środa, 14 stycznia 2026

Autosany H9-21 w Krakowie

 

Jeszcze około 10 lat temu zobaczenie Autosana serii H9 w ruchu nie było zbyt trudne. Dość licznie występowały one w całej Polsce. Tak było również w Krakowie. Dokładnie chodzi mi o modele H9-20 i H9-21. 

Sytuacja zmieniła się i zastąpił je nowszy tabor. Okazuje się jednak, że w stolicy Małopolski można jeszcze natrafić na taki pojazd. W dość krótkim czasie „upolowałem” aż dwie „dziewiątki”. Przyznam, że nie spodziewałem się tego.

Pierwszy z tych autobusów ma swoje stałe miejsce postoju na osiedlu Lubocza. Dokładnie na placu przy ul. Łuczanowickiej, obok nowej restauracji Colorova. 

To Autosan H9-21.41S z 1999 roku. Rejestracja: KK 5698M. VIN: SUASW3AAPXS021474. Przebieg: 499890 km (dane za portalem Bezpieczny Autobus). 

Niestety w Internecie nie znalazłem żadnych informacji na temat tego konkretnego egzemplarza. Czyj był i kto posiada go teraz, jakie jest jego zastosowanie. Ważne, że jest w Krakowie. 



Autosan H9-21.41S, KK 5698M. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, KK 5698M. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, KK 5698M. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, KK 5698M. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, KK 5698M. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, KK 5698M. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, KK 5698M. Blog Transportowy.
Autosan H9-21.41S o rejestracji KK 5698M, który parkuje przy restauracji Colorova. 11.11.2025.


Na drugiego z Autosanów serii H9 natrafiłem w innej części miasta. Na terenie Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim. Dokładnie na ul. Mieczysławy Ćwiklińskiej. Stał na miejscach postojowych w rejonie Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 6 Państwowej Straży Pożarnej (kiedyś fotografowałem tam Jelcza 317 – tu link do wpisu na jego temat).

Tym razem to gość z innej części Polski, dość odległej. Rejestracja (żółta dla pojazdu zabytkowego) wskazuje województwo pomorskie, powiat pucki. Natomiast portal Bezpieczny Autobus informuje, że województwem, w którym obecnie zarejestrowano pojazd jest mazowieckie. 

To Autosan H9-21.41S z 2002 roku. Rejestracja: GPU 8T. VIN: SUASW3AAP2S022019. Przebieg: 359336 km.

W przypadku tego autobusu, historia jest dobrze opisana w Internecie. Jego pierwszym właścicielem był Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Opolu Lubelskim, eksploatujący pojazd zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli jako autobus szkolny (w charakterystycznym pomarańczowym malowaniu). W roku 2013 „gimbus” zmienił właściciela. Potem miało to miejsce jeszcze kilkukrotnie, a ostatni raz w 2024 roku, kiedy to trafił do miejscowości Kobyłka w województwie mazowieckim. Być może jego postój w Krakowie oznacza następną zmianę właściciela.



Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.

Autosan H9-21.41S, GPU 8T. Blog Transportowy.
Autosan H9-21.41S o rejestracji GPU 8T. Ulica Mieczysławy Ćwiklińskiej. 2.01.2026.


Autosan H9-21.41S to odpowiedź producenta z Sanoka na reformę edukacji w 1999 roku, wprowadzającą między innymi gimnazja. Koniecznym stał się dowóz dzieci do szkół, a zatem władze lokalne musiały inwestować w niezbędny do realizacji tego zadania tabor. Litera „S” na końcu oznaczenia modelu oznacza „szkolny”. Ponieważ przedstawiony na początku artykułu krakowski Autosan to także H9-21.41S, zatem jego pierwszym zadaniem na pewno była obsługa którejś z polskich szkół. 

Autosany H9-21 na krakowskich ulicach to już wyjątkowa rzadkość. Nie oznacza to jednak, że marki tej nie ma już w stolicy Małopolski. Wręcz przeciwnie. Jest i ma się całkiem dobrze. W szkołach nauki jazdy na Autosanach uczą się przyszli kierowcy zawodowi, a MPK wciąż kupuje nowe egzemplarze najkrótszej wersji. 



Autosan A1012T, KR 6KU57, Codex, LUZ Kraków. Blog Transportowy.

Autosan A1012T, KR 6KU57, Codex, LUZ Kraków. Blog Transportowy.
Autosan A1012T o rejestracji KR 6KU57 to narzędzie do nauki dla przyszłych kierowców autobusów. Na boku pojazdu podano nazwy dwóch szkół: Codex i LUZ. Autosan ten to rocznik 2008. Co ciekawe, jako fabrycznie nowy był eksploatowany w Szwecji, a dopiero od 2019 roku w Polsce. Według portalu Bezpieczny Autobus, ma na liczniku ponad 289022 km. Na zdjęciach udokumentowany w trakcie przejazdu przez al. Andersa, obok DH Wanda. 3.03.2025.

