Czech Raildays 2019 (13) – doczepy wagonów motorowych

 

Minęło już sporo czasu od ostatniego wpisu na temat targów kolejowych Czech Raildays 2019. Wówczas zająłem się tematem „Vítkovickégo metra” (tu link do tego materiału). Teraz pora na historyczne doczepy wagonów motorowych. 

Takie pojazdy pojawiły się trzy i niestety nie towarzyszyły im wagony silnikowe. Wszystkie były elementem stoiska jakiejś firmy, np. miejscem spotkań biznesowych.

Zaczynam od najmniejszej doczepy. To wagon bufetowy (bistro). Pojazd o oznaczeniu Clm 4-6535, wyprodukowany na przełomie lat 40 i 50 tych ubiegłego wieku. Eksploatowany przez stowarzyszenie Plzeňská dráha (Kolej Pilzneńska) z Pilzna. 

Mała doczepka bufetowa, czyli wagon Clm 4-6535 stowarzyszenia Plzeňská dráha. 11.06.2019.

Detale wagonu Clm 4-6535. W oknie zamontowana rura klimatyzatora. To był bardzo dobry pomysł, bo tego dnia panował upał.

Na tym samym torze, obok ustawiono inny historyczny wagon doczepny. To dawna seria Balm, a obecna Btx761. Takie czteroosiowe wagony pasażerskie drugiej klasy produkowano w latach 1958 -1969 w Vagónce Studénka. Były doczepami do wagonów motorowych serii 820 (do roku 1988 jako seria M240.0).

Pojazd pokazany w Ostrawie miał oznaczenie 55 54 29-29 365-0. Najprawdopodobniej po przebudowie również pełnił funkcję wagonu bufetowego. To własność firmy Českomoravská železniční opravna z z miejscowości Přerov, która zajmuje się naprawami taboru kolejowego (między innymi wykonała rekonstrukcję słynnego wagonu motorowego Slovenská strela, o którym pisałem tutaj).

Kolejne wagonowe bistro pokazane na targach Czech Raildays 2019. Wagon dawnej serii Balm z firmy Českomoravská železniční opravna. 11.06.2019.

Dwa wagony bufetowe ustawione obok siebie. Duży Balm i mały Clm. 

Ostatni wagon doczepny ustawiono pośród lokomotyw, za opisanym już wagonem motorowym o nazwie Lucy Train. Ten pojazd to także bistro. Niestety nie mam na jego temat żadnych dodatkowych informacji – nie udało mi się sfotografować jego oznaczeń.

Po analizie materiałów dostępnych w Internecie, stwierdziłem, że najprawdopodobniej jest to „bufetový vůz” serii Bam. Własność przewoźnika České dráhy. Rocznik 1949, producent Vagonka Tatra Studénka. Przydział do stacji Pilzno. 

Ustawiony pośród innego taboru „bufetový vůz” serii Bam. 

W następnej części tej targowej relacji zaprezentuję pojazdy marki Zephir.

Warto jeszcze dodać, że wydarzenie o nazwie Czech Raildays już nie odbywa się. Edycja z roku 2019 była ostatnią. Targi kolejowe nie opuściły jednak Ostrawy. Teraz odbywają się pod nazwą Rail Business Days, a edycja 2026 będzie miała miejsce w dniach 9 – 11 czerwca. Tu link do strony internetowej.

Pierwsza część relacji z targów Czech Raildays 2019.

Relacja z targów Czech Raildays 2018.

Nowe filmy – październik 2025

 

Zgodnie z comiesięczną tradycją, pora na zestawienie nowych filmów opublikowanych na kanale YouTube Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies). W październiku 2025 było ich osiem. Tradycyjnie jeden większy (4K), a reszta to krótkie nagrania typu „shorts”. Tematyka kolejowa i tramwajowa.

