Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Trolejbusy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Trolejbusy. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 5 marca 2026

Trolejbusy w Valparaíso (7) – przegubowce na Av. Argentina

 

Ponownie zapraszam do Chile, do miasta Valparaíso, na spotkanie z tamtejszymi trolejbusami. Ostatnio opisywałem sytuację bieżącą oraz pokazywałem jednego z Pullmanów (tu link do tego materiału). Teraz, zgodnie z obietnicą, pora na przegubowce.

Było ich łącznie aż 26 egzemplarzy. Wszystkie sprowadzone ze Szwajcarii: z Zurychu, Genewy i Szafuzy. To pojazdy marek Berna i FBW (Franz Brozincevic Wetzikon). Obie szwajcarskie i wytwarzane głównie na rynek wewnętrzny.

Przegubowce te dotarły do Valparaíso w roku 1991, z przeznaczeniem części z nich do obsługi sieci w mieście Santiago. Po roku 1994 zostały zwrócone – likwidacja trolejbusów w Santiago. 

Imponująca ilość taboru klasy mega z upływem lat zmniejszała się. Stopniowo wycofywano z ruchu kolejne egzemplarze. Po roku 2010 w Valparaíso eksploatowano już tylko 7 przegubowców, w tym trzy marki FBW i cztery marki Berna. 

Firma Google na pętli Av. Argentina dobrze udokumentowała przegubowca nr 503. To FBW GTr51 z 1963 roku. Pierwotnie eksploatowany w Zurychu, pod numerem 129. Jego eksploatacja zakończyła się w grudniu 2016.

Obok niego odpoczywa (opuszczone pantografy) inny FBW GTr51. To pojazd nr 105 z 1959 roku. Również sprowadzony w 1991 roku z Zurychu. Trolejbus pozostał z oryginalnym, szwajcarskim numerem 105. Jego eksploatacja zakończyła się w 2015 roku, w sierpniu.

Oficjalny powód wycofania z ruchu przegubowców nr 105 i 503 to wprowadzanie do eksploatacji nowszego taboru - NAW/Hess BGT 5-25.



FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy
Trolejbus FBW GTr51 nr 503 udokumentowany na pętli Av. Argentina. Obok widoczny fragment takiego samego przegubowca oznaczonego numerem 105. Październik 2014. Źródło: Google Street View.

 
FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy

FBW GTr51, Trolebuses de Chile. Blog Transportowy
Trolejbus FBW GTr51 z oryginalnym szwajcarskim numerem 105. Pantografy opuszczone - pojazd ma dłuższą przerwę lub jest odstawiony. Pętla Av. Argentina ze względu na braki miejsca w zajezdni pełniła również funkcję nocnego parkingu. Co ciekawe, ponoć nie odnotowano w związku z tym aktów wandalizmu. Obok FBW nr 503. Październik 2014. Źródło: Google Street View.


Piękne pojazdy. Niestety przegubowe trolejbusy nie są już eksploatowane w Valparaíso. 

Na szczęście firma Google udokumentowała także inne trolejbusy klasy mega. Następnym razem znów zaproszę Was na pętlę Av. Argentina, prezentując trzy wyjątkowe pojazdy, w tym dwa marki Berna, jeden przegubowy.

Teraz jeszcze krótkie informacje o nieistniejących już szwajcarskich markach Berna i FBW. Oczywiście w kontekście trolejbusów. 

Trolejbusy Berna produkowano w latach 1940 – 1967. Powstało ich łącznie 131 egzemplarzy (w wersji solo i przegubowej). Wszystkie sprzedano na rynek krajowy. Dopiero po zakończeniu eksploatacji w szwajcarskich firmach transportowych trafiały do przewoźników zagranicznych, np. do omawianego Valparaíso. Pod marką Berna powstawały także samochody osobowe (tylko w początkowym okresie działalności), autobusy i ciężarówki. W roku 1978 produkcję pojazdów przejęła firma Saurer.    

