017). W słowackich Koszycach trolejbusy przestały obsługiwać tamtejszą komunikację miejską w 2015 roku. 

Na szczęście w niektórych miastach podejmowane są działania odwrotne. Modernizuje się sieć i tabor (np. Tallin, który czasowo zawiesił komunikację trolejbusową, aby przywrócić ją w 2026 roku) lub buduje całkowicie nową infrastrukturę po latach jej nieistnienia. Takie działania mają obecnie miejsce w Weronie. 

Miasto Romea i Julii miało już komunikację trolejbusową w latach 1937 – 1975. Funkcjonowała także podmiejska komunikacja trolejbusowa, która wytrwała dłużej, do 1981 roku.

Powrót tego środka transportu rozważano przez lata. W roku 2018 oficjalnie zatwierdzono budowę nowej sieci trolejbusowej, składającej się z czterech linii. Pierwsze prace rozpoczęto w roku 2019. Jak to przy takich inwestycjach bywa, pojawiały się różne problemy, które generowały kolejne. Czasowo wstrzymywano prace i przesuwano termin uruchomienia. Finalnie trolejbusy miały już kursować po Weronie w trakcie XXV Zimowych Igrzysk Olimpijskich Mediolan Cortina, które odbyły się w dniach 4 – 22 lutego 2026.

Terminu tego nie dotrzymano. Kiedy zwiedzałem Weronę, w marcu 2026, właśnie kończono prace przy głównym przystanku nowej sieci trolejbusowej, który ma łączyć wszystkie cztery linie. To „Stazione Porta Nuova”, obok dworca kolejowego o tej samej nazwie. Jest to również główny punkt przesiadkowy dla autobusowej komunikacji miejskiej i podmiejskiej. Malowano oznakowanie poziome na nowym asfalcie i wieszano sieć trakcyjną. Przyznam, że liczyłem wówczas na jakieś jazdy testowe trolejbusów, ale najprawdopodobniej wtedy jeszcze przewody nie były pod napięciem.

Nowy asfalt, a na nim świeże oznakowanie poziome. Przewody trakcyjne niedawno rozwieszone. Główny element nowej sieci już jest gotowy na przyjęcie trolejbusów. To rejon przystanków „Stazione Porta Nuova”. Miejsce mające również wymiar historyczny, bo to właśnie tu trasę rozpoczynała pierwsza linia trolejbusowa uruchomiona w 1937 roku. W tle autobus miejskiego przewoźnika ATV (Azienda Trasporti Verona), który również zajmie się eksploatacją trolejbusów. To Scania Citywide LF CNG o numerze 1293. Obsługa linii 73. 20.03.2026.

Piazzale XXV Aprile, obok pętli (dworca) Stazione Porta Nuova. Pod nową siecią trolejbusową odpoczywają dwa chińskie autobusy elektryczne. To przedstawiciele marki BYD, a dokładniej modelu eBus K9UD. Pojazdy o numerach taborowych 1337 i 1331. W tle dość nietypowy kościół Parrocchia Santuario Cuore Immacolato di Maria - Tempio Votivo. W roku 2026 tabor ATV powiększył się także o BYD-y typu eBus B12.b. 20.03.2026.

Strona internetowa „FILOVIA e Verona” (dedykowana tej wielkiej inwestycji) podaje, że (tłumaczenie Google):

„Przez Weronę przebiegać będą cztery linie trolejbusowe, które ułatwią poruszanie się po mieście zarówno osobom mieszkającym, studiującym i pracującym w Weronie, jak i licznym turystom, którzy co roku odwiedzają nasze miasto”.

„Linia Czerwona połączy San Michele ze stacją Porta Nuova w 28 minut, przechodząc również przez Piazza Bra”.

„Linia Niebieska połączy stadion Bentegodi z Borgo Santa Croce w 28 minut.” 

„Linia Zielona biegnie od parkingu przesiadkowego Ca' di Cozzi do Borgo Roma i połączy główne szpitale Werony w 30 minut, przebiegając również przez teren targów Fiera”. 