 
Autosan M09LE (Sancity 9LE), DA150, MPK Kraków. Blog Transportowy.

Autosan M09LE (Sancity 9LE), DA150, MPK Kraków. Blog Transportowy.
MPK Kraków eksploatuje ponad 30 takich małych Autosanów Sancity 9LE (M09LE). Tu jeden z najnowszych egzemplarzy, nr DA150 z 2024 roku (eksploatacja od 2025 roku). Ul. Ćwiklińskiej, obsługa aglomeracyjnej linii 284 w relacji Wieliczka Centrum - Nowy Bieżanów Południe. 2.01.2026.


Inne wpisy dotyczące autosanów H9-21 i H9-20 są dostępne pod tym linkiem.



Wpisy dotyczące autobusów


poniedziałek, 5 stycznia 2026

Dni NATO 2022 Ostrawa (4) – Avia

 

Wracam do tematu Dni NATO 2022. Ostatnio prezentowałem dwa duże samoloty transportowe, które można było wówczas oglądać. Tu link do tego wpisu. Teraz pora na małą przerwę od pojazdów latających. 

Dni NATO to również możliwość zobaczenia różnego rodzaju ciężarówek, także o dość specyficznym zastosowaniu. Przykładem tego jest bohaterka niniejszego wpisu.

To Avia A31 będąca stałym elementem obsługi naziemnej na lotnisku w Ostrawie-Mošnovie. Pełni tam funkcję lotniskowego zasilacza naziemnego, czyli tak zwanego GPU (Ground Power Unit). W czeskiej terminologii wojskowej i lotniczej często nazywa się ją po prostu „pozemní zdroj” lub „agregát”. Innymi słowy to samobieżny agregat.

Jej zadaniem jest dostarczanie energii elektrycznej, bo samoloty na ziemi potrzebują prądu do działania systemów pokładowych (awionika, oświetlenie, klimatyzacja), a nie zawsze mogą korzystać z własnego generatora (APU), który zużywa paliwo lotnicze i generuje hałas. Dokładnie tak było w przypadku udostępnionego zwiedzającym potężnego Boeinga C-17A Globemaster III. To właśnie on był odbiorcą energii dostarczanej przez Avię.



Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.

Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.

Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.

Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.

Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.

Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.Avia A31, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.
Avia A31 z zabudową agregatu. Jako tło transportowy Boeing C-17A Globemaster III z armii USA. Nawierzchnia przy wylocie rur wydechowych agregatu jest dość mocno okopcona. 17.09.2022.


Z informacji znalezionych w Internecie wynika, że zabudowa ciężarówki skrywa silnik spalinowy (najprawdopodobniej marki Zetor), który napędza prądnicę generującą prąd o parametrach lotniczych: 115 V / 400 Hz (AC) oraz 28 V (DC). Na powyższych zdjęciach widać dwie rury wydechowe wychodzące z zabudowy, zatem ukryte są tam dwa silniki i najprawdopodobniej każdy z nich generuje inne napięcie.

Dodatkowo obok transportowego Boeinga stał inny agregat – brytyjskiej marki Houchin. Od roku 2018 jest to część spółki ITW GSE, której zadanie to „dostarczanie branży lotniczej najczystszych, najbardziej niezawodnych i najbardziej ekonomicznych systemów obsługi naziemnej” – cytat ze strony internetowej ITW GSE. Podano tam również, że: „Od 2018 roku sprzedajemy nasze produkty wyłącznie pod marką ITW GSE. Nazwa ta powstała w wyniku procesu konsolidacji marek, w ramach którego połączono dotychczasowe marki AXA Power, Hobart, Houchin, J&B Aviation i ITW GSE Military”.

Pokazany w Ostrawie agregat marki Houchin nie był samobieżny. To przyczepa.



Houchin, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.
Przyczepa-agregat nieistniejącej już marki Houchin. Obok Boeing C-17A Globemaster III, a w tle bombowiec B-52H Stratofortress. 17.09.2022.


Avia A31, Houchin, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.

Avia A31, Houchin, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.

Avia A31, Houchin, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.Avia A31, Houchin, GPU (Ground Power Unit), Dni NATO. Blog Transportowy.
Avia A31 i Houchin obok Boeinga C-17A Globemaster III, a w tle oblegany przez tłumy zwiedzających Lockheed C-5M Super Galaxy. 