Natomiast trolejbusy marki FBW produkowano w latach 1932 – 1984. W tym przypadku oprócz rynku szwajcarskiego, trafiały one również do Czechosłowacji. Różne źródła podają inne informacje na temat tego drugiego kraju. Wygląda jednak na to, że nie były to kompletne pojazdy, a jedynie ich podwozia, które zostały zabudowane w Czechosłowacji lub druga opcja, trochę kompletnych pojazdów oraz podwozia do zabudowy. Sumując, z ogólnodostępnych materiałów wynika, że pod marką FBW powstało 498 trolejbusów. Podobnie jak w przypadku marki Berna, historię FBW zakończyła firma Saurer. Tu jednak nie było przejęcia, a połączenie w 1982 roku, w następstwie którego powstała marka NAW (Nutzfahrzeuggesellschaft Arbon & Wetzikon). Trolejbusy FBW powstawały jeszcze do roku 1984, a potem już jako NAW. Co ciekawe, w szwajcarskiej miejscowości Wetzikon funkcjonuje muzeum marki FBW, posiadające sporą kolekcję oznaczonych tym logo ciężarówek i autobusów. Trolejbusów najprawdopodobniej nie ma w swych zbiorach. Tu link do strony muzeum.


Link do pierwszej części tego materiału.



Wpisy poświęcone starszym wiekiem pojazdom


piątek, 20 lutego 2026

Trolejbusy w Valparaíso (6) – pętla na Av. Argentina, Pullman

 

Minęło już dość sporo czasu od mojej ostatniej prezentacji kultowych trolejbusów kursujących po mieście Valparaíso w Chile. Wówczas zająłem się pojazdami, które firma Google udokumentowała na pętli Aduana (tu link do tego materiału). Teraz zgodnie z obietnicą zapraszam na przeciwną końcówkę - Av. Argentina. Wcześniej jednak kilka informacji o aktualnej sytuacji trolejbusów w Valparaíso.

Obie linie trolejbusowe nr 801 (przez Pedro Montt) i 802 (przez Av. Colón) nadal kursują (wspólne pętle Aduana i Av. Argentina). 

Linia 801 funkcjonuje tylko w dni robocze i w soboty. Od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 19:00, z częstotliwością co 20 – 30 minut. Natomiast w soboty od 10:00 do 17:00 co 30 minut.

Natomiast linia 802 jeździ codziennie. W dni robocze w godzinach od 7:00 do 19:00, w soboty 8 – 22, a w niedziele i święta 10 – 20. W dni robocze kursy są realizowane co około 5 – 6 minut, w soboty co 6 – 8 minut oraz w niedziele i święta co 20 minut. 

Z dostępnych w Internecie informacji wynika, że najstarsze na świecie liniowe trolejbusy Pullman-Standard już nie kursują. Od 2023 roku wyłączną obsługę linii trolejbusowych zapewniają sprowadzone ze Szwajcarii (z Lucerny) pojazdy NAW/Hess BGT 5-25. Szkoda, ale niestety takie są prawa rynku. Te zabytki nie mogły konkurować z autobusami kursującymi po tych samych trasach. Obecnie eksploatowany tabor również nie jest najnowszy, a biorąc pod uwagę, że firma Trolebuses de Chile zakupiła 44 autobusy elektryczne (marki King Long), można obawiać się, że w przyszłości pojawią się plany likwidacji trolejbusów. Oby jednak nie. Na ten moment elektrobusy obsługują utworzone dla nich nowe linie E01 – E05.

Pullmany zostały wpisane na listę zabytków, więc raczej kasacja im nie grozi. Mają status Monumento Nacional (Pomnika Narodowego Chile). Ładnie i oficjalnie rzecz ujmując, obecnie trwa proces transformacji z pojazdów użytkowych w ściśle chronione dziedzictwo narodowe. Efektem tego jest wyremontowanie Pullmana nr 814 z 1947 roku. Jest on teraz czynnym pojazdem historycznym, biorącym udział w różnych przejazdach okazjonalnych. Projekt ten jest wspierany przez chilijskie Ministerstwo Kultury i Sztuki oraz fundusze regionalne. 