„Linia Żółta z Borgo Trento do parkingu przesiadkowego Verona Sud, przebiegająca przez park Santa Teresa, cały przejazd potrwa 29 minut”. 

„Dzięki systemowi wydzielonych pasów ruchu nie utkniesz w korkach: trolejbus pozwoli na szybką i punktualną podróż”.

„Budowa trolejbusu będzie również okazją do szerszej modernizacji miasta, np. ujednolicenia przejścia podziemnego na Via di Città di Nimes, co pozwoli na znacznie płynniejszy ruch i większe bezpieczeństwo samochodów i pieszych”.

Schemat budowanej sieci trolejbusowej w Weronie. Źródło: www.filoviaverona.it.

Jakie trolejbusy obsłużą tę nową sieć? Będą to przegubowe pojazdy szwajcarskiej marki Hess, a dokładniej model lighTram 19 DC. Długość takiego trolejbusu to 18,7 m. Łącznie 39 sztuk.

Co ciekawe, pierwsze sześć egzemplarzy zostało już wyprodukowanych w 2020 roku (wówczas pod nazwą handlową SwissTrolley 5). Problemy z realizacją inwestycji (w tym finansowe) sprawiły, że nowy tabor na kilka lat utknął w Szwajcarii. Nie oznaczało to jednak zerwania umowy. Trolejbusy przechowano, a kolejne są produkowane.

Oficjalna strona internetowa „FILOVIA e Verona” w Weronie nie podaje żadnych szczegółów dotyczących taboru. Jest tylko niepodpisane zdjęcie Hessa SwissTrolley 5.  

Jeden z partii pierwszych sześciu egzemplarzy trolejbusów dla Werony, czyli Hess lighTram 19 DC, choć w tym przypadku jeszcze pod starą nazwą SwissTrolley 5. Cytat, źródło: www.filoviaverona.it.

Inne ujęcie jednego z pierwszych trolejbusów dla Werony. Tym razem źródłem fotograficznego cytatu jest strona www.larena.it, która podaje między innymi, że: „Werona otrzymała 14 milionów euro z Narodowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności na projekt trolejbusowy. Finansowanie zostało oficjalnie potwierdzone przez Ministerstwo Infrastruktury i Transportu dekretem podpisanym 6 maja, w ramach działań poświęconych rozwojowi szybkiego transportu zbiorowego”.

Kolejne materiały dotyczące Werony pojawią się w Blogu Transportowym już wkrótce.

Nowe filmy – listopad 2025

 

W listopadzie 2025 na kanale filmowym Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies) pojawiło się siedem nowości. Tradycyjnie jeden dłuższy film, a pozostałe to krótkie nagrania typu „shorts”. Tematyka autobusowa, tramwajowa, kolejowa i trolejbusowa.

Jak zawsze zaczynam od dłuższego nagrania. To prezentacja pojazdów z historycznej kolekcji MPK Kraków. 

Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Zorganizowana w dniach 7 listopada - 3 grudnia 2025 wystawa o nazwie „Przystanek Jubileusz”, z okazji 150-lecia komunikacji miejskiej w Krakowie. Szczegółowo opisałem ją w oddzielnym wpisie – tu link.

Fragment filmu. Jelcze M-11 i PR-110, a obok Solaris Urbino 12.

Fragment filmu. Widok na ekspozycję ustawioną w hangarze.

Na filmie zobaczycie autobusy San H01B, Ikarus 620, Jelcz M-11, Jelcz PR-110U, Solaris Urbino 12, Jelcz 021, Ikarus 280 i Autosan H6-20. Mikrobusy Nysa N59M i Nysa 522. Taksówki Warszawa M20 i FSO 125p. Przyczepy autobusowe Karosa B40 i Gottfried Lindner.

Nagranie powstało 15 listopada 2025.

Pierwszy z listopadowych „shortsów” także powstał w Krakowie. 