Kultowych ciężarówek czechosłowackiej produkcji na Dniach NATO 2022 było całkiem sporo. Przyznam wręcz, że nawet zbyt dużo, bo niekiedy brakowało mi już sił i chęci do ich dokumentowania. Nie były to już jednak Avie, tylko Tatry. Tatry, wszędzie Tatry. Pojawią się one dopiero w późniejszych odcinkach tego reportażu. W następnym wracam do tematu wielkich samolotów.


Tu link do pierwszej części relacji z Dni NATO 2022.



Wpisy poświęcone ciężarówkom


sobota, 27 grudnia 2025

Podsudecką do Świdnicy 20 lat temu (5), Kamieniec Ząbkowicki – czynne ST43, SP42, SU42 i SU45

 

Blog Transportowy zawiera wiele materiałów sprzed lat. Przykładem tego jest seria wpisów dotyczących mojego przejazdu Magistralą Podsudecką z Kędzierzyna-Koźla do Świdnicy w roku 2000. Ostatnio pokazałem kilka lokomotyw udokumentowanych w Kamieńcu Ząbkowickim (tu link), teraz pora na ciąg dalszy.

Kiedy fotografowałem między innymi odstawione lokomotywy ST43-244 i ST43-246, torem obok przejechał bardzo ładny „Rumun”. To ST43-312. Lokomotywa była wówczas rok po naprawie rewizyjnej, a lakier prezentował się tak, jakby właśnie wyjechała z ZNTK. 

Maszyna podczepiła się do stojącego w rejonie dworca składu towarowego. Około 15 wagonów typu dumpcar (Fas, 418Vc). Później odjechała z nimi w stronę Nysy. Niestety nie mam zdjęcia ze składem.

ST43-312 to 1972 rocznik. Lokomotywa na stałe związana z Dolnym Śląskiem, także z „szopą” w Nysie. Jak podaje Ilostan Pojazdów Trakcyjnych, ST43-312 zezłomowano w grudniu 2020 roku.



ST43-312, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

ST43-312, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

ST43-312, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

ST43-312, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.
ST43-312 odjeżdża z lokomotywowni w Kamieńcu Ząbkowickim. 3.11.2000.


Inna uruchomiona wówczas maszyna to SP42-023. To również rocznik 1972. Około 2007 roku (może wcześniej) odstawiona na terenie lokomotywowni w Opolu. Kasacja w 2010 roku.

W trakcie mojego krótkiego pobytu w Kamieńcu Ząbkowickim SP42-023 nie jeździła. Stała przez dłuższy czas na włączonym silniku w rejonie hali napraw.      



SP42-023, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

SP42-023, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.
SP42-023 stoi na włączonym silniku w rejonie hali napraw lokomotywowni Kamieniec Ząbkowicki. 3.11.2000.


Z lokomotywowni w stronę dworca odjechał „Polsat”. To SU42-537. W tej żółtej postaci od lipca 2000, czyli wówczas raptem kilka miesięcy po zakończeniu prac. Wcześniej, przed przebudową na SU42 (w ZNTK Nowy Sącz, obecnie NEWAG), była to SP42-221 z 1977 roku.

Według Ilostanu Pojazdów Trakcyjnych, w roku 2012 maszyna oczekiwała kasacji i wówczas kupił ją NEWAG. Dodatkowych informacji brak.

W trakcie opisywanej podróży, SU42-537 podstawiła się do składu pociągu osobowego nr 4431 z Kamieńca Ząbkowickiego do Jaworzyny Śląskiej.



SU42-537, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

SU42-537, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

SU42-537, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

SU42-537, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.
SU42-537 wyjeżdża do obsługi pociągu osobowego nr 4431 w relacji Kamieniec Ząbkowicki - Jaworzyna Śląska. 3.11.2000.


Z hali lokomotywowni wyjechała SU45-011. Wówczas stała obsługa pociągów na Magistrali Podsudeckiej, regularnie goszcząca np. w Kędzierzynie-Koźlu. Zatrzymała się obok mnie i po zmianie kierunku jazdy i toru wróciła pod halę.

SU45-011 to rocznik 1971. Pierwotnie jako SP45-011. Jak podaje Ilostan Pojazdów Trakcyjnych, modernizacja lokomotywy nastąpiła w 1990 roku, a zmiana oznaczenia z SP na SU w 1992 roku. Fizyczna kasacja została przeprowadzona w 2011 roku.



SU45-011, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.

SU45-011, Kamieniec Ząbkowicki. Blog Transportowy.
SU45-011 manewruje na terenie lokomotywowni. Po prawej stronie widać fragment ST43-77, a w dali ET22-8??. Po lewej nieokreślona SM42 (lub SP42) i dalej najprawdopodobniej SU46-054. 3.11.2000.