Pozostałe Pullmany stoją gdzieś odstawione, najprawdopodobniej na terenie zajezdni przy Van Buren. 

Tyle w temacie sytuacji bieżącej. Skoro już rozpisałem się o Pullmanie, obowiązkowo muszę pokazać któregoś z nich. W czerwcu 2013 na pętli Av. Argentina Google udokumentowało pojazd nr 821. Mogliście go już zobaczyć we wcześniejszym wpisie dotyczącym pętli Aduana. To był materiał z 2012 roku. W 2013 pojazd ten został dokładniej sfotografowany.



Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.

Pullman-Standard 45CX, 821, Trolebuses de Chile S.A., Blog Transportowy.
Pullman-Standard 45CX nr 821 obsługujący linię 801. Przerwa na pętli Av. Argentina. Czerwiec 2013. Źródło: Google Street View. Ostatni Pullman został wycofany z obsługi zwykłych kursów liniowych w dniu 8 marca 2023. Był to pojazd nr 859. 

 

Trolejbus nr 821 to Pullman-Standard 45CX. Rocznik 1948. Pierwotnie eksploatowany w Santiago, a od 1954 roku w Valparaiso. Pojazd przebudowany pod koniec lat 80-tych ubiegłego wieku – stąd inny wygląd ściany tylnej niż w wersji oryginalnej. Niestety oldtimer ten został skasowany w 2017 roku.

W kolejnej części materiału z Valparaíso ponownie zaproszę Was na pętlę Av. Argentina. Firma Google sfotografowała tam także przegubowe trolejbusy. To im poświęcę następny wpis.


Część nr 7 - przegubowce na Av. Argentina.


Link do pierwszej części tego materiału.



Blog Transportowy na Facebooku


niedziela, 21 grudnia 2025

Nowe filmy – listopad 2025

 

W listopadzie 2025 na kanale filmowym Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies) pojawiło się siedem nowości. Tradycyjnie jeden dłuższy film, a pozostałe to krótkie nagrania typu „shorts”. Tematyka autobusowa, tramwajowa, kolejowa i trolejbusowa.

Jak zawsze zaczynam od dłuższego nagrania. To prezentacja pojazdów z historycznej kolekcji MPK Kraków. 

Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Zorganizowana w dniach 7 listopada - 3 grudnia 2025 wystawa o nazwie „Przystanek Jubileusz”, z okazji 150-lecia komunikacji miejskiej w Krakowie. Szczegółowo opisałem ją w oddzielnym wpisie – tu link.



Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Blog Transportowy.
Fragment filmu. Jelcze M-11 i PR-110, a obok Solaris Urbino 12.


Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Blog Transportowy.
Fragment filmu. Widok na ekspozycję ustawioną w hangarze.


Na filmie zobaczycie autobusy San H01B, Ikarus 620, Jelcz M-11, Jelcz PR-110U, Solaris Urbino 12, Jelcz 021, Ikarus 280 i Autosan H6-20. Mikrobusy Nysa N59M i Nysa 522. Taksówki Warszawa M20 i FSO 125p. Przyczepy autobusowe Karosa B40 i Gottfried Lindner.

Nagranie powstało 15 listopada 2025.





Pierwszy z listopadowych „shortsów” także powstał w Krakowie. 

Częściowo otwarta po przebudowie pętla tramwajowa Wzgórza Krzesławickie. Pomiędzy przystankiem końcowym i początkowym przejeżdża Stadler Tango „Lajkonik” nr HY866 na linii 4. 

1 listopada 2025.





Zmieniamy środek transportu i kraj. Słowacja, miasto Preszów. 

Trolejbus Škoda 30Tr SOR nr 740. Ulica Hlavná, linia nr 1. Nieprawdopodobne jest to, że w kadrze brak samochodów osobowych, a to przecież centrum miasta.

Data nagrania: 2 maja 2025.