Częściowo otwarta po przebudowie pętla tramwajowa Wzgórza Krzesławickie. Pomiędzy przystankiem końcowym i początkowym przejeżdża Stadler Tango „Lajkonik” nr HY866 na linii 4. 

1 listopada 2025.

Zmieniamy środek transportu i kraj. Słowacja, miasto Preszów. 

Trolejbus Škoda 30Tr SOR nr 740. Ulica Hlavná, linia nr 1. Nieprawdopodobne jest to, że w kadrze brak samochodów osobowych, a to przecież centrum miasta.

Data nagrania: 2 maja 2025.

Teraz Austria. Wiedeń. Pętla tramwajowa Schottentor. Wjazd wagonu Siemens ULF A1 nr 104 na linii 44. Ujęcie rozpoczyna się widokiem na charakterystyczny Kościół Wotywny (Votivkirche), wzniesiony w 1879 roku na pamiątkę ocalenia cesarza Franciszka Józefa z zamachu.

Data nagrania: 11 październik 2023.

Wracamy do Polski. Dębica. Przy dworcu kolejowym przejeżdża autobus Solaris Urbino 12 nr 062 z MKS (Miejska Komunikacja Samochodowa) Dębica. Obsługa linii nr 3. 

Data nagrania: 17 października 2025.

Stacja Kraków Główny. Lokomotywa 3E-100-030 z SKPL odjeżdża ze składem pociągu specjalnego „Karo” z Poznania Głównego do Krakowa Głównego przez Jarocin, Pleszew, Kalisz, Zduńską Wolę, Kłobuck i Pyrzowice Lotnisko. Pociąg skończył bieg. Przejazd zorganizowała firma Turkol. Więcej na ten temat pisałem pod tym linkiem.

Data nagrania: 22 listopada 2025.

Ponownie Wiedeń. Główny dworzec kolejowy (Wien Hauptbahnhof). Właśnie kończy bieg pociąg IC 730 z Villach. Prowadzi go lokomotywa Siemens EuroSprinter nr 1116 176. 

Rozkład jazdy: Villach Hbf 06:13, Klagenfurt Hbf 06:38-06:39, Leoben Hbf 08:32-08:33, Bruck an der Mur 08:42-08:45, Wien Hbf 10:35. 

Nagranie z dnia 20 czerwca 2023.

Trolejbusowych nagrań z miasta Preszów mam jeszcze kilka. Pojawią się już niedługo. Będą także między innymi kolejne materiały z wiedeńskiego dworca głównego.

Nowe filmy – wrzesień 2025

 

We wrześniu 2025 na kanale YouTube Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies) zamieściłem sześć nowych nagrań. Jeden duży film 4K i pięć krótkich typu „shorts”. Tematyka kolejowa, autobusowa i tramwajowa.

Zaczynam od większego filmu. Nagrałem go na słowackiej stacji Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica). Jego głównym bohaterem jest „brejlovec”, po polsku określany jako „nurek”. Dokładnie to lokomotywa 754 032-1, która prowadzi pociąg R 942 „Fatran” w relacji Zvolen - Vrútky. 

Fragment filmu. Lokomotywa 754 032-1 przewoźnika ZSSK (Železničná spoločnosť Slovensko) wjeżdża na stację Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica).

 

Film prezentuje wjazd i odjazd tego pociągu. Nagrałem także spalinowy zespół trakcyjny 861 035-8, który odjeżdża jako pociąg Os 7325 do stacji Zvolen. 3.05.2025.

Teraz zapraszam do Krakowa. Pętla autobusowa Aleja Przyjaźni, z której w kolejny kurs do końcówki Cracovia Stadion (linia 502) wyrusza Volvo 7900A Hybrid nr BH431. Pojazd należy do MPK Kraków.

Na końcu nagrania widać także niebieski autobus Castrosua New City CNG nr MS611 z firmy Mobilis. Obsługuje on linię 110. 31 maja 2025.