Główny motyw październikowych filmów to impreza kolejowa „Bieszczady 2025” zorganizowana przez Biuro Turystyki Kolejowej TurKol.pl, dokładnie pierwszy z uruchomionych wówczas pociągów specjalnych. To „Żelazny” w relacji Kraków Główny - Stalowa Wola Rozwadów przez Tarnów, Żabno, Tarnów, Dębicę, Chorzelów, Tarnobrzeg. Trójwagonowy pociąg prowadziła lokomotywa SU42-536 z SKPL.

To właśnie „Żelazny” i prowadząca go lokomotywa są bohaterami dużego nagrania 4K.

Fragment filmu. SU42-536 z pociągiem „Żelazny” w Żabnie.

Fragment filmu. SU42-536 z pociągiem „Żelazny” odjeżdża z Dębicy w stronę Mielca.

Oto, co zobaczycie na filmie:

0:12 - Stacja Kraków Główny. SU42-536 podjeżdża do składu.

0:44 - Stacja Kraków Główny. Dźwięki silnika SU42-536. Lokomotywa podpinana do wagonów.

1:27 - Stacja Bochnia. Postój pociągu. Dźwięki silnika lokomotywy.

1:35 - Stacja Tarnów. Zmiana kierunku jazdy. Oblot składu przed odjazdem do Żabna.

3:04 - Żabno, dawna stacja. Zmiana kierunku jazdy. Oblot składu przed powrotem do Tarnowa.

5:38 - Żabno, dawna stacja. Pociąg gotowy do powrotu do Tarnowa. Dźwięki silnika lokomotywy.

5:52 - Przejazd z Żabna do Tarnowa. Widok z pierwszego wagonu na lokomotywę.

6:24 - Stacja Dębica. Odjazd pociągu w stronę Mielca.

Nagrywałem 17 października 2025.

Dwa z krótkich filmów typu „shorts” to również pociąg „Żelazny”. Na początek zapraszam do Żabna koło Tarnowa. Sporadycznie docierają tam tylko pociągi towarowe. To obecnie końcowy punkt dawnej linii do Szczucina. 

Lokomotywa SU42-536 wykonuje oblot składu. Przejazd jest trochę utrudniony, bo tor w kilku miejscach mocniej przykryła ziemia. 

Teraz stacja Dębica. Pociąg „Żelazny” odjeżdża w stronę Mielca. Lokomotywa pięknie „kopci” i „gwiżdże”. Prawdziwy „Diesel power”. 

Zmieniamy środek transportu i kraj. Norwegia, Bergen. Tramwaj określany mianem kolei miejskiej Bybanen. To Stadler Variobahn nr 218. Po zmianie kierunku jazdy wagon obsługując linię nr 1 podstawia się na przystanek początkowy na terenie miejscowego lotniska. 24 sierpnia 2025.

Ponownie kolejowo i w Polsce. Stacja Oświęcim. Niedawno uruchomione połączenie z Krakowa do Bielska. 

ED74-001 z PKP Intercity odjeżdża jako pociąg IC „Baltazar” relacji Kraków Główny (14:24) - Bielsko-Biała Główna (15:49). 4.10.2025.

Wracamy do Norwegii. Tym razem Oslo. 

Tramwaj CAF Urbos 100 nr 443 na linii 19. Lokalne oznaczenie modelu to SL18. Przejazd z ulicy Kirkeristen w Stortorvet. 17 czerwca 2025.

Jeszcze raz stacja Oświęcim. Odjazd lokomotywy EP09-017 z PKP Intercity, która prowadzi pociąg EC „Porta Moravica” z austriackiego Grazu do Przemyśla Głównego. Pociąg zestawiony z wagonów austriackich kolei ÖBB i szwajcarskich SBB-CFF-FFS, w tym słynny wagon panoramiczny „Gotthard Panorama Express”. 16.08.2024.

Od nowego rozkładu jazdy 2025/2026 pociąg będzie obsługiwany wagonami kolei czeskich, a zatem nie będzie w nim już „atrakcji turystycznej”, czyli panoramicznej pierwszej klasy. Szkoda.