Teraz Austria. Wiedeń. Pętla tramwajowa Schottentor. Wjazd wagonu Siemens ULF A1 nr 104 na linii 44. Ujęcie rozpoczyna się widokiem na charakterystyczny Kościół Wotywny (Votivkirche), wzniesiony w 1879 roku na pamiątkę ocalenia cesarza Franciszka Józefa z zamachu.

Data nagrania: 11 październik 2023.





Wracamy do Polski. Dębica. Przy dworcu kolejowym przejeżdża autobus Solaris Urbino 12 nr 062 z MKS (Miejska Komunikacja Samochodowa) Dębica. Obsługa linii nr 3. 

Data nagrania: 17 października 2025.





Stacja Kraków Główny. Lokomotywa 3E-100-030 z SKPL odjeżdża ze składem pociągu specjalnego „Karo” z Poznania Głównego do Krakowa Głównego przez Jarocin, Pleszew, Kalisz, Zduńską Wolę, Kłobuck i Pyrzowice Lotnisko. Pociąg skończył bieg. Przejazd zorganizowała firma Turkol. Więcej na ten temat pisałem pod tym linkiem.

Data nagrania: 22 listopada 2025.





Ponownie Wiedeń. Główny dworzec kolejowy (Wien Hauptbahnhof). Właśnie kończy bieg pociąg IC 730 z Villach. Prowadzi go lokomotywa Siemens EuroSprinter nr 1116 176. 

Rozkład jazdy: Villach Hbf 06:13, Klagenfurt Hbf 06:38-06:39, Leoben Hbf 08:32-08:33, Bruck an der Mur 08:42-08:45, Wien Hbf 10:35. 

Nagranie z dnia 20 czerwca 2023.





Trolejbusowych nagrań z miasta Preszów mam jeszcze kilka. Pojawią się już niedługo. Będą także między innymi kolejne materiały z wiedeńskiego dworca głównego.



Blog Transportowy na YouTube, kanał Lukaszwo - Transport Movies


poniedziałek, 2 czerwca 2025

Dwa trolejbusy z Bańskiej Bystrzycy

 

Bańska Bystrzyca (Banská Bystrica) to miasto w środkowej Słowacji. Jest ono zamieszkane przez ponad 73 tysiące osób. To właśnie liczba ludności czyni Bańską Bystrzycę szóstą największą miejscowością Słowacji (w kolejności za Bratysławą, Koszycami, Preszowem, Żyliną i Nitrą). 

Miasto to należy także do grona pięciu słowackich miejscowości, w których kursują trolejbusy. Pozostałe to Bratysława, Preszów, Żylina i Koszyce, choć w tym ostatnim pozostaje tylko sieć trakcyjna, bo ruch trolejbusowy zawieszono w 2015 roku.

Plany wprowadzenia trolejbusów w Bańskiej Bystrzycy pojawiły się już w latach 30-tych ubiegłego wieku i zakładały także elektryfikację połączeń międzymiastowych, np. do miejscowości Ružomberok. Nic z tego jednak nie wyszło. Trolejbusy uruchomiono dopiero 24 sierpnia 1989. Eksploatowano wówczas Škody 14Tr i przegubowe 15Tr. Co ciekawe, przewozami zajmowała się firma  ČSAD Banská Bystrica, czyli odpowiednik polskiego PKS-u. Po zmianach ustrojowych i po rozpadzie Czechosłowacji, przewoźnicy zmieniali się. 

W dniu 1 stycznia 2006 zawieszono kursowanie linii trolejbusowych. Wpływ na to miało wiele czynników, w tym główny, ekonomiczny oraz mniej oficjalne elementy, jak np. brak porozumienia pomiędzy nowym operatorem komunikacji miejskiej (SAD Zvolen), a wcześniejszym miejskim przewoźnikiem. 

Mieszkańcy Bańskiej Bystrzycy rozpoczęli batalię o powrót trolejbusów, którą ostatecznie wygrali. 10 listopada 2007 uruchomiono dwie pierwsze linie trolejbusowe. Ich obsługą zajął się miejski przewoźnik - Dopravný podnik mesta Banská Bystrica, który zadanie to wykonuje nadal. 