Zabytkowy skład Konstal N + Lora (nr 26 + 1017) reklamuje paradę tramwajów, która przejedzie ulicami Krakowa w dniu 21 września 2025. 

Oldtimery jadą z ul. św. Gertrudy w Westerplatte. 10 września 2025.

Ponownie Słowacja. Stacja Stary Smokowiec (Starý Smokovec). Odjazd dwóch wąskotorowych przegubowych wagonów silnikowych Stadler GTW kolei TEŽ (Tatranské elektrické železnice) jako pociąg Os 8224 relacji Starý Smokovec (16:06) - Tatranská Lomnica (16:20). 

Pociąg tworzą wagony o oznaczeniu 425 951-1 + 425 958-6. 1 sierpnia 2025.

Wracamy do Krakowa, do tamtejszych oldtimerów. Przez przystanek „Rondo Czyżyńskie” na al. Jana Pawła II jedzie wypożyczony z Wrocławia Konstal 4N1 nr 1444 z krakowską doczepą ND nr 512. To zjazd do zajezdni Nowa Huta po zakończonej obsłudze specjalnej linii nr 7 w relacji Górka Narodowa P+R - Dąbie. 22 czerwca 2025.

Kraków. Uruchomiona w ramach obchodów 150-lecia komunikacji miejskiej specjalna linia oznaczona jako „PR”. Do jej obsługi wyznaczono wyłącznie autobusy Jelcz PR-110. Wszystkie przyjechały z innych miast. Po jednym egzemplarzu z Wrocławia, Poznania i Rzeszowa oraz dwa z Warszawy. 

Linia „PR” kursowała pomiędzy pętlami autobusowymi Aleja Przyjaźni i Nowy Kleparz. Na nagraniu warszawski Jelcz PR-110M nr 4617 z 1991 roku, który właśnie rozpoczął kurs z Alei Przyjaźni. 31.05.2025.

Słowacka stacja Stary Smokowiec pojawi się w Blogu Transportowym jeszcze kilka razy. Będą kolejne filmy oraz większy materiał. Ponownie zaproszę Was także do Bańskiej Bystrzycy.

Nowe filmy – sierpień 2025

 

Tradycyjnie raz w miesiącu przedstawiam nowości filmowe, które pojawiły się na kanale YouTube Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies). W sierpniu 2025 było to 9 nagrań. Tematyka autobusowa i kolejowa.

Głównym motywem publikowanych filmów był wówczas II Zlot Autobusów Ikarus na Śląsku, który w dniach 26 i 27 lipca odbywał się w Mysłowicach. To właśnie uczestniczące w nim pojazdy są bohaterami jedynego dużego filmu 4K.

Fragment filmu. Ikarus IK160P z Klubu Miłośników Komunikacji Miejskiej w Warszawie.

Nagrałem kilka autobusów obsługujących linię specjalną W77 do i z Katowic. Pętla w Mysłowicach znajdowała się na parkingu przy ul. Stadionowej, obok drogi prowadzącej do Centralnego Muzeum Pożarnictwa. Oto pojazdy, które zobaczycie:

- Ikarus 280.40A o rejestracji STA 64,

- Ikarus 620 z MPK Kraków,

- Ikarus IK160P z Klubu Miłośników Komunikacji Miejskiej z Warszawy,

- Ikarus 280.26 z Klubu Miłośników Komunikacji Miejskiej z Warszawy

- Jelcz M-11 z Galicyjskiego Stowarzyszenia Miłośników Komunikacji w Nowym Sączu.

Niestety przy nagrywaniu Jelcza rozładował się akumulator i materiał jest nieco ucięty. 27 lipca 2025.

Pozostałe materiały to krótkie filmy typu „shorts”. Na początek nagranie, które widzom bardzo się spodobało, bo zostało już wyświetlone ponad 65 tysięcy razy. Nadal II Zlot Autobusów Ikarus na Śląsku.

Kurs na specjalnej linii W77 do Katowic zaczyna Ikarus 280.40A o rejestracji STA 64.