W następnej części tej relacji pokażę spalinówki ustawione w bezpośrednim sąsiedztwie hali lokomotywowni w Kamieńcu Ząbkowickim. Miedzy innymi będą to pojazdy serii SP32.



Wpisy dotyczące kolei.


niedziela, 21 grudnia 2025

Nowe filmy – listopad 2025

 

W listopadzie 2025 na kanale filmowym Bloga Transportowego (Lukaszwo – Transport Movies) pojawiło się siedem nowości. Tradycyjnie jeden dłuższy film, a pozostałe to krótkie nagrania typu „shorts”. Tematyka autobusowa, tramwajowa, kolejowa i trolejbusowa.

Jak zawsze zaczynam od dłuższego nagrania. To prezentacja pojazdów z historycznej kolekcji MPK Kraków. 

Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Zorganizowana w dniach 7 listopada - 3 grudnia 2025 wystawa o nazwie „Przystanek Jubileusz”, z okazji 150-lecia komunikacji miejskiej w Krakowie. Szczegółowo opisałem ją w oddzielnym wpisie – tu link.



Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Blog Transportowy.
Fragment filmu. Jelcze M-11 i PR-110, a obok Solaris Urbino 12.


Muzeum Inżynierii i Techniki, Hangar Czyżyny. Blog Transportowy.
Fragment filmu. Widok na ekspozycję ustawioną w hangarze.


Na filmie zobaczycie autobusy San H01B, Ikarus 620, Jelcz M-11, Jelcz PR-110U, Solaris Urbino 12, Jelcz 021, Ikarus 280 i Autosan H6-20. Mikrobusy Nysa N59M i Nysa 522. Taksówki Warszawa M20 i FSO 125p. Przyczepy autobusowe Karosa B40 i Gottfried Lindner.

Nagranie powstało 15 listopada 2025.





Pierwszy z listopadowych „shortsów” także powstał w Krakowie. 

Częściowo otwarta po przebudowie pętla tramwajowa Wzgórza Krzesławickie. Pomiędzy przystankiem końcowym i początkowym przejeżdża Stadler Tango „Lajkonik” nr HY866 na linii 4. 

1 listopada 2025.





Zmieniamy środek transportu i kraj. Słowacja, miasto Preszów. 

Trolejbus Škoda 30Tr SOR nr 740. Ulica Hlavná, linia nr 1. Nieprawdopodobne jest to, że w kadrze brak samochodów osobowych, a to przecież centrum miasta.

Data nagrania: 2 maja 2025.





Teraz Austria. Wiedeń. Pętla tramwajowa Schottentor. Wjazd wagonu Siemens ULF A1 nr 104 na linii 44. Ujęcie rozpoczyna się widokiem na charakterystyczny Kościół Wotywny (Votivkirche), wzniesiony w 1879 roku na pamiątkę ocalenia cesarza Franciszka Józefa z zamachu.

Data nagrania: 11 październik 2023.





Wracamy do Polski. Dębica. Przy dworcu kolejowym przejeżdża autobus Solaris Urbino 12 nr 062 z MKS (Miejska Komunikacja Samochodowa) Dębica. Obsługa linii nr 3. 

Data nagrania: 17 października 2025.





Stacja Kraków Główny. Lokomotywa 3E-100-030 z SKPL odjeżdża ze składem pociągu specjalnego „Karo” z Poznania Głównego do Krakowa Głównego przez Jarocin, Pleszew, Kalisz, Zduńską Wolę, Kłobuck i Pyrzowice Lotnisko. Pociąg skończył bieg. Przejazd zorganizowała firma Turkol. Więcej na ten temat pisałem pod tym linkiem.

Data nagrania: 22 listopada 2025.





Ponownie Wiedeń. Główny dworzec kolejowy (Wien Hauptbahnhof). Właśnie kończy bieg pociąg IC 730 z Villach. Prowadzi go lokomotywa Siemens EuroSprinter nr 1116 176. 

Rozkład jazdy: Villach Hbf 06:13, Klagenfurt Hbf 06:38-06:39, Leoben Hbf 08:32-08:33, Bruck an der Mur 08:42-08:45, Wien Hbf 10:35. 

Nagranie z dnia 20 czerwca 2023.





Trolejbusowych nagrań z miasta Preszów mam jeszcze kilka. Pojawią się już niedługo. Będą także między innymi kolejne materiały z wiedeńskiego dworca głównego.



Blog Transportowy na YouTube, kanał Lukaszwo - Transport Movies