Obecnie trolejbusy DP Banská Bystrica kursują na 8 liniach. Częstotliwość kursów jest mocno zróżnicowana. Są trasy obsługiwane co 10 minut, a inne np. raz na godzinę. Tabor stanowi 26 pojazdów liniowych oraz dwa historyczne (Škoda 14Tr nr 1001 i przegubowa 15Tr nr 1501). Przeważa tabor krótki reprezentowany przez Škodę 30Tr, powstałą na bazie nadwozia SOR TNB12. Takich pojazdów jest aż 20. Dostarczono je w roku 2011 (19 egzemplarzy) i 2015 (tylko jeden). 

To właśnie Škody 30Tr są bohaterkami tego wpisu. Dwa jedyne trolejbusy, które udało mi się udokumentować w Bańskiej Bystrzycy. Krótki wypad na dworzec kolejowy, po zwiedzaniu historycznego centrum miasta. Jest tam pętla autobusowo-trolejbusowa, z której właśnie odjeżdżał pojazd nr 3015 jako linia nr 6 w relacji Železničná stanica – Moskovská. Czas przejazdu całej trasy to 24 minuty. Częstotliwość kursów linii 6 to 20 – 30 minut.

Na pętli odpoczywał także trolejbus nr 3008. Nie miał on jednak oznakowania liniowego. Wozy nr 3015 i 3008 są z 2011 roku.



Škoda 30Tr SOR, Dopravný podnik mesta Banská Bystrica, 3015

Škoda 30Tr SOR, Dopravný podnik mesta Banská Bystrica, 3015
Škoda 30Tr SOR nr 3015 właśnie rozpoczyna kurs linii 6 z pętli Železničná stanica, czyli spod dworca kolejowego. 3.05.2025.


Škoda 30Tr SOR, Dopravný podnik mesta Banská Bystrica, 3008

Škoda 30Tr SOR, Dopravný podnik mesta Banská Bystrica, 3008

Škoda 30Tr SOR, Dopravný podnik mesta Banská Bystrica, 3008

Škoda 30Tr SOR, Dopravný podnik mesta Banská Bystrica, 3008
Škoda 30Tr SOR nr 3008 odpoczywa na pętli Železničná stanica. Ten model trolejbusu wyróżnia się dodatkowymi, czwartymi drzwiami. Na ścianie tylnej widoczny napis SOR CITY  TNB12. 3.05.2025.


Na pętli odpoczywał i pięknie pozował do zdjęć także inny trolejbus Škoda 30Tr SOR. Niestety kręcił się obok niego dziwny, krzyczący i agresywny człowiek, więc ze względów bezpieczeństwa nie zbliżałem się do tego pojazdu. Wizualnie nie różnił się niczym od powyższych wozów nr 3008 i 3015.

Pozostały tabor trolejbusowy firmy Dopravný podnik mesta Banská Bystrica to trzy SOR-y TNB12 o numeracji 3201 – 3203 (z lat 2016, 2017 i 2018). Wizualnie identyczne ze Škodami 30Tr. Są także trzy przegubowce Škoda 31Tr z 2015 roku (nr 3101 – 3103), powstałe na bazie autobusów SOR NB18.



Blog Transportowy na Facebooku


poniedziałek, 28 kwietnia 2025

Nowe filmy – marzec 2025, już ponad 5 milionów wyświetleń

 

Tradycyjne miesięczne zestawienie nowych materiałów opublikowanych na filmowej wersji Bloga Transportowego, czyli na kanale YouTube Lukaszwo – Transport Movies zaczynam dość nietypowo. Będzie trochę chwalenia się. Niedawno otrzymałem wiadomość, że liczba wyświetleń wszystkich moich filmów przekroczyła już wartość 5 milionów. Super. Dziękuję Wam.