Kurs na specjalnej linii W77 do Katowic zaczyna Ikarus 620 z MPK Kraków. To najstarszy autobus uczestniczący w zlocie.

Ponownie Ikarus 280.40A o rejestracji STA 64. Tym razem przejazd w przeciwną stronę, czyli koniec kursu z Katowic.

Tyle w temacie tej wyjątkowej imprezy. Teraz coś kolejowego. Klimatyczna linia kolejowa na Słowacji, blisko polskiej granicy. Jeden tor, brak trakcji elektrycznej. 

Stacja Dobšinská Ľadová Jaskyňa. Przejazd spalinowego zespołu trakcyjnego 861 016-8 przewoźnika ZSSK jako pociąg Zr 1784 w relacji Margecany - Banská Bystrica. 2 sierpnia 2025.   

W pobliżu znajduje się wyjątkowa jaskinia lodowa, której ta klimatyczna stacyjka zawdzięcza swoją nazwę. To bardzo ciekawe, piękne miejsce, które zdecydowanie warto zwiedzić. 

Teraz coś ze stolicy Małopolski. W ramach Krakowskiej Linii Muzealnej w dniu 17 sierpnia 2025 uruchomiono linię mikrobusową obsługiwaną przez dwie Nysy z MPK.

Na nagraniu z pętli autobusowej Nowy Świat odjeżdża Nysa N59M na linii specjalnej M do pętli Dworzec Główny Wschód. Druga Nysa (której nie ma na nagraniu) to model 522.

Zmieniamy kraj. Zapraszam do Norwegii. 

Oslo. Główny dworzec kolejowy Oslo Sentralstasjon. Odjazd lokomotywy EL18 2255 przewoźnika Vy z pociągiem Bergensbanen. Dokładnie to linia F4, a pociąg nr R601. Oslo S (12:03) - Flå (14:23) - Gol (15:02) - Haugastøl (16:13) - Myrdal (17:04) - Bergen 19:10. Nagrywane w deszczowy dzień, 17 czerwca 2025.

Pozostajemy w Norwegii. Ten film pojawił się już w Blogu Transportowym, w materiale o pięknej linii kolejowej Flåmsbana – tu link. 

Stacja kolejowa Myrdal. Wjazd pociągu linii Flåmsbana. Skład prowadzi lokomotywa EL18 2253. Po wymianie pasażerów pociąg wyruszy w drogę powrotną do stacji Flåm. Wówczas poprowadzi go lokomotywa EL18 2251. 25 sierpnia 2025.

Na koniec Kraków. Autobus Autosan Sancity 9LE nr BA116 z MPK Kraków. Linia 422 w kierunku pętli Aleja Przyjaźni. Ulica Makuszyńskiego. 29 czerwca 2025.

Niektóre z tych filmów pojawią się ponownie w Blogu Transportowym, np. w większym materiale dotyczącym II Zlotu Autobusów Ikarus na Śląsku. Zamierzam także napisać o ciekawej stacji Dobšinská Ľadová Jaskyňa oraz o norweskiej linii kolejowej Bergensbanen.

Stadler – KISS dla ÖBB i ZSSK oraz zębatka dla MVR

 

W Blogu Transportowym co jakiś czas prezentuję informacje prasowe producentów taboru, np. firmy Stadler (tu przykładowy link). To właśnie najnowszym wieściom z tego przedsiębiorstwa poświęcę niniejszy wpis.

Na początek zapraszam do Wiednia. Po tamtejszej sieci kolejowej już od dawna kursują piętrowe zespoły trakcyjne Stadler KISS prywatnego przewoźnika WESTbahn (link do filmu). Tabor tego typu już niedługo będą także eksploatować Austriackie Koleje Federalne, czyli ÖBB. To w ramach marki Railjet, o której pisałem np. tutaj. 

