Na stacji Tatrzańska Łomnica

 

Położona na Słowacji, blisko polskiej granicy, Tatrzańska Łomnica jest częścią struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry. Jej lokalizacja u podnóża gór przyciąga licznych turystów. Mogą oni tam dotrzeć np. koleją.  

Stacja kolejowa Tatrzańska Łomnica (Železničná stanica Tatranská Lomnica) jest dość nietypowa i warta uwagi. Bez wątpienia wzrok od razu przyciągają pobliskie tatrzańskie szczyty, w tym słynna Łomnica (Łomnicki Szczyt, 2634 m n.p.m.), na którą można wjechać kolejami linowymi.

Jest to stacja krańcowa, do której docierają dwie linie kolejowe, każda o innym rozstawie szyn.

Od strony gór znajduje się zelektryfikowana, wąskotorowa linia Tatrzańskiej Kolei Elektrycznej (Tatranské elektrické železnice, w skrócie TEŽ), o rozstawie szyn 1000 mm. Jej pojazdy kursują codziennie w takcie raz na godzinę w relacji do stacji Stary Smokowiec (Starý Smokovec), gdzie można przesiąść się do pociągu jadącego do Popradu (stacja Poprad-Tatry) lub do stacji Štrbské Pleso. 

Równolegle do torów TEŽ znajduje się normalnotorowa, niezelektryfikowana linia do Zimnego Potoku (Studeny Potok), która łączy się tam z linią kolejową nr 185 (Poprad-Tatry – Plaveč). Obsługują ją autobusy szynowe w relacji Poprad-Tatry - Tatrzańska Łomnica. Poza sezonem turystycznym kursują tylko w soboty, niedziele i święta, a w okresie wakacyjnym (czerwiec/lipiec, sierpień) codziennie.

Pierwsze normalnotorowe pociągi dotarły do Tatrzańskiej Łomnicy w dniu 1 września 1895. Natomiast linia wąskotorowa ze Starego Smokowca została uruchomiona dopiero w 1911 roku.

Poniżej krótka dokumentacja fotograficzna stacji Tatrzańska Łomnica oraz obsługujących ją pojazdów. Efekt górskiej wyprawy w majowy długi weekend. W Polsce były tłumy, a tam wręcz pusto.

Stacja Tatrzańska Łomnica. Niezelektryfikowana linia normalnotorowa wraz z budynkiem dworcowym. 2.05.2026.

Wąskotorowa część stacji Tatrzańska Łomnica, obsługiwana przez Tatranské elektrické železnice. 2.05.2026.

Stacja Tatrzańska Łomnica, część normalnotorowa. Stadler GTW 2/6 nr 840 005-3 przewoźnika ZSSK oczekuje na odjazd o godzinie 19:26 jako pociąg nr 8430 do stacji Poprad-Tatry (przyjazd o godzinie 19:54). Rocznik 2003. Seria 840 reprezentowana jest tylko przez sześć pojazdów. Ten przegubowy wagon silnikowy (GTW to skrót od niemieckiego Gelenktriebwagen) przyjechał tu jako pociąg nr 8429 w relacji Poprad-Tatry (18:16) - Studený Potok (18:26/27) - Tatrzańska Łomnica (18:39). Trasa ta obsługiwana jest w takcie dwugodzinnym. Od godziny 6:16 (odjazdy z Popradu) do 20:16. 2.05.2026.

Widok, który zachwyca i sprawia, że miejsce to jest niesamowite. Stadler GTW 2/6 nr 840 005-3 pozuje na tle Tatr, oczekując na odjazd z Tatrzańskiej Łomnicy. Najwyższa z widocznych gór to Łomnicki Szczyt (2634 m n.p.m.), na którym znajduje się stacja kolei linowej. 2.05.2026.

Stację Tatrzańska Łomnica obsługują także „motoraki”. Tu pojazd o oznaczeniu 812 062-2. Oczekuje on na powrót do Popradu o godzinie 9:26 jako pociąg nr 8410. 3.05.2026.

Tabliczka znamionowa wagonu motorowego 812 062-2. Producent ŽOS Zvolen, rok 2006. Seria 812 powstała właśnie w tej firmie. Do jej budowy wykorzystano wagony silnikowe serii 810 oraz doczepne 011. Łącznie w latach 2001 - 2006 powstały 64 pojazdy serii 812.  