Teraz już standardowo. W marcu 2025 kanał Bloga Transportowego wzbogacił się o 8 nowych nagrań. Jedno tradycyjne jakości 4K i siedem krótkich „shortsów”. Prezentują one trolejbusy, tramwaje, pociągi i autobusy. Każdy powinien więc znaleźć coś dla siebie.

Duży film powstał w stolicy Łotwy, na tamtejszej stacji Rīga-Pasažieru oraz w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Przedstawia najnowszy tabor przewoźnika AS Pasažieru vilciens operującego pod nazwą Vivi. To elektryczne zespoły trakcyjne Škoda 16EV.



Škoda 16EV, 16EV-0013, AS Pasažieru vilciens, Vivi, Rīga-Pasažieru
Fragment filmu. Škoda 16EV-0013 przewoźnika Vivi odjeżdża ze stacji Rīga-Pasažieru.

 

Więcej informacji na temat ezt Škoda 16EV przedstawię w ramach cyklu „Pociągi w Rydze”, którego pierwsza część dostępna jest pod tym linkiem.

Nagrywałem w dniach 2 i 3 października 2024.





Teraz krótkie „shortsy”. Pozostajemy w Rydze. Przez Marijas iela jedzie trolejbus Škoda 27Tr Solaris nr 17693 na linii 22. Nagrywałem 2 października 2024.





Kolejne trzy tramwajowe nagrania pojawiły się już w Blogu Transportowym, w materiale dotyczącym 50-lecia rozpoczęcia eksploatacji Konstali 105N w Krakowie. Tu link do niego.

Wszystkie powstały na pl. Centralnym, w dniu 2 marca 2025. Wówczas MPK Kraków zorganizowało małą paradę „stopiątek”. Jako pierwszy jechał historyczny Konstal 105N nr 271 + 266.





Za nim przemieszczał się pozyskany od Tramwajów Śląskich, będziński Konstal 105NT nr 789, wyposażony w dodatkowy pantograf służący do odladzania sieci trakcyjnej.





Jako ostatni jechał tak zwany „ufok”, czyli trójwagonowy Konstal 105Na, a dokładniej 105Na nr RZ231 + 105NaD nr RZ233 + 105NaD nr RZ239.





Tyle w temacie tramwajów. Kolejne marcowe filmy prezentowały autobusy. Na początek zapraszam do Kędzierzyna-Koźla. Skrzyżowanie ulic Portowej i Szymanowskiego w Koźlu Porcie. Linię nr 2 do Osiedla Piastów obsługuje Solaris Urbino 12 nr 166 z miejscowego MZK. Rocznik 2010.

Nagrywałem 9 marca 2025.





Teraz zmiana lokalizacji i marki. Szwecja, Sztokholm. Pętla autobusowa Ropsten. Autobus MAN Lion's City G CNG nr 7210 rozpoczyna kurs na linii 76. Rocznik 2017. 

Nagrywałem 13 marca 2025.





Pozostajemy przy marce MAN, ale wracamy do Polski. Kraków, pętla autobusowa Czyżyny Dworzec. Przejazd autobusu MAN Lion`s Intercity LE 13 nr KM499 na linii aglomeracyjnej 262. Rocznik 2022. Po krakowskiej sieci komunikacji miejskiej kursuje tylko 10 takich pojazdów. Są one wykorzystywane do obsługi linii aglomeracyjnych.

Nagrywałem 7 marca 2025. 





W kwietniu 2025 na kanale Lukaszwo – Transport Movies publikuję kolejne ciekawe filmy transportowe, w tym nagrania przedstawiające kultowy tramwaj do Opiciny. Niezwykłe rozwiązanie techniczne.



Blog Transportowy na YouTube, kanał Lukaszwo - Transport Movies


sobota, 17 sierpnia 2024

Trolejbusy we Lwowie (8) – LAZ (ЛАЗ) E183

 

Po prezentacji starego modelu trolejbusu LAZ (tu link), pora na coś nowszego. W sumie wówczas, czyli w roku 2013 najnowszego. 