Ostatni z październikowych filmów to ponownie materiał z Norwegii. Bergen. Końcówka linii tramwajowych nr 1 i 2 w centrum miasta.

Kurs do lotniska rozpoczyna wagon Stadler Variobahn nr 233 na linii 1. W tle na przystanku końcowo-początkowym linii 2 stoi Stadler Variobahn nr 203. 25 sierpnia 2025.

Pociąg specjalny „Żelazny” już niedługo będzie bohaterem większego wpisu w Blogu Transportowym. Nim to jednak nastąpi, zapraszam do lektury materiału o innej imprezie kolejowej zorganizowanej przez Turkol. Pociągiem do Baborowa – tu link.

Będę także pisał o tramwajach w norweskim Bergen.

Rybnik, kilka lokomotyw i inne kolejowe

 

Wpisy dotyczące miasta Rybnik pojawiały się w Blogu Transportowym już kilka razy. Był to np. kilkuczęściowy materiał o przejeździe specjalnym realizowanym autobusem Karosa C744 (tu link). Teraz będzie kolejowo. Kilka zdjęć wykonanych w trakcie podróży z Krakowa do Rybnika, a potem już stacja Rybnik i jej największa atrakcja. Ogólnodostępny tor z odstawionymi lokomotywami PKP Cargo. 

Materiał ten powstał w sobotę, 10 sierpnia 2024. Wprawdzie głównym celem wyjazdu była odbywająca się cyklicznie w Rybniku giełda staroci, ale i na różne pojazdy czasu również starczyło.

Podróż z Krakowa do Katowic realizowaliśmy pociągiem TLK „Szczeliniec”, którego obsługę zapewniał kultowy spalinowy zespół trakcyjny serii SN84 z SKPL. W tym przypadku był to SN84-003 „Żuczek”. Rocznik 1976. 

Trasa TLK „Szczeliniec” to Kraków Główny (6:57) – Trzebinia (7:26/27) – Jaworzno Szczakowa (7:37/39) – Katowice (8:05/15) – Gliwice (8:37/38) – Kędzierzyn-Koźle (9:04/05) – Nysa (10:33/35) – Kamieniec Ząbkowicki (11:19/20) – Kłodzko Miasto (11:45/53) – Jedlina-Zdrój (12:48/49) – Wałbrzych Główny (12:57/13:10) – Jelenia Góra (13:55).

Kiedy dotarliśmy na stację, na sąsiednim torze na odjazd oczekiwał pociąg regio nr 34200 w relacji Kraków Główny (6:46) – Trzebinia (7:34/35) – Libiąż (7:46) – Oświęcim (7:59/8:00) – Brzeszcze (8:06/07) – Czechowice-Dziedzice (8:27). Jego obsługę zapewniała jednostka EN71-017. Równolatka SN84-003, czyli także 1976 rocznik. 

Dwaj weterani kolejowych szlaków. Poranne spotkanie na stacji Kraków Główny.  EN71-017 z Polregio do Czechowic-Dziedzic i SN84-003 „Żuczek” z SKPL do Jeleniej Góry. 10.08.2024.

Tablica kierunkowa pociągu TLK „Szczeliniec” na drzwiach SN84-003. 10.08.2024.

Wnętrze przedniej części SN84-003 na stacji początkowej Kraków Główny. 10.08.2024.

Na stacji Jaworzno Szczakowa zawsze są jakieś składy towarowe. Mimo sporej ilości słupów i innych elementów, czasami z jadącego lub stojącego pociągu udaje się coś „upolować”. Efekty takich łowów pojawiały się już w Blogu Transportowym, np. tutaj. 