Stacja Tatrzańska Łomnica, zelektryfikowana część wąskotorowa obsługiwana przez Tatranské elektrické železnice (operator to koleje słowackie ZSSK). Stadler GTW w wersji dedykowanej dla TEŽ. Dokładnie jednostki o oznaczeniach 425 954-5 oraz 425 953-7. Pojazdy za chwilę odjadą jako pociąg nr 8229 w relacji Tatrzańska Łomnica (18:42) - Stary Smokowiec (18:56). 2.05.2026.

 

Odjazd pociągu nr 8229 ze stacji Tatrzańska Łomnica. 2.05.2026.

Pociągi TEŽ pojawią się jeszcze w Blogu Transportowym. Planuję także większy materiał ze stacji Poprad-Tatry.

Warto jeszcze dodać, że w wakacyjne soboty na trasie Stary Smokowiec – Tatrzańska Łomnica oprócz Stadlerów GTW kursuje także zabytkowy pociąg „Kometa”.

Korzystając z połączeń kolejowych możemy dojechać do stacji Tatrzańska Łomnica także z Polski. Jest to oferta niestety mocno ograniczona – tylko w weekendy (zimowe i wakacyjne). Ze stacji Muszyna kursuje pociąg „Beliansky Express” do Popradu. Zatrzymuje się on także na stacji Studený Potok.

Czech Raildays 2019 (10) – modele

 

Ponownie wracam do tematu ostrawskich targów Czech Raildays 2019. Ostatnio prezentowałem wagon motorowy o nazwie Lucy Train (tu link do tego materiału). Teraz pokażę modele, które udało mi się wówczas sfotografować.

Oprócz ekspozycji zewnętrznej dotyczącej różnego rodzaju pojazdów (także autobusy i ciężarówki), na targach znajdowały się tradycyjne stoiska. Rozmieszczono je w odpowiednio zaadaptowanej hali magazynowej. To właśnie tam natrafiłem na ciekawe, jednocześnie duże modele. Były one już prezentowane w trakcie wcześniejszej edycji targów (tu link). Teraz zmieniono ich ustawienie lub pokazano w zupełnie inny sposób.

Przykładowo „bardotka” ČSD: T478.1002 została „otwarta”. Ustawiona na podnośnikach i w ten sposób zaprezentowano jej silnik i inne elementy ukryte we wnętrzu lokomotywy. 

Warto jeszcze przypomnieć, że jej pierwowzór z 1964 roku jest czynnym pojazdem historycznym, który prowadził pociągi specjalne np. w dniu 23 września 2023 z okazji wydarzenia pod nazwą Národní den železnice 2023. Tu link do serii materiałów na ten temat.

„Otwarty” model lokomotywy T478.1002. 11.06.2019.

Pierwowzór modelu lokomotywy T478.1002. Maszyna podstawiona z jednym z wielu tego dnia pociągów specjalnych. Národní den železnice 2023, Bohumin. 23.09.2023.

Były także wagony motorowe. Znany z wcześniejszej edycji targów M260.001. Oryginał z 1939 roku jest odrestaurowany i sprawny.

Oprócz niego pokazano jeszcze będącego w trakcie budowy „motoraka”. Nie wiadomo, który konkretnie pojazd jest jego pierwowzorem.

Model wagonu motorowego M260.001. 

Model „motoraka” jeszcze nie był w pełni gotowy. 

Nie mogło także zabraknąć „laminatki”, czyli elektrowozu 240 139-6. Pierwowzór z roku 1970. Škoda 47E6 będąca w posiadaniu ČD Cargo. Zdjęcia, które można zobaczyć w Internecie wskazują, że lokomotywa obecnie jest niebieska - w barwach firmowych swojego właściela.

Model lokomotywy 240 139-6 przewoźnika ČD Cargo.

 

Jeden z modeli był dość nietypowy. To wagon cysterna, który pełnił bliżej nieokreśloną funkcję spożywczą. Małe kubeczki i kranik sugerują podawanie napojów. Zamontowany w obudowie termometr wskazuje, że mogą to być napoje gorące, czyli najprawdopodobniej kawa, a może tylko wrzątek. To jednak tylko takie moje gdybanie.

Mała cysterna o nieokreślonej praktycznej funkcji. Kawiarka, termos, a może podgrzewacz?