To produkt ukraiński i miejscowy, bo ze Lwowa. Niskopodłogowy LAZ E183. Lwowskie Zakłady Autobusowe wytwarzały takie trolejbusy seryjnie w latach 2006 – 2013. Łącznie powstało blisko 300 egzemplarzy. Trafiły one w większości do przewoźników ukraińskich (najwięcej do Doniecka, aż 70 sztuk). Natomiast 14 pojazdów sprzedano do Bułgarii (Stara Zagora i Pazardżik). 

Przedsiębiorstwo LvivElectroTrans (Львівелектротранс) w latach 2006 – 2008 stało się użytkownikiem 11 trolejbusów LAZ E183, które oznaczono w przedziale 100 – 110. W roku 2012 przewoźnik wzbogacił się o jeszcze jeden taki pojazd. Otrzymał on nr 113. To rocznik 2007, dawny egzemplarz testowy, który sporo czasu spędził w rosyjskim Petersburgu. 

W trakcie naszego wyjazdu do Lwowa, w roku 2013 udało mi się udokumentować jedynie jednego przedstawiciela modelu E183. Jego stan wizualny był bardzo zły. Odrapane nadwozie reklamujące Euro 2012 i od razu zwracający uwagę brak elementu ściany przedniej.

To pierwszy lwowski LAZ E183. Otrzymał on numer taborowy 100. Poniższe zdjęcia przedstawiają go w trakcie postoju na pętli Uniwersytet. Obsługiwał wówczas linię nr 10.



LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183

LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183

LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183

LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183

LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183
Trolejbus LAZ E183 nr 100 na pętli Uniwersytet. Przed nim autobus MAN NL202 o rejestracji 
ВС 8916 СВ, który obsługuje linię 2A. To rocznik 1995, w latach 2006 - 2010 eksploatowany przez MPK Kielce pod oznaczeniem 343. 29.04.2013.


LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183
Zbliżenie na przód LAZ-a nr 100. 


Z dostępnych w Internecie informacji wynika (na podstawie Transphoto.org), że w 2019 roku LAZ E183 nr 100 został wycofany z eksploatacji, stając się między innymi źródłem części dla trolejbusu nr 105. Na początku roku 2024 został skasowany.

To samo źródło podaje, że obecnie we Lwowie jest jeszcze eksploatowanych sześć LAZ-ów E183 (nr 104, 105, 107, 109, 110 i 113). Dodatkowo na stanie przewoźnika pozostają dwa niesprawne egzemplarze (nr 103 i 108).



LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183

LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183

LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183

LAZ E183, Lwów, LvivElectroTrans (Львівелектротранс), ЛАЗ E183
Według źródeł internetowych wciąż czynny jest LAZ E183 nr 110 z 2008 roku. Tu w trakcie obsługi linii 13 na ul. Zernowa. Październik 2011. Źródło: Google Street View.


LAZ E183, ЛАЗ E183, Pazardżik

LAZ E183, ЛАЗ E183, Pazardżik

LAZ E183, ЛАЗ E183, PazardżikLAZ E183, ЛАЗ E183, Pazardżik

LAZ E183, ЛАЗ E183, PazardżikLAZ E183, ЛАЗ E183, Pazardżik
Trolejbusy LAZ (ЛАЗ) E183 zostały sprzedane również do Bułgarii. Na zdjęciach jeden z ośmiu egzemplarzy, które trafiły do miasta Pazardżik. Pojazd nr 27 (rocznik 2013) w trakcie postoju na pętli przy dworcu kolejowym. Kwiecień 2023. Źródło: Google Street View.


Tak kończę serię wpisów o lwowskich trolejbusach. Być może za jakiś czas jeszcze do nich powrócę, ale będą to już tylko materiały udostępnione przez Google w ramach usługi Street View.  

Nasz wyjazd do Lwowa w 2013 roku zaowocował wykonaniem dość sporej ilości zdjęć także innym środkom transportu. Dlatego już niedługo rozpocznę serię poświęconą tamtejszym autobusom.


Link do pierwszego wpisu o lwowskich trolejbusach.



Wpisy dotyczące Lwowa