Również w trakcie przejazdu do Rybnika było tam ciekawie. Na pobliskim torze stał skład dość nietypowych węglarek. Ich pudła miały kształt mocno odbiegający od znanych z polskich torów standardów. Chodzi mi o ściany czołowe, które nie tworzyły kątów prostych, lecz odchylały się na zewnątrz. Oznaczono je serią Eamnoss¹¹. Miały polskie numery „51”. Kod przewoźnika PL-AAEC, czyli firma AAE Ahaus Alstätter Eisenbahn AG z siedzibą w Baar (Szwajcaria). Była to jedna z największych prywatnych firm oferujących wagony do wynajmu w Europie (posiadała ich około 30 000). Piszę w czasie przeszłym, bo od 2015 jest ona częścią firmy VTG, której duże logotypy znajdowały się na każdym z wagonów. Dla porównania, VTG oferuje do wynajmu około 85 000 wagonów. 

Skład prowadził „Dragon” z NEWAG-u, a dokładniej maszyna o oznaczeniu E6ACT-004. Rocznik 2014. Elektrowóz w czarno-czerwonych barwach firmy Cargounit z Wrocławia, która specjalizuje się w wynajmie lokomotyw. W tym przypadku jej klientem był czeski przewoźnik CD Cargo Poland, którego logotypy umieszczono na pojeździe.

Teren stacji Jaworzno Szczakowa. Elektrowóz NEWAG E6ACT-004 z firmy Cargounit (wynajem CD Cargo Poland) ze składem nietypowych węglarek. 

Nietypowe węglarki serii Eamnoss¹¹ z VTG. 

W Katowicach przesiadaliśmy się i tam powstały kolejne zdjęcia. Najpierw ponownie dokumentowałem ex niemieckiego Diesla, czyli SN84-003, który miał tu dziesięć minut przerwy.

SN84-003 „Żuczek” na stacji Katowice.

Udało mi się także udokumentować elektryczny zespół trakcyjny Kolei Śląskich. Pojazd o ciekawej, międzynarodowej historii. Jego obecna nazwa to EN71AKŚ-100. Rocznik 1966. Jako fabrycznie nowy trafił do jugosłowiańskich kolei JŽ. W latach 90-tych, po rozpadzie Jugosławii, zasilił tabor kolei Słowenii (SŽ), gdzie funkcjonował pod oznaczeniem 6011.003+4011.003+4011.004+6011.004. W roku 2012 jednostka trafiła do nowosądeckiej firmy NEWAG, gdzie przeprowadzono jej modernizację. Następnie rozpoczęła obsługę połączeń Kolei Śląskich.

Na poniższym zdjęciu EN71AKŚ-100 stoi przy peronie pierwszym jako pociąg do Zwardonia. 

EN71AKŚ-100 na stacji Katowice. Jednostka jest przystosowana do przewozu rowerów, o czym informują napisy na bokach - Velo Cug.

Na stacji pojawił się także pociąg EC „Silesia” w relacji Warszawa Wschodnia (4:49) – Warszawa Centralna (4:55/5:03) – Opoczno Południe (6:06/11) – Włoszczowa Północ (6:46/47) – Dąbrowa Górnicza (7:44/45) – Sosnowiec Główny (7:56/58) – Katowice (8:08/15) – Tychy (8:30/31) – Rybnik (8:58/9:00) – Wodzisław Śląski (9:14/15) – Chałupki (9:32/37) – Bohumin (9:43/10:03) - Ostrava hl. n. (10:10/12) - Olomouc hl. n. (11:14/16) - Pardubice hl. n. (12:34/36) - Praha hl. n. (13:34).

Prowadził go kolorowy Siemens Vectron MS nr 193 514 z firmy European Locomotive Leasing, która zajmuje się (dalej cytat ze strony internetowej polskiego oddziału) „leasingiem najnowocześniejszych lokomotyw elektrycznych przeznaczonych do transportu w europejskich korytarzach kolejowych. Flota ELL składa się z lokomotyw elektrycznych Siemens Vectron, z których znaczna część to lokomotywy wielosystemowe MS posiadające homologację w Polsce oraz kilkunastu innych europejskich krajach. Zakres oferty ELL w Polsce obejmuje wynajem lokomotyw w opcji full-service zawierającej szereg udogodnień pozwalających polskim klientom w pełni wykorzystać lokomotywy w ruchu międzynarodowym i cieszyć się najwyższym współczynnikiem dostępności na rynku. ELL oznacza niezawodność, innowacyjność i ochronę klimatu”.