 

Tyle w temacie pokazanych w Ostrawie modeli. Niestety nie pamiętam, czy na terenie wystawienniczym znajdował się przerobiony na jeżdżącą makietę kolejową dawny wagon pasażerski z przedziałem bagażowym. Opisywałem go w relacji z 2018 roku. Najprawdopodobniej jednak tym razem go nie było. Nie jest on widoczny na żadnym z wielu zdjęć, które wówczas wykonałem. Nie odpuściłbym też możliwości obejrzenia tych ciekawych czeskich i słowackich modeli.

W następnej części tej targowej relacji pojawi się „brejlovec”. 

Część nr 11 - „brejlovec”.

Pierwsza część relacji z targów Czech Raildays 2019.

Relacja z targów Czech Raildays 2018.

Sytuacja awaryjna, czyli motoraczek w roli filmowego gwiazdora

 

W 2018 roku zachęcałem do obejrzenia filmu „Dziennik maszynisty” (tu link do tego materiału). 7 lipca 2023 miała miejsce polska premiera kinowa innego „kolejowego” filmu, którego nie może zabraknąć w Blogu Transportowym. Tym razem czeskiego. To „Sytuacja awaryjna” (tytuł oryginalny „Mimořádná událost”).

Komedia, którą wyreżyserował Jiří Havelka. Zabawne spojrzenie na czeskie społeczeństwo. Satyra dotycząca przywar naszych sąsiadów. Główne miejsce akcji to wagon motorowy serii 810, czyli potocznie motorak. 

Dlaczego taki pojazd? Reżyser zainspirował się prawdziwymi wydarzeniami z roku 2019. Wówczas przez 14 minut wagon motorowy toczył się bez kontroli wioząc 11 pasażerów. Nikomu nic się nie stało, a z rzeczywistych 14 minut powstał ponad godzinny film.

Jak podaje portal iDNES.cz, będący filmowym pierwowzorem pociąg w dniu 19 lutego 2019 o godzinie 8:44 wyruszył ze stacji Velké Meziříčí, kierując się w stronę miejscowości Křižanov. Po pewnym czasie wagon motorowy sam się zatrzymał. Problem dotyczył hamulca postojowego. Maszynista wyeliminował usterkę wyłączając hamulec, a następnie włączając go ponownie. Niestety po przejechaniu 80 metrów pojazd znowu zatrzymał się. Po konsultacjach telefonicznych maszynista (jednocześnie jedyny pracownik kolei w pojeździe, bo na lokalnych trasach brak obsługi konduktorskiej) przystąpił do naprawy. Najpierw w części pasażerskiej (tam było słychać uchodzące powietrze), a następnie na zewnątrz pojazdu. Kiedy był na torowisku, ze względu na pochył terenu, w pewnym momencie wagon niespodziewanie zaczął się staczać. Przy okazji włączyła się blokada drzwi związana z biegiem pojazdu. Maszynista nie mógł więc do niego wrócić. Wyruszył zatem pieszo za pociągiem, jednocześnie informując telefonicznie o zdarzeniu dyżurnego ruchu ze stacji Velké Meziříčí, gdzie wagon powoli wracał. Jak zaraportowano, była godzina 9:14.

Co ciekawe, pociągiem podróżowała córka dyspozytora ze stacji końcowej, z Křižanova. Po kontakcie telefonicznym zaciągnęła ona hamulec bezpieczeństwa. Nie zadziałał. Drugi również. Jak później ustalono, był to efekt manipulacji przy zaworach powietrza w trakcie przeprowadzanej przez maszynistę naprawy. Zadziałał jednak hamulec elektromagnetyczny, który spowolnił prędkość do około 20 km/h. Po pokonaniu 4 kilometrów pojazd sam zatrzymał się na stacji Velké Meziříčí, z której niedawno wyruszył (znów rola ukształtowania terenu). Zdarzenie to było dość intensywnie opisywane w czeskich mediach.

W rzeczywistym zdarzeniu nie brał udziału motorak, lecz przedstawiciel zupełnie innej serii pojazdów. To Stadler Regio-Shuttle RS1, a dokładnie egzemplarz o oznaczeniu 841 002-9 z 2012 roku (przewoźnik České dráhy). Najprawdopodobniej reżyser wybrał motoraka ze względu na to, że jest on symbolem czeskich lokalnych linii kolejowych, a to właśnie na jednej z nich toczy się akcja tej komedii. 