W dniu 25 czerwca 2025 w Wiedniu, ÖBB i Stadler po raz pierwszy zaprezentowały pociąg piętrowy KISS. To jedna z 14 zamówionych jednostek. Rozpoczęcie ich eksploatacji planowane jest na koniec 2026 roku, na trasie pomiędzy Wiedniem a Salzburgiem. Zakładana maksymalna prędkość to 200 km/h. W porównaniu z obecnie eksploatowanymi Railjetami, oferują one około 20 procent więcej miejsc siedzących i wyznaczają nowe standardy komfortu i dostępności.

Nowe Railjet Doppelstock (czyli po prostu piętrowe) będą sześcioczłonowe. Każdy przeznaczony do przewozu 486 pasażerów na miejscach siedzących.

Szerokie drzwi umożliwią szybką wymianę pasażerów. Dzięki niskopodłogowym strefom wejściowym podróżni o ograniczonej mobilności, z ciężkim bagażem, rowerami, wózkami itd., będą mieli łatwiejszy dostęp do wnętrza pociągu.  

Jak podano w informacji prasowej, „piętrowe pociągi KISS wyznaczają również nowe standardy komfortu i obsługi”. Dwa skrajne człony zostaną wyposażone w cichą strefę. Cztery środkowe zaoferują strefy gastronomiczne z automatami z przekąskami i napojami, a także specjalne przedziały rodzinne i strefy z miejscem na rowery. Jednostki są również wyposażone w Wi-Fi, systemy informacji pasażerskiej z danymi podawanymi na monitorach w czasie rzeczywistym, osiem toalet (w tym jedną przystosowaną dla osób z niepełnosprawnością), bagażniki z zabezpieczeniami i gniazdka elektryczne z portami USB. Całość jest także klimatyzowana.

ÖBB Railjet Doppelstock, czyli Stadler KISS. W tym przypadku jednostka nr 3, a dokładniej
4706 103. Fot. Stadler.

ÖBB Railjet Doppelstock. Fragmenty wnętrza pierwszej klasy. Fot. Stadler.

ÖBB Railjet Doppelstock. Fragmenty wnętrza drugiej klasy. Fot. Stadler.

 

Lokalizacja automatu z przekąskami wskazana jest także na zewnątrz jednostki. Fot. Stadler.

ÖBB Railjet Doppelstock oferuje szerokie drzwi i niskopodłogowe strefy wejściowe. Fot. Stadler.

 

Strefa rodzinna, czyli Familienzone. Na ostatnim zdjęciu przykład mocowań zabezpieczających bagaż. Fot. Stadler.

Inna informacja prasowa Stadlera, z 21 maja 2025, dotyczy dostaw taboru dla przewoźnika ze Szwajcarii. Pojazdy dość nietypowe, bo chodzi o kolej zębatą. Dokładnie to linia Montreux - Rochers-de-Naye. Jej końcowa stacja znajduje się na wysokości 2042 m.n.p.m. Czas jazdy całą, ponad 10 kilometrową trasą wynosi 54 minuty. Jest to kolej wąskotorowa – 800 mm.

Przewoźnik Transports Montreux–Vevey–Riviera (MVR) zamówił osiem zębatych elektrycznych zespołów trakcyjnych. Ich wprowadzenie do ruchu przewiduje się dopiero na 2029 rok. Wówczas wycofywany będzie obecny, już 40-letni tabor. 

Nowe pojazdy powstaną w szwajcarskiej miejscowości Bussnang, gdzie mieści się jeden z zakładów Stadlera. To nowy, innowacyjny projekt, który stworzy trójczłonowe ezt o długości 40 metrów i pojemności 216 pasażerów (w tym 113 na miejscach siedzących). Ich cechą charakterystyczną będą umieszczone w środkowym członie panoramiczne okna, dedykowane do podziwiania pięknych widoków na Alpy i Jezioro Genewskie. Prędkość maksymalna wyniesie 35 km/h. Wyjątkowy design ezt to efekt współpracy z włoskim biurem projektowym Carrozzeria Pininfarina.