Maszynę wypożyczyło PKP Intercity. Jednak nie bezpośrednio od ELL, lecz w ramach podnajmu od czeskiego LokoTrain (za stroną www.elektrolokarchiv.de), którego dotyczy kolorowa okleina lokomotywy. Rocznik 2023.

Kolorowy Siemens Vectron MS nr 193 514 leasingowany przez LokoTrain na stacji Katowice z pociągiem EC „Silesia”.

Do Rybnika dotarliśmy pociągiem Kolei Śląskich, który był obsługiwany przez tabor wypożyczony od Kolei Mazowieckich. Taki ciekawy mix przewoźników wojewódzkich. Pociąg prawie międzynarodowy, z Katowic do przygranicznych Chałupek, przez Mikołów, Łaziska Górne, Orzesze, Czerwionkę, Leszczyny, Rybnik, Wodzisław Śląski i Olzę. Czas przejazdu do Rybnika około godziny. 

Było to EN57AKM-1568. Rocznik 1984, pierwotnie pod oznaczeniem EN57-1568 (do modernizacji w 2009 roku, przeprowadzonej przez NEWAG). 

EN57AKM-1568 z Kolei Mazowieckich podstawia się jako pociąg Kolei Śląskich do Chałupek. Stacja Katowice.

Mazowieckie wnętrze EN57AKM-1568 w trakcie obsługi pociągu Kolei Śląskich z Katowic do Chałupek. 10.08.2024.

Do Rybnika dotarliśmy około 9:24. Tam czekała na mnie miła niespodzianka. Pragotron. Wciąż czynny, choć gdzieś czytałem, że w Polsce już nie ma takich urządzeń. Pod tym linkiem dodatkowe informacje o pragotronach.

Stacja Rybnik, peron pierwszy. Pragotron wciąż czynny. 10.08.2024.

EN57AKM-1568 jako pociąg Kolei Śląskich z Katowic do Chałupek stoi przy peronie pierwszym stacji Rybnik.

Tyle w temacie kolejowych ciekawostek i atrakcji udokumentowanych na trasie z Krakowa Głównego do Rybnika. Teraz pora na główny temat wpisu. Ogólnodostępny tor z odstawionymi lokomotywami PKP Cargo.

Znajduje się on od strony ul. Kolejowej, bezpośrednio u wylotu pieszego tunelu pod torami kolejowymi ze stacji Rybnik. Jak pamiętam, od lat ustawiano na nim różne lokomotywy. Nie ma tam żadnego ograniczenia w przemieszczaniu się (droga do zakładu taboru, ale jeszcze nie jego teren), więc można te pojazdy podziwiać i dokumentować. Zrobiła to nawet firma Google (w maju 2012). Jedyny widoczny zakaz dotyczy wstępu na tory.

W dniu 10 sierpnia 2024 na torze tym stały elektrowozy i spalinówki. Ich prezentację zacznę od strony kozła oporowego. Tam kolumnę zaczynała dość wyblakła EU07-348. To rocznik 1984. 

Z dostępnych w Internecie zdjęć wynika, że na tor przy lokomotywowni maszyna ta trafiła już w 2022 roku (wówczas już tam była, być może odstawiono ją wcześniej). Czasami zmieniała lokalizację, zamieniając się miejscami z innymi lokomotywami.

Wyblakła, odstawiona już kilka lat temu EU07-348 rozpoczyna kolumnę lokomotyw PKP Cargo. Za nią stoją kolejno: ET42-017, ET42-050, ET22-986, ET22-909, ET22-950, ST48-001, ST44-1202, ET42-042 i ET41-010. 

Za EU07-348 ustawiono ET42-017. Lokomotywa ta i inne odstawione w Rybniku maszyny pojawią się w następnej części tego reportażu.

Część nr 2 - kolejne lokomotywy.