W rolę głównego bohatera filmu wcielił się odrestaurowany na pojazd historyczny wagon o oznaczeniu M152.0517. To rocznik 1982. Jako fabrycznie nowy został przypisany do lokomotywowni Nové Zámky na terenie obecnej Słowacji. Od 1994 roku, już jako 810 517-3 realizował zadania z miejscowości Štúrovo (przy granicy z Węgrami). Kolejna zmiana przydziału nastąpiła w 2003 roku. Wówczas motorak trafił do Popradu. W roku 2006 przeszedł ostatni remont jako własność narodowego słowackiego przewoźnika ZSSK. Po wycofaniu z eksploatacji, w roku 2013 pojazd został kupiony przez czeską firmę KŽC Doprava i przeprowadzono jego remont w ŽOS Zvolen. 

KŽC Doprava jest operatorem publicznego i niepublicznego transportu kolejowego. Jak podaje na swojej stronie: „Zatrudnia 66 pracowników, posiada 36 pojazdów kolejowych (lokomotyw i wagonów), prowadzi regularne przewozy pasażerskie na 11 liniach w Czechach i działa w 5 regionach, głównie w Czechach. W latach 2010 - 2012 KŽC Doprava uratowała łącznie 23 linie regionalne przed wyginięciem i jest liderem w segmencie kolejowej nostalgii i muzeów” (tłumaczenie: Google). 

Filmowy motoráček regularnie obsługuje połączenia w rejonie Pragi (linie S24 i S34).

Cytat fotograficzny (screen) ze strony Filmweb.pl - fragment poświęcony filmowi „Sytuacja awaryjna”. Na pierwszym planie główny bohater, czyli motorak M152.0517 w trakcie odjazdu ze stacji początkowej, na którą niespodziewanie powróci za jakiś czas. Poniżej miniatury innych zdjęć z filmu.

Fragmenty zwiastuna filmu „Sytuacja awaryjna”. Źródło: YouTube, kanał AuroraFilmsPl - dystrybutor filmu. Tu link do zwiastuna.

Informacja o głównym bohaterze komedii „Sytuacja awaryjna” na stronie internetowej obecnego właściciela - KŽC Doprava. Źródło: www.kzc.cz.

Do czeskich kin „Sytuacja awaryjna” trafiła już w 2022 roku, zyskując sporą popularność. W Polsce odtwarzana jest głównie w małych kinach studyjnych. 

„Sytuacja awaryjna” to oczywiście nie tylko motywy kolejowe (+ rewelacyjny bohater drugiego planu, kultowy strażacki Liaz), ale przede wszystkim dobra komedia. Salwy śmiechu wybuchały co chwilę, a sala kinowa w trakcie mojego seansu była pełna w prawie 100%. Gorąco polecam ten film.

Nowe filmy – marzec 2020

Marzec 2020 był bez wątpienia wyjątkowym miesiącem, który bardzo odmienił życie w Polsce i innych krajach. To za sprawą koronawirusa SARS-CoV-2.

W tle wydarzeń związanych z rozprzestrzenianiem się pandemii, wprowadzaniem kolejnych ograniczeń w funkcjonowaniu społeczeństwa itp., publikowałem na swoim kanale YouTube dwa filmy transportowe. Oba zagraniczne. Kolejowy i autobusowy.

Ten pierwszy nagrałem 8 lutego 2020 w Czechach, na stacji Krnov. Nawet nie przypuszczałem wówczas, że będzie to przez kilka miesięcy moja ostatnia zagraniczna wyprawa, bo granice zostaną zamknięte. 

W Krnovie nagrywałem już wielokrotnie, choć nie wszystkie materiały zostały opublikowane. To była sobota. W cyklu co dwie godziny spotykają się tam trzy pociągi narodowego przewoźnika České dráhy. Wszystkie spalinowe, bo Krnov nie jest zelektryfikowany. Wagon motorowy, doczepny i sterowniczy to obsługa rychlików z Olomouca do Ostrawy i z Ostrawy do Olomouca. Natomiast mały „motorak” to osobní vlak z i do miejscowości Jindřichov ve Slezsku. 

Akcja dzieje się po godzinie 13. Więcej informacji o danych pojazdach i obsługiwanych przez nie pociągach przedstawię w oddzielnym wpisie.

Drugi film powstał w lipcu 2018 na Cyprze, w mieście Pafos. To druga część prezentowanego wcześniej nagrania. Autobusy Paphos City Buses (ΟΣΥΠΑ ΛΤΔ), czyli same Mercedesy Citaro z jednym wyjątkiem do obsługi linii podmiejskich, którego szczegółów jeszcze nie ustaliłem.

Na temat autobusów w Pafos w późniejszym czasie opublikuję kolejne materiały.