„To wyjątkowy projekt dla firmy Stadler. Połączenie kultowego designu, najnowocześniejszej technologii zębatek i panoramicznych widoków jest niepowtarzalne. Cieszymy się, że możemy przyczynić się do tego, że podróż na górę Rochers-de-Naye stanie się wyjątkowym przeżyciem dzięki naszym spersonalizowanym kolejom zębatym” – powiedział Frédéric Evequoz, kierownik ds. sprzedaży pojazdów spersonalizowanych w firmie Stadler.

Wizualizacja nowego zębatego ezt dla wąskotorowych kolei MVR. Pojazd idealny do podziwiania pięknych widoków. Źródło: Stadler.

Obecnie eksploatowany tabor MVR. Dwuczłonowy wagon Bhe 4/8 produkcji SLM/Siemens nr 301 z 1983 roku prowadząc dodatkowy wagon towarowy wjeżdża na stację Montreux. SLM to producent taboru (Schweizerische Lokomotiv und Maschinenfabrik), a Siemens dostawca osprzętu elektrycznego. Maj 2024. Źródło: YouTube, kanał AKSense – Zurich. Tu link do filmu, który prezentuje całą trasę tej ciekawej kolejki. 

Inny przykład obecnie eksploatowanego taboru, tym razem w wersji ruchomej. Wagon Bhe 4/8 nr 305 z wagonem towarowym odjeżdża ze stacji Montreux. Pojazd w malowaniu GoldenPass kolei Montreux Oberland Bahn (MOB) – ten przewoźnik również podpisywał umowę na dostawę taboru dla MVR.

Na koniec jeszcze prasówka ze Słowacji. 30 kwietnia 2025 tamtejsze koleje ZSSK (Železničná spoločnosť Slovensko) zamówiły w firmie Stadler do czterech piętrowych elektrycznych zespołów trakcyjnych KISS. Pierwszy ma wejść do eksploatacji pod koniec 2026 roku, a drugi w 2027 roku. Dwa pozostałe ezt są opcjonalne. Nowy tabor ma kursować pomiędzy Bratysławą a Żyliną. 

Tu warto dodać, że koleje ZSSK od 2023 roku eksploatują już KISS-y (obecnie są to cztery egzemplarze), które oznaczono jako seria 561. Wykorzystywane są one do obsługi tras Bratysława – Nowe Zamki oraz Bratysława – Trenczyn lub Púchov.

Eksploatowane obecnie przez ZSSK Stadlery KISS. Widoczne jednostki nr 2, 3 i 4. Fot. Stadler. 

Cytaty z informacji prasowej:

„Nowe pociągi KISS mają 155,9 metra długości i oferują łącznie 611 miejsc siedzących. Pojazdy łączą w sobie wysokie osiągi z szybkim przyspieszeniem i osiągają prędkość maksymalną 160 kilometrów na godzinę. Są w pełni przystosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych i wyposażone w cztery toalety, w tym jedną dostępną dla osób niepełnosprawnych. Strefy wielofunkcyjne oferują dużo miejsca na rowery, wózki dziecięce i bagaż. Zarówno przedziały pasażerskie, jak i kabiny maszynisty są w pełni klimatyzowane.”

„Pasażerowie mogą korzystać z nowoczesnego systemu informacji pasażerskiej i bezpłatnego Wi-Fi – dwóch niezbędnych udogodnień w nowoczesnych podróżach koleją. Do innych technicznych udogodnień należą wewnętrzne i zewnętrzne kamery monitorujące, a także kamery dachowe monitorujące pantograf w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji. Pociągi są również wyposażone w certyfikowane systemy pomiaru energii.”

„Podobnie jak w przypadku jednostek dostarczonych do ZSSK w 2023 roku, projekt nowych pojazdów zostanie opracowany przez biuro konstrukcyjne Stadler Praga, które obecnie zatrudnia ponad 250 inżynierów i projektantów. Produkcja będzie odbywać się w zakładzie Stadler Polska w Siedlcach.”